De bark Europa is nog nooit zo ver zuidelijk geweest.
Volledig scherm
De bark Europa is nog nooit zo ver zuidelijk geweest. © Peer Retera

Gastblog - Antarctica on the rocks

Eindhovenaar Peer Retera zeilt 72 dagen mee als barman op de Bark Europa naar Antarctica en bericht over de avonturen die hen dagelijks overkomen.

Blog 3: Weddell sea

Als iedereen zich weer heeft afgedroogd na het baden in het vulkanische as en water van Deception Island, gaat men de opbrengsten bekijken die gefilmd en gefotografeerd zijn. Ikzelf ook, want ik was mee naar de kant gegaan. Maar filmen en fotograferen was niet gemakkelijk deze dag. Het regende dat het goot en het was erg koud. Binnen 15 min was de volle batterij van mijn iPhone al helemaal leeg en ging ik verder met mijn Canon 7D. Die droogde ik wel telkens af, maar dat bleek later niet voldoende. Aan boord deed ie niets meer. Ik kreeg daardoor een vervelende déjà vu, want zes jaar geleden overkwam me met dit toestel hetzelfde. Maar de cameragoden waren me goed gezind. Na wat droogacties deed 'ie het de volgende dag weer! 

Toen de hele groep weer aan boord was en we onze 'eight o' clockie'-bijeenkomst hadden in het dekhuis, moest Eric de kapitein wel iets kwijt. Tijdens het aan land gaan voor het zwemmen waren er enkele mensen bij die al schaarsgekleed de Zodiac instapten. Deze werden teruggestuurd door de bemanning om goed schoeisel en jassen mee te nemen. Dat leverde een beetje gemopper op, want eenmaal aan land deden ze hun slippertjes toch weer aan? Eric heeft toen uitgelegd dat als je aan land gaat je zodanige kleding bij je moet hebben dat je er minimaal 24 uur mee kan uithouden. Het zou kunnen dat je, om wat voor reden dan ook, niet opgehaald kunt worden en dan moet je dit kunnen overleven. Puur en wederom safety. En als mensen zich daar niet aan willen houden, die kunnen er op rekenen dat ze op het schip gehouden worden. Degene die het aanging zag ik daarbij opeens zeer bedenkelijk kijken en het leek alsof het kwartje viel. 

Mensen beseffen soms niet dat we echt verstoken zitten van welke redding dan ook. Er kan daar geen vliegtuig of helikopter landen. We zijn op onszelf aangewezen. Dat vergt een discipline met betrekking tot je aan de regels houden. Het was na Eric's uitleg helemaal duidelijk. Laat in de avond begon een lange etappe richting de kop van het schiereiland van Antarctica, waarbij we de prachtige Bransfield Straight over gingen steken. Ondanks dat we veel zwaardere wind hadden verwacht bleef deze grotendeels uit. Toch konden we veel zeilen, alhoewel daar weinig mensen iets van meekregen daar iedereen er vroeg in lag. Dat betekende ook een vroege avond voor deze barman. Ondertussen had ik wel een filmpje over het badderen gemaakt dat later deze week vertoond zal worden.

Eenmaal op de kop van het schiereiland aangekomen, bezochten we Esperanza, een Argentijnse nederzetting waar zelfs kinderen wonen. En warempel, er was ook opeens contact via provider Movistar. Dus werd er al snel driftig gebeld en getekst. Na dit korte bezoek was het om de hoek dat we aanlegde bij Brown Bluff, een landing op het continent. Op dat moment bevinden we ons ook in de Weddell sea, de oostzijde van het Antarctische schiereiland. En dat is toch altijd bijzonder.Hier komen amper tot geen andere toeristische schepen. Toen ik hier zes jaar geleden ook was, lag er echter een dik pak sneeuw. Die lag er nu (nog) niet. We zijn ook een maandje vroeger hier. Het was door vooral harde wind wel erg koud. Wind die vanaf de gletsjer kwam, deed iedereen zich tot aan zijn oorlellen goed inpakken. Morgen varen we door naar Devils Island... en eenmaal daar wordt dat een zware klim die wel alle moeite waard is.

