Volledig scherm
Het doek valt voor de bushalte van Rietveld. © Fotopersburo van de Meulenhof BV

Triest einde bushokje van Rietveld

OPINIEOPINIE - Rob Schoonen is kunstredacteur van het ED. Hij is de schrijver van deze opinie bijdrage.

De kunst in Eindhoven raakt weer een pareltje kwijt. Het bushokje van Rietveld gaat weg na een negatief advies.

In Eindhoven staat een bushokje. Dat eigenlijk geen bushokje is, maar meer een abri; een wachthokje dus. Wachten kun je er op niets; er stopt geen bus. Je kunt er alleen in staan, geen zitplaats te ontdekken. Maar, het is een prachtige abri, gemaakt door de bekende architect Gerrit Rietveld.

De abri is het enige bouwwerk van Rietveld in Eindhoven, ontworpen in 1962. Het staat nu op de Wal, naast het Stadhuis. Rietveld heeft het - in opdracht van de gemeente - ontworpen als een plek om boodschappen van de gemeente te tonen: als een soort reclamezuil dus. De architect heeft het niet kunnen afmaken. Hij overleed op het moment dat het college van de stad instemde met het plaatsen van drie van dergelijke bouwsels. Er is er maar één gerealiseerd. Oorspronkelijk stond dat bij de Thaddeuskerk in de Jan Heynslaan, waar het verkommerde in de loop der jaren. Tot in 1990 een stichting in het leven werd geroepen om het werk te herstellen en er een nieuwe functie aan te geven. We hebben het hier tenslotte over een 'Rietveld'.

Kleinste museum
Stichting De bushalte van Rietveld ziet het bouwwerkje als het kleinste museum van Nederland. Ze nodigt kunstenaars, architecten, schrijvers en acteurs uit om er een expositie in/mee te maken. In het verleden waren dat onder anderen Arthur Bagen, Hans de Wit, Piet Dirkx, Marsell Pott, John Körmeling, Lady Aïda, Henk Visch, Robert van Rixtel, Piet Hein Eek, Theo Maassen, Paul Panhuysen en Rik van Iersel. Voorwaar, een mooie lijst. En ieder van hen verhield zich op zijn of haar manier tot Rietveld en gaf de abri-zonder-functie een eigentijdse invulling. Mooi principe, beschaafd uitgevoerd. 'Beschaafd', omdat de stichting, met Hein van Buul, Arie van Rangelrooy en Bert Staal in het bestuur, zich doelbewust bescheiden opstelt; het beeld (architectuur en kunst) moet het werk doen. Geen grootse openingen dus, geen pr-campagne, geen gedoe. Amper een begroting, want de stichting werkt belangeloos. Alle centen gaan naar de betreffende kunstenaar. De bushalte van Rietveld in Eindhoven is zo uitgegroeid tot een kleine parel aan de kroon van de stad.

Dit heeft tot eind vorig jaar goed gefunctioneerd. De stichting kreeg steeds rond de 4.000 euro subsidie van de gemeente. Tot er eind 2016 een subsidieverzoek is ingediend bij de Stichting Cultuur Eindhoven (SCE) voor de volgende kunstenaar: Bram Hermens. Gevraagde subsidie: 4.500 euro. Daarvan zou 4.000 euro naar Hermens gaan, zijnde honorarium en materiaalkosten. De 500 euro is om het bushokje schoon te maken, lampen te vervangen en ander klein onderhoud. De opening, publiciteit, onderhoud website en overleg met de kunstenaar staan voor 1.190 euro op de begroting. Die neemt het bestuur voor zijn rekening.

Subsidieaanvraag
De subsidieaanvraag wordt afgewezen. Eerst op formele gronden en begin deze week op inhoudelijke gronden. Volgens de adviescommissie is het plan onvoldoende uitgewerkt, met name op het gebied van publieksbereik en meerwaarde voor de stad. Dat is voor de stichting de druppel. Zij maakt geen bezwaar en stopt met haar activiteiten.

Als je na 28 jaar zo gepiepeld wordt, zou ik ook de pijp aan Maarten geven. Al die tijd heeft de stichting een klein maar fijn monumentje onderhouden op een sobere maar heel sterke manier. De bestuursleden hebben hart voor de kunst en cultuur in hun stad, hebben het monumentje van Rietveld behouden en onderhouden en er een fijne bestemming aan gegeven. Dat is 28 jaar prima gegaan. Het bestuur wil dat graag voortzetten. Op zijn manier. Het wil niet meer potentie zien in het project, het wil niet meer aan pr gaan doen, het wil niet gedwongen worden meer publiek te bereiken of de meerwaarde voor de stad beter uit te werken en het wil geen randprogrammering opzetten. Wat het bestuur wil is wat het al 28 jaar voortreffelijk heeft gedaan: het bushokje van Rietveld behouden en er artistiek hoogstaande exposities houden. Is dat niet ambitieus genoeg?

De adviescommissie van de SCE vindt van niet. Die 28 jaar, het programma, de kwaliteit van de projecten, het niveau van de kunstenaars; men vindt het allemaal niet voldoende. Dat resulteert in het stopzetten van de stichting De bushalte van Rietveld. Dat is om te janken.

Net binnen