De Bark Europa is nog nooit zo ver zuidelijk geweest.
Volledig scherm
De Bark Europa is nog nooit zo ver zuidelijk geweest. © Peer Retera

Gastblog - Antarctica on the rocks

Eindhovenaar Peer Retera zeilt 72 dagen mee als barman op de Bark Europa naar Antarctica en bericht over de avonturen die hen dagelijks overkomen.

Blog 13 - Het zit er op (26 maart)
Het is misschien nog 3 of 4 dagen tot de Bark Europa in Kaapstad zal binnenvaren. Hiermee wordt de laatste Antarctica-expeditie van 2017 afgerond en zal het schip het droogdok in gaan voor groot onderhoud en de goedkeuring voor het volgende jaar krijgen. Deze expedities eisen natuurlijk zware tol van dit ruim 100-jarige schip. In de tijd dat hij uit het water ligt gaan de eigen mensen van de Europa met man en macht aan de slag alles weer te repareren, te schilderen en te herstellen.

Voor de voyage-crew (de mensen die deze reis geboekt hebben) komt er op die dag ook een einde aan hun avontuur. Sommige dromen al hun hele leven een onderneming als deze aan te gaan. Voor bijna alle mensen die ik gesproken heb, is deze droom ook uitgekomen en misschien nog wel meer. Je legt duizenden zeemijlen af op een schip zoals het ongeveer eeuwen daarvoor ook al geschiedde. In ons geval grotendeels afhankelijk van de wind (we hebben natuurlijk ook nog eens 2x350 pk motoren aan boord) leg je grote afstanden af op natuurkrachten. En dat die krachten groot kunnen zijn bleek tijdens de storm tussen South Georgia en Tristan da Cunha waar we orkaankracht (windkracht 12) trotseerden. Je bent, met een 50 meter lang schip, dan maar een notedopje in die onmetelijke oceaan. Maar met alle kennis en kunde van de permanente crew is het gevecht met deze krachten een ultieme uitdaging. Natuurlijk is voor vrijwel iedereen het bezoek aan Antarctica het absolute hoogtepunt. Ondanks dat we misschien het meest bescheiden stuk van dit continent bezoeken, is de grootsheid er niet minder om. IJsbergen zo groot als voetbalstadions, gletsjers van 60 meter of hoger en de oneindige wildlife zoals de ontelbare pinguins, zeehonden en de machtige walvissen.

Zelfs voor deze barman die eigenlijk helemaal geen barman is, kijk ik telkens mijn ogen weer uit :-D Na 3 Zuidpool-expedities ook voyage-crew te zijn geweest, kreeg ik van de Bark Europa eind 2016 de job aangeboden om 2 expedities mee te varen als barman. Ik had tijdens mijn reizen mijn voorgangers wel aan het werk gezien. Een drankje inschenken, een chipje presenteren en zorgen dat er koekjes bij de koffie zijn. Maar daar kom ik wel even van terug! Het is veel meer dan dat. Omdat je vrijwel de gehele tijd met de voyage-crew optrekt, ben je vraagbaak, meldpunt van storingen, opdweiler van glaasjes wijn die door de lucht vliegen tijdens een storm, EHBO-er als er weer iemand uit de bocht vliegt als het schip een kant op zwiept, koffie- en theezetter en ga zo maar door. Daarnaast bestaat er een strikt tijdschema. Daar heb ik enorm aan moeten wennen. In mijn eigen bedrijfje, waar ik in mijn uppie werk, heb ik geen tijdschema's, geen pauzeschema, geen opstaan en naar bed-schema. Ik werk dan zoals het werk zich aanbiedt. Na de eerste expeditie, die 20 dagen duurde, had ik dat schema toch wel voor 99% in mijn hoofd zitten. Maar ook de voyage-crew gaat wennen aan de tijdschema's. Als het om 10 uur en 16 uur 'cookie time' is, dan beginnen de meesten al te watertanden voordat ik de koektrommel presenteer, een soort pavlov-effect. Ik bemerkte ook een enorme 'graai cultuur'. Pakken wat je pakken kan en je niet afvragen of je medereizigers ook nog een koekje zullen aantreffen in die trommel! Ik bedacht hoe ik was toen ik voyage-crew was. Deed ik dat destijds ook? Nou, ik denk het wel. Deels verklaar ik dit omdat je lichaam bijna 24u per dag bezig is de bewegingen van het schip op te vangen. Je spieren staan bijna altijd op spanning, ook als je in je bed ligt want daar kun je echt van links naar rechts gegooid worden en soms moet je je nog vasthouden om niet uit je bed te rollen. Slapen is dan een luxe. Je lijf schreeuwt om suikers die je weer energie kunnen geven.

Al bijna een week geleden ging het laatste pak koekjes open. Vanaf dat moment bakte een van de meiden aan boord eigen gemaakte koekjes (die ook nog eens veel lekkerder zijn)

Zo zijn alle voorraden bijna of helemaal opgeconsumeerd. Natuurlijk is er altijd extra aan boord want je wilt toch niet dat je de laatste dagen helemaal niets meer hebt. En tot op de laatste dag weten chef Gjalt en Emma de meest fantastische maaltijden op tafel te toveren. Iedereen heeft daar dan ook onmetelijk respect voor.

Na aankomst in Kaapstad zal ik daar samen met mijn vriendin Ingrid nog een weekje vakantie vieren om daarna weer richting Nederland te gaan alwaar dus een bomvolle (werk)agenda op me wacht. En eerlijk gezegd kan ik niet wachten weer te beginnen!

Ik ben dan precies drie maanden van huis geweest. Drie maanden! Dat heb ik ooit twee keer eerder gedaan: In 1980 en in 1985 toen ik in de staat New York in zomersportkampen als leider werkte en oa rugbyles gaf. Maar toen was ik resp. 20 en 25.

Als je er over nadenkt lijkt het wel van de zotte. Ik kon dit deze keer alleen maar doen omdat ik mijn eigen bedrijfje heb. Klanten leefden met me mee en konden alleen maar dromen ook nog zoiets te mogen doen. Of ik het nog een keer zou doen als barman kan ik nu niet zeggen. Een impulsief antwoord zou nee zijn, maar dat komt ook omdat de batterijen nu wel erg op zijn, het lijf bont en blauw van de bodychecks met het schip, en de dagelijkse routine diverse lichaamsuitgangen uitkomt... Niet impulsief zou ik antwoorden: Ik kan niet ieder jaar of misschien iedere 2 jaar mijn bedrijf 3 maanden dichtdoen. Dan ben ik niet geloofwaardig naar mijn klanten maar ook niet naar mijzelf. In deze periode heb ik geen inkomen. De job als barman was op vrijwillige basis. Dus die volle werkagenda bij terugkomst is zeer welkom. Maar ik vind 3 maanden non stop koffie en thee zetten, koekjestrommels vullen en schooljuf zijn tov een groep volwassenen toch niet mijn ding. Dat wil niet zeggen dat ik spijt heb van deze onderneming, integendeel. Ik heb genoten van de crew van de Europa, van de beide voyage-crews en natuurlijk van al het natuurschoon. Maar vooral de ervaring die ik mocht beleven op een tall ship een onderdeel te mogen zijn, heeft mij een levensverrijking gegeven. Het onderbrak ook mijn huidige werk dat ik al 20 jaar doe. Ik had al enorm respect voor de deckhands (matrozen), de kombuis crew, gidsen, de engineer, de scheepsarts, stuurman-vrouw en kapitein maar dat is alleen nog maar verder gegroeid. Een drijvend hotel en expeditieteam runnen vergt oneindige inzet van iedereen. En dat zag ik gebeuren, iedere dag, zonder enige restrictie.

Ik ben de organisatie van de Bark Europa dan ook zeer dankbaar dat ze mij deze kans gegund heeft. Of ik mijn werk goed heb gedaan weet ik niet. Zeelui zijn kort van tekst of woord. Ik moet het misschien omdraaien: Zodra je niet hoort dat je het niet goed doet, zal het wel goed zijn.

3 maanden barman op de Bark Europa... het zit er op.

Ik wil alle lezers van deze blog bedanken voor hun interesse en medeleven. Ik vond het een eer iedereen te laten meegenieten van dit avontuur. Ciaodoe

Blog 12 - Laatste etappe (20 maart)
Tijdens de eerste landing op Tristan da Cunha gaat in de namiddag de scheepshoorn van de Europa. De mensen moeten terug naar het haventje lopen want de swells worden te hoog. Het schip deint als een opblaaseendje in een ligbad met spelende kinderen, op en neer. Iedereen moet toch veilig aan boord kunnen komen vanuit de Zodiacs. Iedereen lukt het, soms toch met wat kunst- en vliegwerk aan boord te komen. Het wordt afwachten of het weer het toelaat dat we de volgende dag terug kunnen gaan. In de avond gooien een paar mensen een vislijn uit en warempel, er worden een achttal vissen, een soort makreel, gevangen. Met een professionele visser aan boord was het schoonmaken zo gepiept en hadden we de volgende dag heerlijke, door Gjalt bereide vis tijdens de lunch.