Blog 2 - Zuidelijke Shetlandeilanden (16 februari 2017)

Na 3,5 dagen varen over Drake's Passage, waarbij we bijna 500 zeemijlen hebben afgelegd, komen we bij de Zuidelijke Shetlandeilanden aan. De eerste kennismaking met Antarctica voor deze nieuwe groep. Je voelt de spanning bij iedereen. Hier hebben ze soms een jaar tot twee jaar op moeten wachten. De camera's komen uit de kamers en iedereen kijkt uit naar land. Dan in de vroege middag zien we de eerste pieken van Livingstone eiland. Bijna griezelig. Grillige rotsen in een behoorlijk turbolente zee. Sommige denken witte wolken te zien maar het zijn de enorme gletsjers die op de eilanden liggen. We benaderen deze eilanden vanaf een hele andere positie dan normaal. Wind en stroming hebben hierin parten gespeeld. We komen eerst aan bij Elephant Point en daar wordt de eerste landing uitgevoerd met de groep. Alle rituelen worden uitgelegd om verantwoord aan land te gaan. Tijdens het benaderen van dit eiland zagen we vanaf het schip een aantal tentjes staan op een van de stranden. Wat krijgen we nou, was de gedachte. Het bleken Braziliaanse wetenschappers te zijn. Radiocontact leerde ons dat we zeer welkom waren want ze waren daar al enkele weken en nieuwe gezichten zijn dan een welkome afwisseling. Er werden presentjes uitgewisseld waarbij wij een stenen fles Bols Oude Jenever gaven en wat voedselwaar en we Braziliaanse koffie en flesjes vruchtensap terugkregen. Bij terugkomst varen we door naar de tweede landingsplaats van die dag. Hier kwam de groep in contact met de eerste pinguïns die ze ooit in hun leven in het wild gezien hadden. Het waren er maar twee want aan dit deel van het eiland waren geen broedplaatsen. De euforie was er niet minder om. De derde landing, die in de vroege avond plaatsvond was op Hannah Point. Daar stuitte men op veel meer pinguïns en op Zeeolifanten.

Kinbandpinguïns.
Volledig scherm
Kinbandpinguïns. © Peer Retera

De groep is vooral door het lopen van de wacht- en helm(roer)diensten zeer hecht geworden. Er wordt veel gelachen en ik, als barman, kan geen wrevel of onaangenaamheden ontdekken. Dat belooft veel goeds. We zijn toch nog maar 1 week onderweg met deze groep al lijkt het al veel langer. Op de tweede dag in Antarctica bezoeken we Deception Island, de enorme actieve vulkaan die in een eerder blog ook al is beschreven. Als we daar in de vroege ochtend binnenvaren blijken aan de kant militaire oefeningen gehouden te worden door vermoedelijk de Chilenen. Geen honderden man hoor, maar een handjevol. We worden met handopsteken begroet.

Het is helaas wel erg mistig dus de grootsheid van Deception gaat deels verloren. De groep gaat aan een grote en lange klim beginnen die ze naar de grootste kinbandpinguïnkolonie leidt in Antarctica. Dat geeft ons, de crew, de tijd het schip weer eens goed schoon te maken. En Gjalt en kitchen crew is al bezig met een goeie lunch want vanmiddag staat een duik in het water op het programma, een stukje verderop in de vulkaan. Door het zand (lees: as) op de waterlijn opzij te schuiven en er water in te laten lopen wordt dit vanuit de bodem verwarmd. Zo dichtbij zit de thermische activiteit van de vulkaan. Maar dat is vanmiddag pas.

De groep geniet. En dan weten ze nog niet dat het met de dag mooier en indrukwekkender wordt. Na Deception Island gaan we een heel andere koers varen dan de normale Antarcticareizen... We gaan langzaamaan richting de Oostzijde van het schiereiland, de Weddell Sea. En wat ze ook niet weten is dat er winden worden verwacht tot 30 knopen...

Deception Island.
Volledig scherm
Deception Island. © Peer Retera
Deception Island.
Volledig scherm
Deception Island. © Peer Retera

Blog 1 - De Cape to Cape is begonnen (11 februari 2017 - tweede reis)

Na bijna een week van reorganiseren, schoonmaken en proviand inslaan kwam eergisteren het nieuwe reisgezelschap aan boord. Allemaal grote tassen maar vooral grote glimlachen. Voor hen gaat eindelijk hun droomreis beginnen. Vaak 1,5 jaar van tevoren gepland is het moment aangebroken van deze enorme reis en avontuur. Toen ik de dag van tevoren op de lijst van de passagiers keek sprong er een naam uit: Kommer Tanis. Deze uit Zuid Holland afkomstige Noordzeevisser zou aan boord komen. Met Kommer heb ik in 2008 mijn eerste Zuidpoolexpeditie gedeeld daar hij toen ook aan boord was. De begroeting uiteindelijk was erg hartelijk. De eerste dag is een dag van inchecken, een foto maken voor de fotowand, paspoortcontrole etc.

Tijdens deze handelingen kwam de scheepsarts achter een groot probleem. Een van de passagiers, die diabetes heeft, had een ander medicijn bij zich dan hij eerder had opgegeven. Dit medicijn zou grote problemen kunnen veroorzaken als de man bijvoorbeeld zeeziek zou worden met alle gevolgen van dien. Zouden we bij Antarctica zijn of nog verder kan het meer dan een week duren voordat er een ander schip bij je is. Vliegtuigen of helikopters kunnen er niet komen. Een levensbedreigende situatie dus. Na overleg met nog drie andere artsen in Nederland heeft de organisatie moeten beslissen dat de man niet mee kan. Het risico, vooral voor hemzelf, was veel te groot. Bij het hem mededelen van dit trieste nieuws nam de man het wel in alle redelijkheid op en verliet het schip weer.

De volgende dag gaan om klokke 9.30 de trossen los en gaat deze reis, van Kaap Hoorn naar Kaap de goede hoop beginnen (goh, twee namen ooit door Nederlanders bedacht). Ook de kennismaking met de groep gaat beginnen. Voor mij als barman is het zaak de namen weer snel te kennen van iedereen. De reis door Beagle Channel gaat zeer voorspoedig. Halverwege hebben we al stevige wind en doen we 11.2 knopen en dat is snel! Maar eenmaal de hoek om bij Drake´s Passage valt de wind weg. Gelukkig is het dan tijd voor het avondmaal en kombuischef Gjalt tovert warempel boerenkoolstamp en rookworst op tafel. Hoe mooi kan de dag worden afgesloten. Als ik rond 23.45 de bar sluit en ga slapen staan de volgende dag de motoren aan. Er is amper wind. Echter kijkend vooruit is de lucht pikzwart ... storm?

Blog 7 - De laatste dag (5 februari 2017)

De oversteek terug naar Ushuaia is begonnen. Nadat we in Antarctica Neko Harbour nog hebben bezocht, een prachtige baai met ook weer een gigantische gletsjer, maken we ons op om de Drake op te gaan. Ik merk dat de mensen gespannen zijn want de Drake blijft toch die naam hebben van stormen en hoge golven. De reis begint relatief rustig. Misschien wel te rustig, want je weet het nooit. Bijna lachwekkend was dat toen we bij de laatste eilanden wegvoeren, er een stevig wind opstak. De zeilen werden neergelaten en we hadden goede hoop op stevige snelheden.

Maar wat gebeurt er? Bij een bergpartij die we moesten passeren valt alle wind weg en dobberen we maar een beetje rond. Tja, dat was niet de bedoeling. Op de motor varen we uiteindelijk verder en komen in de open wateren van de Drake. Gedurende de nacht echter steekt er een goeie wind op en maken we meer snelheid. De golfslag viel erg mee. Het zijn vooral de 'swells' die het schip naar alle kanten kan laten kantelen. Swells zijn waterruggen die soms vele meters hoog kunnen zijn en rollen onder het schip door waardoor het schip opgetild wordt, maar ook weer het dal tussen de swells inglijdt. En jawel, halverwege de Drake komen er stevige swells vanaf de Pacific de Drake binnen en het schip lijkt op een wasmachine. De eerste zeezieken kondigen zich aan en mensen lopen weer heel voorzichtig door het schip. Een valpartij kan lelijke gevolgen hebben. Ik kan het weten, want in 2011 scheurde ik mijn schouderbot na een zweefduik door het stuurhuis, waarbij ik tegen een wand werd gekwakt. De wachtdiensten worden uitgedund door de zieken.