Gedurende de nacht vermoedde ik al het ergste: Er is te veel swells (deining) om van het schip af te komen maar ook om veilig aan land te stappen in Tristan. Vroeg in de ochtend worden de motoren gestart en zijn we definitief aan de laatste etappe van dit avontuur begonnen. De autoriteiten van Tristan gaven geen toestemming weer te landen. Er was natuurlijk teleurstelling maar ook begrip. Het fijnste was dat de mensen in ieder geval voet op Tristan hebben gezet, wat voor velen, al op voorhand een hoogtepunt was van deze reis.

Volledig scherm

De wacht- en roerdiensten kregen hiermee ook meteen weer een aanvang. Alhoewel de temperaturen al heel aangenaam zijn, werd iedereen urenlang getrakteerd op een enorme bui regen, die warm aanvoelde. Pas in de volgende nacht verdween deze.

De zeiltocht naar het mooie Kaapstad neemt naar verwachting 10 tot 12 dagen in beslag, uiteraard weer afhankelijk van het weer, de wind in dit geval. En die laat het op het moment dat ik dit typ nogal afweten. Al het zeil staat wel op en we pikken de wind mee die toch in de doeken belandt. De vooruitzichten zijn echter wel positief. Morgenavond wordt er meer krachtigere wind verwacht uit precies de juiste hoek. En deze zou aan moeten houden tot we in Kaapstad zijn. Ik krijg een enorme smile als ik dit typ... :-)

Ondertussen gaan de lezingen over van alles en nog wat ook door. Een van de lezingen ga ik zelf verzorgen en ga vertellen over de basisinstellingen van fotografie. Veel mensen hebben prachtige spiegelreflexcamera's bij zich maar fotograferen dan op standje 'groen'. Tja, dan kun je net zo goed je iPhone pakken. (wat ik zelf heel vaak doe omdat ie werkelijk prachtige foto's maakt!)

Ik heb begrepen van mijn vriendinneke Ingrid, dat de blogs goed gelezen worden, en dat stemt mij zeer goed. Ik hoop dat de verhalen een inkijk hebben gegeven hoe het er een beetje aan toe gaat op dit schip. De organisatie, de inzet en de drang naar avontuur maakt het mogelijk dit soort extreme avonturen te kunnen laten slagen.

Ik beloof u nog 1 blog te schrijven voor we in Kaapstad zijn. 1500 mijl varen wil zeggen dat er nog van alles kan gebeuren…

Volledig scherm

Blog 11 - Land in zicht (19 maart)
Na de enorme storm van 4 dagen geleden kwamen we uiteindelijk in veel rustiger weer terecht. En dat was zeer welkom. Om je op een schip te begeven dat alle kanten opvliegt is ongelofelijk vermoeiend. Daar komt natuurlijk bij dat het ´s nachts ook gewoon doorgaat en dan kan toch niet iedereen geweldig slapen. De vermoeidheid gaat dus dubbel werken.

Met alle ervaring van het zeilen in het verleden ben ik blijkbaar iets meer gewend geraakt aan deining en gaat slapen vaak beter dan dat het slechter gaat. Maar de storm gaf ook mogelijkheden het vast te leggen met de waterdichte GoPro cameraatjes. Er waren momenten dat er zoveel water op het dek stond dat ik schatte dat er zo´n 5 kuub stond, dus een 5000 kg. Het vastleggen van zo´n moment was een bonusmoment dat je graag deelt met de anderen. 

De laatste twee dagen was de wind zodanig afgenomen dat de motoren aan moesten. Verder werd het alleen maar warmer omdat we alleen maar verder noordwaarts aan het bewegen zijn. En dan zien we aan de horizon land! We zien Inaccesable Island. Een eiland, zoals de naam al zegt, dat onbereikbaar is door gigantische kliffen helemaal rondom. Maar als we goed kijken zien we ook Tristan da Cunha, een enorme vulkaan waarvan de top in de wolken lag. Euforie alom! We hebben het gehaald! Maar een eiland in de verte zien wil nog niet zeggen dat we er zijn. Na de hele nacht nog doorgevaren te zijn, zijn we in de vroege ochtend voor anker gegaan bij het eiland. Nadat Eric eerst naar de kant is gegaan om de´legal´zaken te regelen zijn we met z´n alle met de Zodiacs naar het eiland gebracht. Wat een bijzonder weerzien! Als we in een soort van ontvangstruimte zitten komt er een kerel op me afgelopen die vraagt of ik uit Eindhoven kom. Uhh? wat krijgen we nou? Het blijk dat Fransoos Leo Duval in Eindhoven op de TUe heeft gestudeerd! Hij vroeg me een kaart mee te nemen voor iemand die hem dierbaar was en deze hem persoonlijk te geven. Uiteraard heb ik toegezegd dit te doen! 

Met een paar andere van de groep heeft hij ons een heel stuk meegenomen over het eiland en ben ik op een geheel desolaat stuk op een bankje gaan zitten terwijl hij de andere weer terugbracht. Een prachtig moment om mijn avontuur dat op 12 januari begon, eens mijmerend door te nemen met mijzelf. De conclusie is eenvoudig, ik heb in november, toen de office van de bark Europa me belde voor deze job, het juiste antwoord gegeven: Ja, dat ga ik doen! Ik heb in de keukens van het systeem gekeken hoe het is een schip als de Bark Europa te organiseren, mensen een onvergetelijke tijd te geven in en buiten Antarctica. Daarnaast heb ik weer iedere dag met open mond staan te kijken wat Antarctica weer te bieden heeft. Ik zal het nooit kunnen omschrijven, fotograferen of filmen. Je moet het zelf zien.

Nu rest ons de laatste etappe die van Tristan naar Kaapstad. Ook hier mijmer ik al over want ik zie ook uit naar het afsluiten van dit avontuur.

Blog 10 - Windkracht 10 (14 maart)
Het is de 14e maart, 15uur plaatselijke tijd. We varen tussen South Georgia en Tristan da Cunha... en hebben ...STORM.. Hij was gisteren al te zien op de grip files maar nu zitten we er midden in. 

En hoe! We meten golven van 10 meter en soms meer. De windkracht is regelmatig boven de 50 knopen en we hebben soms een hellingsgraad van 40 graden en een uitschieter naar bijna 50. En deze barman... GENIET! 

Tijdens het two ó clockie, de meeting van de crew bij het stuurhuis sta ik heerlijk uit te waaien terwijl we over de Atlantische oceaan uitkijken met schuimkoppen 360 graden om ons heen. Het schip wordt regelmatig opgepakt, waarbij de voorsteven ver de lucht in reikt, om met een enorme zwieper weer met de neus naar beneden te duiken. En meteen daarna weer aan stuurboord zoveel water te scheppen dat er soms 50 tot 100 cm water op het gehele benedendek staat dat via de zijpoorten weer vliegensvlug wordt afgevoerd. 

Het bijna bizarre is dat ondertussen de zon heerlijk schijnt. De mensen lopen met grote voorzichtigheid door het schip want even niet opletten kan zeer vervelende gevolgen hebben. Maar er zijn er altijd bij die denken dat ze in een hotel aan de riviera zitten en ze op sokken door het schip kunnen lopen. Een schuifpartij leert ze dat meteen af. 

Je hebt nu niets meer te zeggen op het schip. Iedere stap moet overwogen gedaan worden. En hoe slaap je dan met deze omstandigheden? Dat ligt vooral aan welke zijde van het schip je ligt als de wind vanaf bakboord komt. Ik lig zelf aan stuurboord dus heb ik de wand aan de lei-zijde. Ik lig goed. Lig je aan de andere zijde, bakboord, dan heb je de neiging uit bed te rollen. Wat kan helpen is wat opgevouwen handdoeken onder je matras te leggen zodat je een kuip maakt. Maar van comfort kun je nu even niet spreken. Je zit eigenlijk de hele dag in de gym en vecht met en tegen de zwaarte- en de g-krachten.

De maaltijden moeten nu ook met groot beleid genuttigd worden. Je bordje op tafel en lekker spaaien is er niet bij. Je moet je bord in je hand houden en je glas drinken zeker niet loslaten. Maar ach, denken sommige, toch niet bij mij! En wie kan er dan weer met een doekje komen opdraven... juist, moi. Ik heb geen kinderen maar ik kan me nu ouders voorstellen die de hele dag achter de vodden van hun jong aansjouwen omdat ze niet luisteren naar je tips. 

OHHH ik zit in de crew-office en de patrijspoort die op 130 cm zit was even een wasmachinedeur door een golf die zo hoog het dek onder water zette! Hier zijn we nog niet van af. We doen wel soms 10 tot 11 knopen snelheid, en dat stemt goed. Des te eerder zijn we bij TdC en daarna op naar Kaapstad... wat kijk ik DAAR naar uit..x

Blog 9 - Water, water en nog eens water (11 maart 2017)
Het is de vierde dag dat we onderweg zijn naar Tristan da Cunha, het meest afgelegen eiland ter wereld. We zitten nu midden op de Atlantische Oceaan en oh, deze heeft zijn grillen. In deze 4 dagen hebben we al alle weertypes gehad: windstil, storm tot windkracht 9 en 10 en vandaag is het nevelig omdat het water warmer is dan de lucht. We zijn gisteren officieel uit de Antarctische wateren omdat we de conversion-zone voorbij zijn gegaan, een onzichtbare strook die aan de Antarctische kant kouder en zouter water bevat dan de andere kant. De wind doet vandaag maar vreemd en we wachten op betere hardere wind. Gisteren, met de storm hingen we vooral naar bakboord en met het hellings-appje op de iPhone braken we een record dat eerder de reis was gevestigd: 31 graden hellen! Dan moet je je toch stevig vasthouden. Maar het groepje passagiers dat we bij ons hebben is aan de eigenwijze kant. Regel 1: Altijd 1 hand voor het schip, wordt met voeten getreden, dus ging er iemand met een kop soep in zijn hand na 3 pirouetjes tegen de grond. Gelukkig geen andere verwondingen dan alleen zijn ego.