De volgende dag echter steekt er een schraal zonnetje op en zijn de swells weg. We maken goeie snelheid tot ruim 9 knopen. Tijdens het eight o'clockie, een meeting met alle passagiers en de kapitein, laat Eric weten dat we op 90 mijl van Kaap Hoorn zitten. Dat stemt iedereen zeer positief. De mensen willen dat dit stuk van de reis snel voorbij gaat. Laat in de middag tijdens de volgende dag spot een van de passagiers land in de verte. Pas tegen 21:00 uur komen we bij de eilanden van Zuid-Amerika waaronder het bekende en beruchte Kaap Hoorn-eiland. Maar omdat we in Argentijns water zitten, moeten we op tijd afbuigen om niet in Chileens water te komen. De man die achter het roer stond toen deze koerswijziging kwam, was erg trots dat hij voor Kaap Hoorn deze roerbeweging mocht maken, vertelde hij me later.

Als we in de avond heerlijke koteletjes met aardappelen en groenten hadden gehad, lopen om middernacht de wachtschema's ten einde: een opluchting voor iedereen. In de ochtend varen we op de motor het Beagle-kanaal binnen op weg naar Harberton, een landgoed dat eigendom is van de familie Lynch en waarvan de achter-achter kleinzoon een van de matrozen, Mafu, op het schip is. Hier krijgen we een rondleiding, een bezichtiging van het museum en een ontmoeting met zijn familie. Als iedereen daarvan terugkomt zal er een barbecue zijn op de Bark Europa en sluit ik de eerste Antarctica-expeditie af. Morgen zullen we afmeren in Ushuaia en gaan de passagiers met al hun herinneringen weer huiswaarts. Mijn gesprekken met de mensen leren dat het voor iedereen een ongelofelijke ervaring is geweest. Voor mijzelf, nu niet als passagier maar als crewmember, was dat evenzo. Natuurlijk ben je bezig met je taak, in samenwerking met de rest van de crew, maar ik genoot weer net zoveel van alle aanblikken die Antarctica je bieden.

Beste lezers, er zal nu een korte pauze volgen omdat de volgende reis, die van Kaap Hoon naar Kaap de Goede Hoop, op 9 februari pas weer vertrekt. Ik ga u dan op de hoogte houden van een nieuw avontuur. Dank voor het lezen en ik hoop dat ik u een kleine inkijk heb gegeven van het leven aan boord van de Bark Europa op weg naar de woestenijen van Antarctica. Mijn ervaring leert dat de volgende reis hierin nog enkele treden verder zal gaan daar we vooral de oostzijde van het schiereiland gaan bezoeken, waar amper iemand komt. Tot snel. Groet, Peer

Blog 6 - Natuurgeweld (31 januari 2017)

Nadat we het meest zuidelijke punt bereikt hadden met de Bark Europa, hebben we het schip uit het ijs weten te manoeuvreren en zijn we weer een noordelijke koers gaan varen. Na een paar uur trekt langzaam de lucht open en komt de zon door. Die hadden we tijdens de hele reis maar erg weinig gezien. Het schouwspel is dan adembenemend. We varen langs enorme, met sneeuw bedekte bergen en langs gigantische ijsbergen. Ver voor ons doemt een gletsjer op van mega formaat. Afstanden zijn moeilijk te schatten, maar ik denk dat deze zeker 3 tot 5 km breed was. En zoals bij alle gletsjers denk je dat de hele zaak zo afbreekt omdat grote brokken zo ver naar voren hangen dat het effect van de zwaartekracht uiteindelijk gaat winnen. Bijna iedereen is aan dek en de mooiste foto's worden weer gemaakt. Ook ikzelf sta met mijn Canon D7 aan dek met daarop een 18-200mm lens. En dat was mijn geluk... Want opeens zie ik, kijkend door de camera, brokken ijs vallen, nog niet eens zo groot. Maar het was het begin van een schouwspel dat niemand op het schip, ook degene die al jaren lang meevaren, gezien heeft.

Als dominostenen begint het voorste deel van de gletsjer in te storten. Maar het breidt zich uit aan alle kanten. Omdat ik met 1 klik mijn camera op video kan zetten leg ik het met bewegende beelden vast. Als het dan even een paar seconden rustig is, begint het weer op andere plaatsen. Alles is met elkaar verbonden. Ook de ijsbergen die voor de gletsjer liggen gaan door de vloedgolven zo op en neer dat ook deze uit elkaar vallen. Het geheel duurt zeker 15 minuten en iedereen is verbijsterd hier getuige van hebben mogen te zijn. Natuurlijk roept het ook vragen op in hoeverre dat dit het gevolg is van de global warming. Als nieuwszenders dit onderwerp aansnijden laten ze gletsjers zien die afbrokkelen, maar dat is niet een reëel beeld. Alle gletsjers brokkelen af zodra ze aan het eind van het land zijn aangekomen waar ze op liggen. Alle gletsjers die ik hier gezien heb zijn volledig gevuld in tegenstelling wat ik een paar jaar geleden op Spitsbergen, Noordpool, heb gezien. Daar waren complete dalen leeg waar normaal gletsjers lagen. Een andere oorzaak zal ook zijn dat in dit deel van Antarctica de temperatuur rond 0 of zelfs daarboven ligt. Dan smelt al het ijs. De global warming zal hier zeker zijn werk doen, maar voor een leek als ik niet waarneembaar. Daarvoor zijn metingen nodig.

Nadat we dit schouwspel een beetje verwerkt hadden, varen we weer verder noordelijk en komen bij het eiland Yalour aan, voor mij een bijzonder eiland daar ik hier vorig jaar mijn kort na elkaar overleden ouders een eerbetoon heb gegeven. Het weer was ondertussen van zonnig omgeslagen in grijs en storm. Ik vond de herdenkingsplek makkelijk terug en heb een videoberichtje opgenomen voor mijn broer, zus, zwager neefje en nichtje. Een mooi moment.

Terug op het schip moet ik meteen weer aan de slag en zorgen dat de koffie en thee klaar staan voor de mensen, zeker als het zo'n bar weer is. Er komen dan ook weer heerlijke geuren uit de kombuis en iedereen kijkt alweer uit naar de avondmaaltijd.

De dag daarna doen we ook Paradise Bay en Neko Harbour aan, twee machtig mooie locaties. Op een bergtop in Paradise Bay vraagt een van de passagiers zijn vriendin ten huwelijk, hoe mooi is dat, want het menselijk leven gaat ook hier gewoon door.
Als iedereen terugkomt van Neko Harbour beseft iedereen dat dit de laatste landing was op Antarctica. Er zijn veel sippe gezichten. Vanaf 00u zullen ook de wachtdiensten weer aanvangen want dan beginnen we aan de oversteek van Drake's Passage, naar Ushuaia. Hoe deze verloopt leest u over een paar dagen in de laatste blog over deze reis. Daarna zal ik u berichten over de reis die zal gaan van Ushuaia, via Antarctica, eilanden als South Georgia en Tristan da Cunha naar Kaapstad. Ik pak nu een mooie whiskey met een 10.000 jaar oud stukje gletsjerijs.

Blog 5 - Zeer zuidelijk (28 januari 2017)

Nadat de groep helemaal verbijsterd door de ijsbergen van Trinity Island heeft gevaren, pakken we ons boeltje op om richting het vasteland van Antarctica te gaan. De spanning stijgt merkbaar. Ik krijg als algemeen aanspreekpunt vele vragen. Het weer wil echter maar niet meewerken. Ondanks dat het tijdens Trinity redelijk was, betrekt het al snel. Zo nu en dan een sneeuwbui en vooral grijze lucht. En zelfs de walvissen blijven weg. Althans, zo leek het in eerste instantie. Als we op open water uitkomen wordt al vroeg in de ochtend twee bultruggen gespot die maar een paar meter van het schip verwijderd waren. Het begin van een dag met tientallen walvissen inclusief springende en met hun bek open naar boven komende walvissen. De camera's zoemen en klikken.

De voyage crew (de passagiers) geniet met volle teugen. En waar ze het helemaal over eens zijn is het fantastische eten. Iedere maaltijd is een feest. Gjalt en crew worden dagelijks bejubeld en vooral de Nederlandse mensen weten het oer Nederlandse eten weer te waarderen. Maar ook de 'dekhands'' krijgen waardering alom. In weer en wind, dag en nacht zijn ze in de weer het schip varende te houden. Als barman zie ik de groep dagelijks en ik bespeur een zeer hechte en van alles genietende groep. De lezingen die gehouden worden, worden door bijna iedereen gevolgd.