In deze zelfde stormbewegingen staan chef Gjalt, Emma en crew ook nog eens even de heerlijkste maaltijden te bereiden waar iedereen erg veel respect voor heeft.

Volledig scherm
© Peer Retera

Circusact
Maar de normaalste dingen van het dagelijks leven worden met dit weer en op en neer gaan van het schip een act die thuis zou kunnen horen in Cirque de Soleil. Het doen van een grote boodschap is nu een ware acrobaten-act! Laat staan even douchen. Alsof je in een wasmachine zit.

Er staan gemiddeld 12 dagen om van South Georgia naar Tristan te varen maar dan moeten we toch wel snelheid gaan maken. Naast de wacht en roerdiensten die de mensen hebben worden er door de bemanning ook veel lezingen gegeven die erg interessant zijn.

Terwijl ik dit schrijf, steekt er overigens een wind op en vliegen de mensen de touwen en de zeilen in om ze te hijsen. Laten we hopen dat we nu goed gaan.

Mijn werk als barman staat op dit moment op een ander pitje. Omdat de wachtdiensten weer draaien wordt er vrijwel geen alcohol meer genuttigd, omdat dat tegen de regels is. Nu voorzie ik de groep van koffie, thee en zo nu en dan koekjes. En o wee als ik die koektrommel neerzet, veranderen de meest aardige mensen in koekiemonsters en lopen scheef van de koekjes die ze terugdragen naar hun plaats! Een stroomstootwapen was misschien nu heel effectief geweest! Hihi (geintje)

Terwijl de zon langzaam door de mist breekt en ik bijna alle zeilen nu op zie staan, wordt het tijd de koffie en de theekannen te checken. Proost!

Blog 8 - Tristan da Cunha here we come! (7 maart 2017)

De Shackleton Walk, een van de hoogtepunten van de hele reis vond ik destijds zelf. Een stukje lopen en klauteren dat een onderdeel was van de hele oversteek van het eiland die Shackleton destijd moest maken om redding te vinden. Ik had al diverse mensen gezegd dat ze hem zeker moesten lopen omdat ie zo bijzonder is. 

Maar de avond van tevoren stak er al een stevige wind op incl sneeuw. Duimen dat het de volgende dag beter zou zijn. Nou, dat was het niet, sterker nog het was alleen maar harder gaan waaien met windstoten tot windkracht 10 en soms meer. Na uitgebreid beraad werd het onvermijdelijke besloten: De walk ging niet door, te gevaarlijk. In het totaal is het zo'n 5 uur lopen en hebben we mensen van alle leeftijden en fitheid in de groep en daar moeten we rekening mee houden.Het was dan ook een grote teleurstelling maar iedereen begreep het maar al te goed.

De sneeuw die aan het vallen was bleef zich maar doorzetten. Binnen een halve dag veranderde South Georgia in een helemaal wit eiland. Nadat de Shackleton walk niet doorging zijn we doorgegaan met het programma dat nog openstond. Dat waren nog enkele baaien bezoeken maar ook een bezoek aan Grytviken, het enige dorp op het eiland, 27 zielen groot. Met de mensen van Grytviken was een bijzondere afspraak gemaakt: Op een plek ongeveer 1,5 uur van het dorp zouden we een 8-tal mensen oppikken die ons schip een keer wilden zien en het zeilen wilden ervaren. Die hebben we opgehaald en lieten een groep van ons schip achter die de tocht naar Grytviken op hun beurt weer maakte. De gasten heb ik een rondleiding op de Europa gegeven en men was zeer onder de indruk. Op zich is een bezoek aan het schip niet zo bijzonder ware het niet dat de normale wijze van Grytviken aandoen veel formeler is. Iedereen moet worden ingecheckt, een welkomstwoord wordt gehouden etc. Maar door de jarenlange goede verhoudingen met de Britse overheid en de Bark Europa gaf de ruimte het een keer op deze manier te doen. Eenmaal in Grytviken werd meteen gehoor gegeven aan een andere traditie: Het bezoeken van het graf van Sir Ernest Shackleton. Gewapend met een fles whiskey zijn we met de hele groep naar het kleine kerkhofje gelopen. Omdat blijkbaar de barman dit bezoek leidt, heb ik, samen met de groep een kleine speech gehouden, wat van de whiskey in het graf van Shackleton laten lopen en hebben we allemaal een slokje uit de fles genomen. Hierdoor werd de persoon Shackleton maar zeker ook zijn daden en avonturen op gepaste wijze geëerd.

Bij terugkomst op het schip, het sneeuwde en waaide nog steeds, was een complete feesttent gebouwd en stonden de bbq's al klaar. Feest! Iedereen was helemaal overdonderd. Een bbq in een sneeuwstorm! Hoe mooi kan het zijn. Samen met nog enkele lieden van Grytviken werd het een lange en gezellige avond waarbij Gjalt, Emma en crew weer hun beste culinaire beentje voor hadden gezet! Matt en Will zorgden voor de meest heerlijk gebakken stukken vlees die gretig afgenomen werden.

De dagen daarna stonden nog landingen gepland op oa St Andrews Bay en Gold Coast. Op St Andrews Bay staan naar schatting rond de 500.000 koningspinguins. Op Gold Coast liggen vaak zeeolifanten met enorme afmetingen, zoals nu ook weer het geval was. De gasten keken weer hun ogen uit. De avond in de bar was extra druk omdat het de laatste avond was voordat de wachtdiensten weer gaan draaien en alcohol dan niet gewenst is. Want morgen (lees vandaag) gaan we na een tweetal bezoeken op Cooper Island aan de tocht beginnen naar... Tristan da Cunha, het meest afgelegen eiland ter wereld. De crew is er klaar voor, de gasten nog niet helemaal. Het zal, gedurende de gemiddeld tien dagen varen, warmer worden want we varen naar het noorden. Tristan da Cunha, here we come!

Blog 7 - Whirly Windies (2 maart 2017)
De eerste 3 dagen van het bezoek aan South Georgia zitten er al bijna op. Het was voor iedere passagier een complete openbaring hoe mooi en woest dit gebied is. Enorme bergketens vol met gletsjers, pinguinkolonies zover het oog reikt en op bijna alle kuststroken 'huilende' zeehondjes, al te horen vanaf het schip.

We zitten aan de noord-oostzijde van het eiland welke uit vele baaien en fjorden bestaat. Maar als je denkt dat je beschermt ligt in een baai heb je het soms goed mis. Liggend in een baai: op de eerste dag lagen we op het einde van een dal dat als een soort gang functioneert. Daar kwamen winden doorheen die richting windkracht 9 of 10 gingen. Het schip, dat op anker lag, begon te krabben. Het anker wordt losgetrokken en schraapt over de bodem. Het schip wordt dan naar een kant geblazen waardoor we soms 30 graden kantelden.

Windkracht: de Whirly Winds of South Georgia
Volledig scherm
Windkracht: de Whirly Winds of South Georgia © Peer Retera

Deze winden worden de Whirly Winds of South Georgia genoemd. Berucht en beroemd. En ondertussen naderden grote groepen koningspinguïns de boot, die ze leken te bezoeken. Zeer nieuwsgierig zwemmen ze met honderden tegelijk om het schip. Met een onderwatercamera is het me gelukt ze onderwater te filmen wat een zeer spectaculaire beelden opleverde. Inclusief dat sommige pinguïns het nodig vonden om tegen de lens te pikken met hun snavels.

Weer worden zeker 2 landingen per dag georganiseerd voor de gasten en men geniet van volle teugen. Zoals ik het destijds ook ervoer, was dat iedere nieuwe landing de vorige weer overtreft. Weer meer te zien en weer indrukwekkendere uitzichten. En omdat ik de route nog ken van 6 jaar geleden weet ik dat het alleen maar nóg mooier wordt.

Vanwege de vele jonge dieren in dit deel van het seizoen heeft iedereen instructies gehad hoe hier mee om te gaan. Niemand van de groep mag een dier een strobreedte in de weg staan. Pinguïns hebben altijd doorgang en zo ook de zeehonden. Alleen het gros van de zeehonden die er nu rondhuppelen zijn een soort pubers. Agressief en opdringerig. En als je niet oppast, bijten ze je met enorm vervelende gevolgen. Het enige dat je kunt doen is je armen opsteken, jezelf groot maken en roepen zo hard je kunt. Dan rennen ze weer weg. (als ze tenminste dezelfde instructies hebben gehad als wij)

Morgen gaat de groep een dag meemaken die ik destijds als een van meest indrukwekkende heb ervaren: De Shackleton Walk. De groep loopt dan een stuk van de route die Shackleton destijd met 2 van zijn maten moest afleggen om bij whaling station Stromnes uit te komen om hulp te halen voor hun maten op Antarctica. Destijds moest hij 18 mijl afleggen over diverse gletsjers. Ze deden dit in 36 uur, een record dat nooit meer is verbroken door latere avonturiers die meende deze tocht ook te moeten maken. 