Uiteindelijk komen we op het meest zuidelijke punt van onze expeditie, het Ukrainse wetenschappelijk station Vernadsky. Daar vermaakt iedereen zich met een slok wodka uit eigen keuken. Bijna traditioneel teken ik de hele bemanning van het station na wat de nodige gratis borrels oplevert. Na dit bezoek is er beraad tussen de expeditieleider en de kapitein. We hebben, door de snelle overtocht over de Drake, wat extra tijd. Er wordt beslist verder te varen naar het zuiden. Dat is ooit eerder gedaan maar we willen nog verder, het record breken. Zo gezegd zo gedaan. We varen door en we zien al na een paar kilometer dat de ijsbergen groter en groter worden. Er zijn er bij die groter dan een voetbalstadion zijn. Na enkele uren zien we dat de doorgang die we in moeten helemaal geblokkeerd is door ijs zover het oog kan zien. Maar omdat het op dat moment niet vriest blijven de ijsbrokken los van elkaar. Maar hoe verder we komen hoe moeilijker het wordt. Dan beslissen we te stoppen. De bark Europa is nog nooit zo ver zuidelijk geweest dan nu. 65.33,9 S 64.13.2 W

Als we dan weer terugvaren naar het noorden vieren we nog een feestje: het Chinese Nieuwjaar. Aan boord zijn twee Chinezen die voor deze gelegenheid een fles fantastische cognac hebben geopend.

De terugtocht is eigenlijk begonnen maar er zullen nog vele landingen volgen voordat we echt de Drake weer opdraaien.


Blog 4 - De Zuidelijke Shetlandeilanden (25 januari 2017)

Na de vliegensvlugge oversteek over de Drake's Passage, waar we de eerste ijsbergen en walvissen al zagen, komen we aan bij de eerste eilanden die nog voor het vaste land liggen, de Zuidelijke Shetlandeilanden. Hier kondigen zich de eerste gletsjers aan en nog veel meer ijsbergen. Het weer is niet geweldig. Het sneeuwt zo nu en dan en er hangt een grijze lucht die alles erg sinister maakt.

Aan boord zorgt chefkok Gjalt (en keukencrew) iedere dag voor fantastische maaltijden. Als je weet dat het schip soms bijna 30 graden kan hellen en er staat dan toch weer heerlijk eten op tafel, doet alle passagiers telkens weer verrast staan. Ik begin nu de tijdschema's steeds beter te kennen waardoor ik mijn functie steeds beter kan vervullen. De passagiers weten nu de weg naar de bar steeds beter te vinden en ieder avond zijn er gezellige gesprekken in de deklounge.

Na een aantal landingen op deze Shetlandeilanden varen we naar Deception Island, een enorme vulkaan waarvan ooit een stuk uit de wand is geslagen na een eruptie, waardoor we naar binnen kunnen varen. Het binnenmeer meet 10 bij 6 km. Daar onderneemt een grote groep een wandeling die ze naar de bovenrand van Baileys Head brengt, de buitenzijde van de vulkaan. Daar kijken ze over een van de grootste kinbandpinguin-kolonies in deze omgeving. Na deze tocht varen we een stukje verder en is er ruimte om te zwemmen. Omdat de vulkaan nog volop actief is wordt het water aan de rand, als je een kleine sleuf graaft, vanzelf warm. De stoom slaat er van af. Gehuld in een zwembroek laat een groot aantal durfals zich in dit warme water zakken. Hilariteit alom!

Als we in de avond Deception Island weer uitvaren, worden we getrakteerd op een prachtige zonsondergang met hele uitgestrekte oranje luchten.
De temperaturen beginnen langzaam maar zeker iets te zakken. Echt zon en blauwe luchten hebben we nog niet gezien. Het sneeuwt geregeld. Vooral s'avonds kan het stevig afkoelen en gaat het beneden nul.

Vervolgens beginnen we aan de oversteek van Bransfield Strait richting het vaste land van Antarctica. In de ochtend komen we aan bij Trinity Island, bekend om haar 'Iceberg grave yard'. Deze dag hebben we wel wat zon en schommelt het rond het vriespunt. In dit deel van Antarctica is dat de normale temperatuur in de 'zomer'. Door stroming komen hier veel ijsbergen vast te liggen tussen de eilandjes. Een setting die altijd voor verrassingen zorgt.