De tocht die de passagiers gaan afleggen duurt ongeveer 5 uur en brengt ze op zeer afgelegen en hooggelegen plekken. Wat ze nog niet weten is dat het ook 40 knopen gaat waaien. Een extra uitdaging!

Blog 6 - South Georgia! (28 februari 2017)
Het begin van de reis begon al goed met stevige wind en dus goeie snelheden. Maar de onstuimige zee veroorzaakte ook stevige golven. Deze sloegen met grote regelmaat over het dek en op een bepaald punt zo heftig en met zo veel water, dat besloten werd de waterdichte deuren te sluiten. Hierdoor konden de mensen er op een punt alleen nog in en uit, en dat is bij de 'head', de voorzijde van het schip. Op de weerkaarten die Eric binnenroept kon hij de verwachtingen qua wind al grotendeels vaststellen en de koers bepalen. De vooruitzichten waren goed. Winden tot 30 en 40 knopen bleven aanhouden dus bleven we vliegen. De verwachting was dat we een dag vroeger zouden aankomen bij South Georgia. En vandaag zitten we in de 4e dag en jazeker, we verwachten vanavond aan te komen bij South Georgia. Een record! Op deze dag komt ook eindelijk de zon weer een beetje tevoorschijn. Dat deed ie gisteren ook met vlagen en dat kwam heel goed uit want er was een gedeeltelijke zonsverduistering te zien. De maan blokkeerde 40% de zon. Bijzonder dat op deze reis mee te maken.

Omdat we nu South Georgia naderen, moet iedereen op de hoogte worden gesteld van de don't en de do's op en bij dit eiland. Een verplichte video hoort daar ook bij. We verwachten dus vanavond bij dit zeer bijzondere eiland aan te komen dat, ondanks alle Noorse namen, Brits is.

Een bijzonderheid is dat op dit eiland de ontdekkingsreiziger en avonturier Ernest Shackleton ligt begraven. Op het graf groeit niets meer daar iedere toeristenboot die hier arriveert en een ode aan Shackleton brengt er een halve liter whiskey overheen giet om op en met hem te proosten.

Op de 25e heb ik, zittend onder een van de trappen op het dek, een proost uitgebracht op mijn moeder, die toen precies 2 jaar geleden ons verlaten had. Dat was voor mij belangrijker dan alle Shackletongraven bij elkaar.

South Georgia
Volledig scherm
South Georgia © Peer Retera

Blog 5 - Op weg naar South Georgia (24 februari 2017)
Het eiland waar ik in de vorige blog de naam niet van wist is Penguin Island. Drie keer raden wat daar te zien is. Nou zijn op vrijwel ieder eiland pinguïns te zien. Soms ruik je ze al terwijl we nog niet bij het eiland zijn. Pinguïns eten vis en kril en als dat er weer uitkomt... nou dat wil wel! En sterkte penetrante geur. Naast de pinguïns vind je op ieder eiland of land ook de verschillende soorten zeehonden zoals pelsrobben en Weddell sea robben. Maar ook zeeolifanten en bovenaan de lijst de zeeluipaarden.

Volledig scherm
© Peer Retera

Toen we Penguin Island gehad hadden, hebben we de hele nacht door gekoerst richting Elephant Island. Dit eiland ligt een stuk boven de top van het Antarctische schiereiland en heeft in de recente historie van dit gebied een belangrijke rol gespeeld. Onder andere Shackleton heeft hier aangelegd voordat hij bijna 800 mijl door roeide naar South Georgia met nog 2 andere compagnons om redding te zoeken voor zijn achtergebleven bemanning. Toen we bij Elephant Island aankwamen was de zee er rondom zo onstuimig dat een landing met Zodiacs niet mogelijk was. Helaas, dat moesten we missen, maar enkele uren daarvoor werden we wel getrakteerd op walvissen. Dit keer geen bultruggen, maar vinvissen: de een na grootse walvis (dier) ter wereld. Ze kunnen maar liefst 28 meter groot worden! Vinvissen zijn niet zo nieuwsgierig als bultruggen, dus een bezoek aan het schip zat er niet in. Maar hun sierlijke zwemmen, ondanks hun enorme afmetingen, was een lust om te zien.

Als we op anker liggen in de baai bij Elephant Island worden de plannen bekendgemaakt voor de komende week. Nou, die zijn eenvoudig. We moeten bijna 800 mijl zeilen om bij South Georgia aan te komen. Dat wil ook zeggen dat de wacht-, en helm(roer) diensten weer aanvangen voor de passagiers/trainees. Gemiddeld gaan we hier 7 dagen over doen. Alles afhankelijk van de wind. Als ik om 23.30 uur naar mijn kooi ga, varen we nog op motor maar zijn er al enkele zeilen bijgezet. Echter als in 's morgens wakker word, hoor ik geen motor meer en hangen we een beetje naar stuurboord. We zeilen. Tijdens het ontbijt hoor ik van Eric dat we 8,5 knoop doen en dat is behoorlijk snel. Stel je er op zich niet al te veel van voor want 8,5 knoop is een snelheid van 'lekker doorfietsen'. Desalniettemin is het mooi te zien hoe zo'n enorm zwaar schip door de wind wordt voortgestuwd. 

Dankzij de zeer uitvoerige kennis van de zogenaamde dekhands (matrozen), worden de zeilen constant aangepast om het maximale uit de wind te halen. Of er deze 7 dagen nog schokkende dingen gaan voordoen, zal nog moeten blijken. De blog zal toch gewoon geschreven en geplaatst worden hoor! 

Ik wens vooral de zuiderlingen een hele fijne Carnaval toe! Laat 'm smaken! Ik zal het toch een beetje missen. Morgen herdenk ik op gepaste wijze de sterfdag van mijn moeder, die 2 jaar geleden overleed en doe dat met een glaasje rode wijn. Omdat zij die ook graag dronk. Cheers mamske...

Blog 4 - Noordwaarts (22 februari 2017)
Nadat we de Weddell Sea in waren gevaren wordt alles anders lijkt wel. We zien geen andere toeristische schepen meer, alhoewel ik het dit jaar ook een stuk minder vond met de andere geïnteresseerden. Maar aan de Weddell Sea-kant komt ook vrijwel geen ander schip. Het rijk alleen. Omdat de Weddell Sea eigenlijk een enorme baai is komen we ook veel ijs tegen. We zien alle drie de soorten ijs die er zijn: Zeeijs, gletsjerijs en plaatijs.

Devils Island.
Volledig scherm
Devils Island. © Peer Retera

De eerste bestemming is Devils Island. Het is zo genoemd destijds omdat het uit twee grote punten bestaat en met wat fantasie op twee hoorns lijkt. Terwijl de groep aan land is zien we vlakbij het schip een bultrug opduiken. Hij is op zijn gemak aan het zoeken naar eten. Helaas komt ie niet richting schip en verliezen we hem al snel uit het oog. Als de groep de bergen beklommen heeft en weer terug op hit schip is gaan we verder zuidwaarts richting James Ross Island. Tijdens dit stuk varen heb ik 6 jaar geleden een storm meegemaakt met windkracht 12+. Dan waait het zo hard dat de golven niet meer hoog zijn daar deze plat worden geblazen door de wind. Zelfs ademen gaat dan moeilijker omdat de lucht uit je neus wordt gezogen. Deze keer gelukkig niet.

Wat we wel tegenkomen is ijs, heel veel ijs. Dat vormt meestal het grootste obstakel hier om ergens te komen. Doel van het zuidwaarts varen is Snow Hill Island te bereiken. Tegen de avond beginnen we te twijfelen of het gaat lukken. Er ligt zoveel ijs dat we soms moeten omvaren om te zien of er openingen zijn. Een van de bemanningsleden klimt zelfs tot in de hoogte nok van de mast om een beter zicht te hebben. Wat we tijdens deze wel zagen waren verschillende orka's. En dat is zeldzaam. Orka's zijn niet nieuwsgierig in de zin van: 'wat komt daar nou aangevaren?' Ze hebben hun programma en dat voeren ze uit. De euforie is er niet minder om. In de werkelijk ijzige kou staat iedereen te filmen en te fotograferen. Toch komen we steeds verder. Uiteindelijk bereiken we in de ochtend warempel Snow Hill Island. We bezoeken daar een schuilhut die in 1902 gebouwd is door de Zweedse ontdekkingsreiziger Norderskjolt (als ik het goed spel). Zijn schip verging daar en met een schuilhut die ze al bij zich hadden hebben ze daar moeten overwinteren. Een reis terug in de tijd als je de hut binnenstapt. Het wordt onderhouden door de Argentijnen.

Volledig scherm
© Peer Retera

Snow Hill Island is het zuidelijkste punt van deze reis. Als we hier klaar zijn gaat het noordwaarts. Ik beleefde dit als een beetje triest moment. De terugreis is hiermee begonnen alhoewel deze nog 5 weken duurt. Tijdens het varen is het uitzicht naar het zuiden fenomenaal. Enorme besneeuwde bergketens liggen achter ons. Ik besef dat dit wel eens de laatste keer zou kunnen zijn dat ik dit zie. Daar moet je altijd van uit gaan. Ik probeer het beeld in mijn geheugen vast te zetten. Tijdens deze reis komen we ook de grootste ijsberg tegen die ik tijdens al mijn reizen hier naar toe gezien heb. Het is een shelfstuk van naar schatting 400 bij 300 meter en 50 meter boven water. Je wilt niet weten wat daar nog onder zit. Het is trouwens niets vergeleken bij een shelfplaat die jaren geleden afbrak bij de Ross shelf: 300 x 40 km! Bijna half Nederland!

We varen de hele nacht door en het is onstuimig weer dus we liggen weer te rollen in ons bed. De volgende ochtend zijn we aangekomen bij een volgend eiland. En weet je, ik weet niet hoe het heet want ik ben net wakker en heb het nog niemand kunnen vragen! Haha.

Vanaf vandaag of morgen gaat het koers naar Elephant Island en dan richting South Georgia. Die tocht duurt een week of soms meer…

Weddell Sea.
Volledig scherm
Weddell Sea. © Peer Retera

Blog 3 - Weddell sea (18 februari 2017)

Als iedereen zich weer heeft afgedroogd na het baden in het vulkanische as en water van Deception Island, gaat men de opbrengsten bekijken die gefilmd en gefotografeerd zijn. Ikzelf ook, want ik was mee naar de kant gegaan. Maar filmen en fotograferen was niet gemakkelijk deze dag. Het regende dat het goot en het was erg koud. Binnen 15 min was de volle batterij van mijn iPhone al helemaal leeg en ging ik verder met mijn Canon 7D. Die droogde ik wel telkens af, maar dat bleek later niet voldoende. Aan boord deed ie niets meer. Ik kreeg daardoor een vervelende déjà vu, want zes jaar geleden overkwam me met dit toestel hetzelfde. Maar de cameragoden waren me goed gezind. Na wat droogacties deed 'ie het de volgende dag weer! 

Toen de hele groep weer aan boord was en we onze 'eight o' clockie'-bijeenkomst hadden in het dekhuis, moest Eric de kapitein wel iets kwijt. Tijdens het aan land gaan voor het zwemmen waren er enkele mensen bij die al schaarsgekleed de Zodiac instapten. Deze werden teruggestuurd door de bemanning om goed schoeisel en jassen mee te nemen. Dat leverde een beetje gemopper op, want eenmaal aan land deden ze hun slippertjes toch weer aan? Eric heeft toen uitgelegd dat als je aan land gaat je zodanige kleding bij je moet hebben dat je er minimaal 24 uur mee kan uithouden. Het zou kunnen dat je, om wat voor reden dan ook, niet opgehaald kunt worden en dan moet je dit kunnen overleven. Puur en wederom safety. En als mensen zich daar niet aan willen houden, die kunnen er op rekenen dat ze op het schip gehouden worden. Degene die het aanging zag ik daarbij opeens zeer bedenkelijk kijken en het leek alsof het kwartje viel. 

Mensen beseffen soms niet dat we echt verstoken zitten van welke redding dan ook. Er kan daar geen vliegtuig of helikopter landen. We zijn op onszelf aangewezen. Dat vergt een discipline met betrekking tot je aan de regels houden. Het was na Eric's uitleg helemaal duidelijk. Laat in de avond begon een lange etappe richting de kop van het schiereiland van Antarctica, waarbij we de prachtige Bransfield Straight over gingen steken. Ondanks dat we veel zwaardere wind hadden verwacht bleef deze grotendeels uit. Toch konden we veel zeilen, alhoewel daar weinig mensen iets van meekregen daar iedereen er vroeg in lag. Dat betekende ook een vroege avond voor deze barman. Ondertussen had ik wel een filmpje over het badderen gemaakt dat later deze week vertoond zal worden.

Eenmaal op de kop van het schiereiland aangekomen, bezochten we Esperanza, een Argentijnse nederzetting waar zelfs kinderen wonen. En warempel, er was ook opeens contact via provider Movistar. Dus werd er al snel driftig gebeld en getekst. Na dit korte bezoek was het om de hoek dat we aanlegde bij Brown Bluff, een landing op het continent. Op dat moment bevinden we ons ook in de Weddell sea, de oostzijde van het Antarctische schiereiland. En dat is toch altijd bijzonder.Hier komen amper tot geen andere toeristische schepen. Toen ik hier zes jaar geleden ook was, lag er echter een dik pak sneeuw. Die lag er nu (nog) niet. We zijn ook een maandje vroeger hier. Het was door vooral harde wind wel erg koud. Wind die vanaf de gletsjer kwam, deed iedereen zich tot aan zijn oorlellen goed inpakken. Morgen varen we door naar Devils Island... en eenmaal daar wordt dat een zware klim die wel alle moeite waard is.

Blog 2 - Zuidelijke Shetlandeilanden (16 februari 2017)

Na 3,5 dagen varen over Drake's Passage, waarbij we bijna 500 zeemijlen hebben afgelegd, komen we bij de Zuidelijke Shetlandeilanden aan. De eerste kennismaking met Antarctica voor deze nieuwe groep. Je voelt de spanning bij iedereen. Hier hebben ze soms een jaar tot twee jaar op moeten wachten. De camera's komen uit de kamers en iedereen kijkt uit naar land. Dan in de vroege middag zien we de eerste pieken van Livingstone eiland. Bijna griezelig. Grillige rotsen in een behoorlijk turbolente zee. Sommige denken witte wolken te zien maar het zijn de enorme gletsjers die op de eilanden liggen. We benaderen deze eilanden vanaf een hele andere positie dan normaal. Wind en stroming hebben hierin parten gespeeld. We komen eerst aan bij Elephant Point en daar wordt de eerste landing uitgevoerd met de groep. Alle rituelen worden uitgelegd om verantwoord aan land te gaan. Tijdens het benaderen van dit eiland zagen we vanaf het schip een aantal tentjes staan op een van de stranden. Wat krijgen we nou, was de gedachte. Het bleken Braziliaanse wetenschappers te zijn. Radiocontact leerde ons dat we zeer welkom waren want ze waren daar al enkele weken en nieuwe gezichten zijn dan een welkome afwisseling. Er werden presentjes uitgewisseld waarbij wij een stenen fles Bols Oude Jenever gaven en wat voedselwaar en we Braziliaanse koffie en flesjes vruchtensap terugkregen. Bij terugkomst varen we door naar de tweede landingsplaats van die dag. Hier kwam de groep in contact met de eerste pinguïns die ze ooit in hun leven in het wild gezien hadden. Het waren er maar twee want aan dit deel van het eiland waren geen broedplaatsen. De euforie was er niet minder om. De derde landing, die in de vroege avond plaatsvond was op Hannah Point. Daar stuitte men op veel meer pinguïns en op Zeeolifanten.

Kinbandpinguïns.
Volledig scherm
Kinbandpinguïns. © Peer Retera

De groep is vooral door het lopen van de wacht- en helm(roer)diensten zeer hecht geworden. Er wordt veel gelachen en ik, als barman, kan geen wrevel of onaangenaamheden ontdekken. Dat belooft veel goeds. We zijn toch nog maar 1 week onderweg met deze groep al lijkt het al veel langer. Op de tweede dag in Antarctica bezoeken we Deception Island, de enorme actieve vulkaan die in een eerder blog ook al is beschreven. Als we daar in de vroege ochtend binnenvaren blijken aan de kant militaire oefeningen gehouden te worden door vermoedelijk de Chilenen. Geen honderden man hoor, maar een handjevol. We worden met handopsteken begroet.

Het is helaas wel erg mistig dus de grootsheid van Deception gaat deels verloren. De groep gaat aan een grote en lange klim beginnen die ze naar de grootste kinbandpinguïnkolonie leidt in Antarctica. Dat geeft ons, de crew, de tijd het schip weer eens goed schoon te maken. En Gjalt en kitchen crew is al bezig met een goeie lunch want vanmiddag staat een duik in het water op het programma, een stukje verderop in de vulkaan. Door het zand (lees: as) op de waterlijn opzij te schuiven en er water in te laten lopen wordt dit vanuit de bodem verwarmd. Zo dichtbij zit de thermische activiteit van de vulkaan. Maar dat is vanmiddag pas.

De groep geniet. En dan weten ze nog niet dat het met de dag mooier en indrukwekkender wordt. Na Deception Island gaan we een heel andere koers varen dan de normale Antarcticareizen... We gaan langzaamaan richting de Oostzijde van het schiereiland, de Weddell Sea. En wat ze ook niet weten is dat er winden worden verwacht tot 30 knopen...

Deception Island.
Volledig scherm
Deception Island. © Peer Retera
Deception Island.
Volledig scherm
Deception Island. © Peer Retera

Blog 1 - De Cape to Cape is begonnen (11 februari 2017 - tweede reis)

Na bijna een week van reorganiseren, schoonmaken en proviand inslaan kwam eergisteren het nieuwe reisgezelschap aan boord. Allemaal grote tassen maar vooral grote glimlachen. Voor hen gaat eindelijk hun droomreis beginnen. Vaak 1,5 jaar van tevoren gepland is het moment aangebroken van deze enorme reis en avontuur. Toen ik de dag van tevoren op de lijst van de passagiers keek sprong er een naam uit: Kommer Tanis. Deze uit Zuid Holland afkomstige Noordzeevisser zou aan boord komen. Met Kommer heb ik in 2008 mijn eerste Zuidpoolexpeditie gedeeld daar hij toen ook aan boord was. De begroeting uiteindelijk was erg hartelijk. De eerste dag is een dag van inchecken, een foto maken voor de fotowand, paspoortcontrole etc.

Tijdens deze handelingen kwam de scheepsarts achter een groot probleem. Een van de passagiers, die diabetes heeft, had een ander medicijn bij zich dan hij eerder had opgegeven. Dit medicijn zou grote problemen kunnen veroorzaken als de man bijvoorbeeld zeeziek zou worden met alle gevolgen van dien. Zouden we bij Antarctica zijn of nog verder kan het meer dan een week duren voordat er een ander schip bij je is. Vliegtuigen of helikopters kunnen er niet komen. Een levensbedreigende situatie dus. Na overleg met nog drie andere artsen in Nederland heeft de organisatie moeten beslissen dat de man niet mee kan. Het risico, vooral voor hemzelf, was veel te groot. Bij het hem mededelen van dit trieste nieuws nam de man het wel in alle redelijkheid op en verliet het schip weer.

De volgende dag gaan om klokke 9.30 de trossen los en gaat deze reis, van Kaap Hoorn naar Kaap de goede hoop beginnen (goh, twee namen ooit door Nederlanders bedacht). Ook de kennismaking met de groep gaat beginnen. Voor mij als barman is het zaak de namen weer snel te kennen van iedereen. De reis door Beagle Channel gaat zeer voorspoedig. Halverwege hebben we al stevige wind en doen we 11.2 knopen en dat is snel! Maar eenmaal de hoek om bij Drake´s Passage valt de wind weg. Gelukkig is het dan tijd voor het avondmaal en kombuischef Gjalt tovert warempel boerenkoolstamp en rookworst op tafel. Hoe mooi kan de dag worden afgesloten. Als ik rond 23.45 de bar sluit en ga slapen staan de volgende dag de motoren aan. Er is amper wind. Echter kijkend vooruit is de lucht pikzwart ... storm?

Blog 7 - De laatste dag (5 februari 2017)

De oversteek terug naar Ushuaia is begonnen. Nadat we in Antarctica Neko Harbour nog hebben bezocht, een prachtige baai met ook weer een gigantische gletsjer, maken we ons op om de Drake op te gaan. Ik merk dat de mensen gespannen zijn want de Drake blijft toch die naam hebben van stormen en hoge golven. De reis begint relatief rustig. Misschien wel te rustig, want je weet het nooit. Bijna lachwekkend was dat toen we bij de laatste eilanden wegvoeren, er een stevig wind opstak. De zeilen werden neergelaten en we hadden goede hoop op stevige snelheden.

Maar wat gebeurt er? Bij een bergpartij die we moesten passeren valt alle wind weg en dobberen we maar een beetje rond. Tja, dat was niet de bedoeling. Op de motor varen we uiteindelijk verder en komen in de open wateren van de Drake. Gedurende de nacht echter steekt er een goeie wind op en maken we meer snelheid. De golfslag viel erg mee. Het zijn vooral de 'swells' die het schip naar alle kanten kan laten kantelen. Swells zijn waterruggen die soms vele meters hoog kunnen zijn en rollen onder het schip door waardoor het schip opgetild wordt, maar ook weer het dal tussen de swells inglijdt. En jawel, halverwege de Drake komen er stevige swells vanaf de Pacific de Drake binnen en het schip lijkt op een wasmachine. De eerste zeezieken kondigen zich aan en mensen lopen weer heel voorzichtig door het schip. Een valpartij kan lelijke gevolgen hebben. Ik kan het weten, want in 2011 scheurde ik mijn schouderbot na een zweefduik door het stuurhuis, waarbij ik tegen een wand werd gekwakt. De wachtdiensten worden uitgedund door de zieken.

De volgende dag echter steekt er een schraal zonnetje op en zijn de swells weg. We maken goeie snelheid tot ruim 9 knopen. Tijdens het eight o'clockie, een meeting met alle passagiers en de kapitein, laat Eric weten dat we op 90 mijl van Kaap Hoorn zitten. Dat stemt iedereen zeer positief. De mensen willen dat dit stuk van de reis snel voorbij gaat. Laat in de middag tijdens de volgende dag spot een van de passagiers land in de verte. Pas tegen 21:00 uur komen we bij de eilanden van Zuid-Amerika waaronder het bekende en beruchte Kaap Hoorn-eiland. Maar omdat we in Argentijns water zitten, moeten we op tijd afbuigen om niet in Chileens water te komen. De man die achter het roer stond toen deze koerswijziging kwam, was erg trots dat hij voor Kaap Hoorn deze roerbeweging mocht maken, vertelde hij me later.

Als we in de avond heerlijke koteletjes met aardappelen en groenten hadden gehad, lopen om middernacht de wachtschema's ten einde: een opluchting voor iedereen. In de ochtend varen we op de motor het Beagle-kanaal binnen op weg naar Harberton, een landgoed dat eigendom is van de familie Lynch en waarvan de achter-achter kleinzoon een van de matrozen, Mafu, op het schip is. Hier krijgen we een rondleiding, een bezichtiging van het museum en een ontmoeting met zijn familie. Als iedereen daarvan terugkomt zal er een barbecue zijn op de Bark Europa en sluit ik de eerste Antarctica-expeditie af. Morgen zullen we afmeren in Ushuaia en gaan de passagiers met al hun herinneringen weer huiswaarts. Mijn gesprekken met de mensen leren dat het voor iedereen een ongelofelijke ervaring is geweest. Voor mijzelf, nu niet als passagier maar als crewmember, was dat evenzo. Natuurlijk ben je bezig met je taak, in samenwerking met de rest van de crew, maar ik genoot weer net zoveel van alle aanblikken die Antarctica je bieden.

Beste lezers, er zal nu een korte pauze volgen omdat de volgende reis, die van Kaap Hoon naar Kaap de Goede Hoop, op 9 februari pas weer vertrekt. Ik ga u dan op de hoogte houden van een nieuw avontuur. Dank voor het lezen en ik hoop dat ik u een kleine inkijk heb gegeven van het leven aan boord van de Bark Europa op weg naar de woestenijen van Antarctica. Mijn ervaring leert dat de volgende reis hierin nog enkele treden verder zal gaan daar we vooral de oostzijde van het schiereiland gaan bezoeken, waar amper iemand komt. Tot snel. Groet, Peer

Blog 6 - Natuurgeweld (31 januari 2017)

Nadat we het meest zuidelijke punt bereikt hadden met de Bark Europa, hebben we het schip uit het ijs weten te manoeuvreren en zijn we weer een noordelijke koers gaan varen. Na een paar uur trekt langzaam de lucht open en komt de zon door. Die hadden we tijdens de hele reis maar erg weinig gezien. Het schouwspel is dan adembenemend. We varen langs enorme, met sneeuw bedekte bergen en langs gigantische ijsbergen. Ver voor ons doemt een gletsjer op van mega formaat. Afstanden zijn moeilijk te schatten, maar ik denk dat deze zeker 3 tot 5 km breed was. En zoals bij alle gletsjers denk je dat de hele zaak zo afbreekt omdat grote brokken zo ver naar voren hangen dat het effect van de zwaartekracht uiteindelijk gaat winnen. Bijna iedereen is aan dek en de mooiste foto's worden weer gemaakt. Ook ikzelf sta met mijn Canon D7 aan dek met daarop een 18-200mm lens. En dat was mijn geluk... Want opeens zie ik, kijkend door de camera, brokken ijs vallen, nog niet eens zo groot. Maar het was het begin van een schouwspel dat niemand op het schip, ook degene die al jaren lang meevaren, gezien heeft.

Als dominostenen begint het voorste deel van de gletsjer in te storten. Maar het breidt zich uit aan alle kanten. Omdat ik met 1 klik mijn camera op video kan zetten leg ik het met bewegende beelden vast. Als het dan even een paar seconden rustig is, begint het weer op andere plaatsen. Alles is met elkaar verbonden. Ook de ijsbergen die voor de gletsjer liggen gaan door de vloedgolven zo op en neer dat ook deze uit elkaar vallen. Het geheel duurt zeker 15 minuten en iedereen is verbijsterd hier getuige van hebben mogen te zijn. Natuurlijk roept het ook vragen op in hoeverre dat dit het gevolg is van de global warming. Als nieuwszenders dit onderwerp aansnijden laten ze gletsjers zien die afbrokkelen, maar dat is niet een reëel beeld. Alle gletsjers brokkelen af zodra ze aan het eind van het land zijn aangekomen waar ze op liggen. Alle gletsjers die ik hier gezien heb zijn volledig gevuld in tegenstelling wat ik een paar jaar geleden op Spitsbergen, Noordpool, heb gezien. Daar waren complete dalen leeg waar normaal gletsjers lagen. Een andere oorzaak zal ook zijn dat in dit deel van Antarctica de temperatuur rond 0 of zelfs daarboven ligt. Dan smelt al het ijs. De global warming zal hier zeker zijn werk doen, maar voor een leek als ik niet waarneembaar. Daarvoor zijn metingen nodig.

Nadat we dit schouwspel een beetje verwerkt hadden, varen we weer verder noordelijk en komen bij het eiland Yalour aan, voor mij een bijzonder eiland daar ik hier vorig jaar mijn kort na elkaar overleden ouders een eerbetoon heb gegeven. Het weer was ondertussen van zonnig omgeslagen in grijs en storm. Ik vond de herdenkingsplek makkelijk terug en heb een videoberichtje opgenomen voor mijn broer, zus, zwager neefje en nichtje. Een mooi moment.

Terug op het schip moet ik meteen weer aan de slag en zorgen dat de koffie en thee klaar staan voor de mensen, zeker als het zo'n bar weer is. Er komen dan ook weer heerlijke geuren uit de kombuis en iedereen kijkt alweer uit naar de avondmaaltijd.

De dag daarna doen we ook Paradise Bay en Neko Harbour aan, twee machtig mooie locaties. Op een bergtop in Paradise Bay vraagt een van de passagiers zijn vriendin ten huwelijk, hoe mooi is dat, want het menselijk leven gaat ook hier gewoon door.
Als iedereen terugkomt van Neko Harbour beseft iedereen dat dit de laatste landing was op Antarctica. Er zijn veel sippe gezichten. Vanaf 00u zullen ook de wachtdiensten weer aanvangen want dan beginnen we aan de oversteek van Drake's Passage, naar Ushuaia. Hoe deze verloopt leest u over een paar dagen in de laatste blog over deze reis. Daarna zal ik u berichten over de reis die zal gaan van Ushuaia, via Antarctica, eilanden als South Georgia en Tristan da Cunha naar Kaapstad. Ik pak nu een mooie whiskey met een 10.000 jaar oud stukje gletsjerijs.

Blog 5 - Zeer zuidelijk (28 januari 2017)

Nadat de groep helemaal verbijsterd door de ijsbergen van Trinity Island heeft gevaren, pakken we ons boeltje op om richting het vasteland van Antarctica te gaan. De spanning stijgt merkbaar. Ik krijg als algemeen aanspreekpunt vele vragen. Het weer wil echter maar niet meewerken. Ondanks dat het tijdens Trinity redelijk was, betrekt het al snel. Zo nu en dan een sneeuwbui en vooral grijze lucht. En zelfs de walvissen blijven weg. Althans, zo leek het in eerste instantie. Als we op open water uitkomen wordt al vroeg in de ochtend twee bultruggen gespot die maar een paar meter van het schip verwijderd waren. Het begin van een dag met tientallen walvissen inclusief springende en met hun bek open naar boven komende walvissen. De camera's zoemen en klikken.

De voyage crew (de passagiers) geniet met volle teugen. En waar ze het helemaal over eens zijn is het fantastische eten. Iedere maaltijd is een feest. Gjalt en crew worden dagelijks bejubeld en vooral de Nederlandse mensen weten het oer Nederlandse eten weer te waarderen. Maar ook de 'dekhands'' krijgen waardering alom. In weer en wind, dag en nacht zijn ze in de weer het schip varende te houden. Als barman zie ik de groep dagelijks en ik bespeur een zeer hechte en van alles genietende groep. De lezingen die gehouden worden, worden door bijna iedereen gevolgd.

Uiteindelijk komen we op het meest zuidelijke punt van onze expeditie, het Ukrainse wetenschappelijk station Vernadsky. Daar vermaakt iedereen zich met een slok wodka uit eigen keuken. Bijna traditioneel teken ik de hele bemanning van het station na wat de nodige gratis borrels oplevert. Na dit bezoek is er beraad tussen de expeditieleider en de kapitein. We hebben, door de snelle overtocht over de Drake, wat extra tijd. Er wordt beslist verder te varen naar het zuiden. Dat is ooit eerder gedaan maar we willen nog verder, het record breken. Zo gezegd zo gedaan. We varen door en we zien al na een paar kilometer dat de ijsbergen groter en groter worden. Er zijn er bij die groter dan een voetbalstadion zijn. Na enkele uren zien we dat de doorgang die we in moeten helemaal geblokkeerd is door ijs zover het oog kan zien. Maar omdat het op dat moment niet vriest blijven de ijsbrokken los van elkaar. Maar hoe verder we komen hoe moeilijker het wordt. Dan beslissen we te stoppen. De bark Europa is nog nooit zo ver zuidelijk geweest dan nu. 65.33,9 S 64.13.2 W

Als we dan weer terugvaren naar het noorden vieren we nog een feestje: het Chinese Nieuwjaar. Aan boord zijn twee Chinezen die voor deze gelegenheid een fles fantastische cognac hebben geopend.

De terugtocht is eigenlijk begonnen maar er zullen nog vele landingen volgen voordat we echt de Drake weer opdraaien.


Blog 4 - De Zuidelijke Shetlandeilanden (25 januari 2017)

Na de vliegensvlugge oversteek over de Drake's Passage, waar we de eerste ijsbergen en walvissen al zagen, komen we aan bij de eerste eilanden die nog voor het vaste land liggen, de Zuidelijke Shetlandeilanden. Hier kondigen zich de eerste gletsjers aan en nog veel meer ijsbergen. Het weer is niet geweldig. Het sneeuwt zo nu en dan en er hangt een grijze lucht die alles erg sinister maakt.

Aan boord zorgt chefkok Gjalt (en keukencrew) iedere dag voor fantastische maaltijden. Als je weet dat het schip soms bijna 30 graden kan hellen en er staat dan toch weer heerlijk eten op tafel, doet alle passagiers telkens weer verrast staan. Ik begin nu de tijdschema's steeds beter te kennen waardoor ik mijn functie steeds beter kan vervullen. De passagiers weten nu de weg naar de bar steeds beter te vinden en ieder avond zijn er gezellige gesprekken in de deklounge.

Na een aantal landingen op deze Shetlandeilanden varen we naar Deception Island, een enorme vulkaan waarvan ooit een stuk uit de wand is geslagen na een eruptie, waardoor we naar binnen kunnen varen. Het binnenmeer meet 10 bij 6 km. Daar onderneemt een grote groep een wandeling die ze naar de bovenrand van Baileys Head brengt, de buitenzijde van de vulkaan. Daar kijken ze over een van de grootste kinbandpinguin-kolonies in deze omgeving. Na deze tocht varen we een stukje verder en is er ruimte om te zwemmen. Omdat de vulkaan nog volop actief is wordt het water aan de rand, als je een kleine sleuf graaft, vanzelf warm. De stoom slaat er van af. Gehuld in een zwembroek laat een groot aantal durfals zich in dit warme water zakken. Hilariteit alom!

Als we in de avond Deception Island weer uitvaren, worden we getrakteerd op een prachtige zonsondergang met hele uitgestrekte oranje luchten.
De temperaturen beginnen langzaam maar zeker iets te zakken. Echt zon en blauwe luchten hebben we nog niet gezien. Het sneeuwt geregeld. Vooral s'avonds kan het stevig afkoelen en gaat het beneden nul.

Vervolgens beginnen we aan de oversteek van Bransfield Strait richting het vaste land van Antarctica. In de ochtend komen we aan bij Trinity Island, bekend om haar 'Iceberg grave yard'. Deze dag hebben we wel wat zon en schommelt het rond het vriespunt. In dit deel van Antarctica is dat de normale temperatuur in de 'zomer'. Door stroming komen hier veel ijsbergen vast te liggen tussen de eilandjes. Een setting die altijd voor verrassingen zorgt.


Blog 3 - De Drake (21 januari 2017)

Het water tussen Zuid Amerika en Antarctica is genoemd naar Sir Francis Drake en heeft een niet al te geweldige naam. Het kan er enorm spoken of het is stilletjes. Dan lijkt het op een slapend monster.

Op 17 januari, na 8000 liter diesel getankt te hebben, varen we onder het toezicht van een pilot door het Beagle kanaal, een natuurlijke waterweg die ons naar een soort van uitgang van Zuid Amerika leidt. Na een dag varen stapt de pilot eraf en draaien we rechts af. De groep, die de 16e aan boord is gekomen, heeft elkaar dan al wat leren kennen. Maar ook hebben ze kennisgemaakt met de service die ze van de Bark Europa mogen verwachten. Altijd de koffie en thee klaar en iedere maaltijd een feest.

Als we Kaap Hoorn eenmaal gepasseerd zijn blijkt het met de wind erg mee te vallen. Er moet zelfs 'motor bij'. De Drake heeft twee bijnamen: Drake Lake (amper wind) of Drake Shake (heel veel wind) Rond 21u begint het weer om te slaan. Er steekt een stevige wind op rond 6 Bf. Het schip gaat hellen en de mensen gaan zich beter vasthouden. De eerste zeezieken melden zich. Pillen worden geslikt, plakkertjes achter de oren geplakt. De wacht en roerdiensten zijn al begonnen, dag en nacht.

Voor de maaltijden, de koffie en thee is het de bedoeling dat ik als barman de nodige inspanning lever. Wat precies moet ik nog wel achter komen want ook de dekhands dragen daar aan bij. De grootste uitdaging tot nu toe is erachter komen waar alles staat en het tijdschema van een hele dag. Even soepkommen pakken of pindabakjes vullen wil niet altijd soepel gaan omdat ik dan niet meteen weet waar het staat. Langzaam maar zeker gaat dat wel steeds beter.

De 2e dag op de Drake blijkt dat het slapende monster zin heeft om wakker te worden. De wind trekt nog verder aan en we halen snelheden van 8 tot 9 knots (knopen) en dat geeft een trots gevoel voor iedereen. Als barman heb ik het niet druk. Zo nu en dan een wijntje of biertje maar spannender dan dat is het nog niet. Het enige dat we willen is zo snel mogelijk bij de eerste eilanden, de Zuidelijke Shetlandeilanden, aan te komen. De onzichtbare convergentie lijn zijn we al voorbij. Deze lijn die maar een paar km breed is geeft het verschil aan in het Noordelijke oceaanwater en het Antarctische water. Temp wordt veel lager en het water wordt zouter.

Op dag 3 blijkt het arriveren bij de eerste eilanden werkelijkheid te gaan worden. De wind trekt nog meer aan en we halen maar liefst 11 knopen met het schip! Het aanbod om te gaan waterskiën gaat echter niemand op in. Schatting is dat we rond dinner tijd arriveren bij Yankee Harbour.. Iedereen is gespannen. Iedereen is er klaar voor.

Ik ga kijken of er nog genoeg koffie en thee in de kannen zit...


Blog 2 - De voorbereidingen op het schip (16 januari 2017)

Het is zover. 6 weken nadat me gevraagd was twee expedities mee te varen als barman op de Bark Europa is het de dag van vertrek. Nadat ik door mijn lieve vriendin op Schiphol was afgezet, vloog ik van A'dam naar Madrid, vervolgens naar Buenos Aires en via een binnenlandse vlucht naar Ushuaia, Zuid-Argentinië. Twee dagen later arriveert het schip in de haven, terugkerend van nog een Antarctica expeditie en stapte een nieuwe bemanning inclusief mijzelf aan boord. Het was nu zaak om binnen 2 dagen het hele schip vaar- en passagier-klaar te maken voor de volgende reis. Oftewel de handjes uit de mouwen.

Drie expedities heb ik het van de passagierskant gezien hoe het schip functioneert. Tja, dat draaide gewoon. Wat er achter de coulissen gebeurde had ik natuurlijk geen weet van. Het is geen superdeluxe schip dat van alle gemakken voorzien is. De opbouw is bijna helemaal hout en geeft je het gevoel of je een paar 100 jaar terug in de tijd gaat. Het enige moderne is apparatuur die de communicatie verzorgt en zaken zoals radar en de apparatuur in de keuken, want er moet toch voor ruim 50 personen 3 keer per dag eten worden gemaakt. De rest is gewoon handwerk en verschilt waarschijnlijk niet veel met de tijd dat deze zeilschepen de wereldzeeën bevoeren. En dat handwerk moet geleverd worden door de bemanning. Bemanning die uit alle delen van de wereld komt, zoals Zuid-Afrika, Australië, Duitsland, Engeland en Nederland, zorgt er gezamenlijk voor dat de hutten en bedden tiptop worden verzorgd voor de komst van de nieuwe gasten. Alle ruimten worden grondig gepoetst. Het afval dat geproduceerd werd in de vorige reis wordt afgevoerd, de proviand wordt aangevuld door met z'n allen een treintje te vormen, dat de dozen en kisten doorgeeft tot in de buik van het schip. Reparaties worden uitgevoerd. Vele handen maken licht werk.

Voor mij persoonlijk moest ik op de hoogte worden gesteld wat mijn verantwoordelijkheden zijn als de barman. Alleen een drankje inschenken zou iets te eenvoudig gedacht zijn. Er moet zeer nauwkeurig worden bijgehouden wat er verbruikt wordt per persoon. Maar naast het barwerk zorg je ook dat de koffie en thee altijd aangevuld zijn, de shop met kleding en merchandise draait en je iedereen meehelpt die daar behoefte aan heeft. Je moet dit samen als een hecht team doen.

Vandaag is de dag dat de passagiers zullen arriveren. Wat zullen ze staan te popelen aan boord te gaan. Ik ken het maar al te goed. Maar we zijn nog niet klaar. De puntjes worden nu op de 'i' gezet. Morgen, de 17e varen we uit, eerst het Beagle kanaal door en dan rechtsaf Drake's Passage op, om over een dag of 4 bij de eerste eilanden van Antarctica aan te komen. Ik heb er zin in.


Blog 1 - Antarctica on the rocks (8 januari 2017)

In januari 2008 kwam ik in contact met de rederij van de Bark Europa, een toen bijna 100 jarige 3 master van ruim 50 meter lang die in hun vaarprogramma Antarctica heeft. Ik boekte vervolgens een reis die in december van datzelfde jaar ging plaatsvinden. Maar wat kon ik verwachten? Hoe is het weer daar nou echt? Wat moet ik meenemen aan kleding? Heb ik wifi? en zo nog veel meer vragen. Een infodag van de rederij gaf antwoorden op alles. Het aftellen begon.

12 December 2008 vloog ik naar Ushuaia Argentinië, de meest zuidelijke stad van de wereld. Een berg kleding en een tas vol camera’s gingen mee. En er ging heel veel avontuurlijke zin mee.

De expeditie bracht me bij het bovenste gedeelte van het enorme schiereiland van Antarctica. Een ongelofelijk overweldigend gevoel, iedere dag en ooit zelfs tot tranen toe. Er is geen mens in de buurt, geen auto’s, geen vliegtuigen, alleen ijs en sneeuw, dieren en overal waar je kijkt is water. Duizenden pinguïns, ontelbare zeehonden en overal walvissen. De camera’s maakten overuren.

Het varen met dit machtige schip voer ons ook door de beruchte stormen van Drake’s Passage, het stuk tussen Kaap Hoorn en Antarctica. Alsof je in een wasmachine zit! Maar ik genoot, van iedere golf en van iedere mijl die we zeilden.

Als je dan na 21 dagen weer in Ushuaia bent en de lange reis terug naar huis begint, bekruipt je het gevoel dat het bijna niet is voor te stellen dat je daar geweest bent. De verhalen die je thuis vertelt, de foto’s die ik laat zien, komen eigenlijk niet in de buurt van de werkelijkheid.

Ik moet terug. Ik wil mijn gedachten bevestigen. Nog een keer zien. In 2011 vertrek ik weer naar Ushuaia. Alleen heb ik nu de expeditie der expedities geboekt: Van Kaap Hoorn naar Kaap de Goede Hoop, ja echt, van Ushuaia, Antarctica en via diverse eilanden naar Kaapstad. 52 dagen onderweg. Je rolt dagelijks in een nieuw avontuur waarbij een storm met windkracht 12+ wel de kroon spande.

In december 2015 vertrek ik voor de derde maal naar Zuid Amerika, dit maal Punta Arenas in Chili. Via de straat van Magelhaen komen we bij het eiland Kaap Hoorn, vernoemd door zeilui die van, jawel het Nederlandse Hoorn kwamen.

Weer een jaar later… Dan gebeurt er iets geheel onverwachts: Ik word in november 2016 door de rederij van de Bark Europa gevraagd mee te gaan als bemanningslid. Of ik de barman wil zijn voor twee achtereenvolgende Antarctica’s waarvan de laatste zal eindigen in Kaapstad.. Daar hoefde ik niet lang over na te denken. Op 11 januari 2017 vertrek ik weer naar Ushuaia. Via deze blog wil ik U laten meebeleven wat ik meemaak op dit mooie schip en in de wateren en gebieden van het machtige Antarctica.

Volledig scherm
Bark Europa.
Volledig scherm
Bark Europa. © Peer Retera
Bark Europa.
Volledig scherm
Bark Europa. © Peer Retera
Volledig scherm
Bijna traditioneel tekent Peer de hele bemanning van station Vernadsky na wat de nodige gratis borrels oplevert.
Volledig scherm
Bijna traditioneel tekent Peer de hele bemanning van station Vernadsky na wat de nodige gratis borrels oplevert.
Wetenschappelijk station Vernadsky.
Volledig scherm
Wetenschappelijk station Vernadsky. © Peer Retera
Trinity Island.
Volledig scherm
Trinity Island.
Neko Harbour.
Volledig scherm
Neko Harbour. © Peer Retera
Volledig scherm
Volledig scherm
© Peer Retera
Neko Harbour.
Volledig scherm
Neko Harbour. © Peer Retera
Peer Retera.
Volledig scherm
Peer Retera.
Peer Retera.
Volledig scherm
Peer Retera.
Landing Deception Island.
Volledig scherm
Landing Deception Island.
Volledig scherm
© Peer Retera
Stamppot boerenkool.
Volledig scherm
Stamppot boerenkool. © ANP
Volledig scherm
Volledig scherm

poll

4D-cinema zou voor mij een reden zijn om vaker naar de bioscoop te gaan

4D-cinema zou voor mij een reden zijn om vaker naar de bioscoop te gaan

  • Eens (52%)
  • Oneens (48%)
290 stemmen