Blog 3 - De Drake (21 januari 2017)

Het water tussen Zuid Amerika en Antarctica is genoemd naar Sir Francis Drake en heeft een niet al te geweldige naam. Het kan er enorm spoken of het is stilletjes. Dan lijkt het op een slapend monster.

Op 17 januari, na 8000 liter diesel getankt te hebben, varen we onder het toezicht van een pilot door het Beagle kanaal, een natuurlijke waterweg die ons naar een soort van uitgang van Zuid Amerika leidt. Na een dag varen stapt de pilot eraf en draaien we rechts af. De groep, die de 16e aan boord is gekomen, heeft elkaar dan al wat leren kennen. Maar ook hebben ze kennisgemaakt met de service die ze van de Bark Europa mogen verwachten. Altijd de koffie en thee klaar en iedere maaltijd een feest.

Als we Kaap Hoorn eenmaal gepasseerd zijn blijkt het met de wind erg mee te vallen. Er moet zelfs 'motor bij'. De Drake heeft twee bijnamen: Drake Lake (amper wind) of Drake Shake (heel veel wind) Rond 21u begint het weer om te slaan. Er steekt een stevige wind op rond 6 Bf. Het schip gaat hellen en de mensen gaan zich beter vasthouden. De eerste zeezieken melden zich. Pillen worden geslikt, plakkertjes achter de oren geplakt. De wacht en roerdiensten zijn al begonnen, dag en nacht.

Voor de maaltijden, de koffie en thee is het de bedoeling dat ik als barman de nodige inspanning lever. Wat precies moet ik nog wel achter komen want ook de dekhands dragen daar aan bij. De grootste uitdaging tot nu toe is erachter komen waar alles staat en het tijdschema van een hele dag. Even soepkommen pakken of pindabakjes vullen wil niet altijd soepel gaan omdat ik dan niet meteen weet waar het staat. Langzaam maar zeker gaat dat wel steeds beter.

De 2e dag op de Drake blijkt dat het slapende monster zin heeft om wakker te worden. De wind trekt nog verder aan en we halen snelheden van 8 tot 9 knots (knopen) en dat geeft een trots gevoel voor iedereen. Als barman heb ik het niet druk. Zo nu en dan een wijntje of biertje maar spannender dan dat is het nog niet. Het enige dat we willen is zo snel mogelijk bij de eerste eilanden, de Zuidelijke Shetlandeilanden, aan te komen. De onzichtbare convergentie lijn zijn we al voorbij. Deze lijn die maar een paar km breed is geeft het verschil aan in het Noordelijke oceaanwater en het Antarctische water. Temp wordt veel lager en het water wordt zouter.

Op dag 3 blijkt het arriveren bij de eerste eilanden werkelijkheid te gaan worden. De wind trekt nog meer aan en we halen maar liefst 11 knopen met het schip! Het aanbod om te gaan waterskiën gaat echter niemand op in. Schatting is dat we rond dinner tijd arriveren bij Yankee Harbour.. Iedereen is gespannen. Iedereen is er klaar voor.

Ik ga kijken of er nog genoeg koffie en thee in de kannen zit...


Blog 2 - De voorbereidingen op het schip (16 januari 2017)

Het is zover. 6 weken nadat me gevraagd was twee expedities mee te varen als barman op de Bark Europa is het de dag van vertrek. Nadat ik door mijn lieve vriendin op Schiphol was afgezet, vloog ik van A'dam naar Madrid, vervolgens naar Buenos Aires en via een binnenlandse vlucht naar Ushuaia, Zuid-Argentinië. Twee dagen later arriveert het schip in de haven, terugkerend van nog een Antarctica expeditie en stapte een nieuwe bemanning inclusief mijzelf aan boord. Het was nu zaak om binnen 2 dagen het hele schip vaar- en passagier-klaar te maken voor de volgende reis. Oftewel de handjes uit de mouwen.

Drie expedities heb ik het van de passagierskant gezien hoe het schip functioneert. Tja, dat draaide gewoon. Wat er achter de coulissen gebeurde had ik natuurlijk geen weet van. Het is geen superdeluxe schip dat van alle gemakken voorzien is. De opbouw is bijna helemaal hout en geeft je het gevoel of je een paar 100 jaar terug in de tijd gaat. Het enige moderne is apparatuur die de communicatie verzorgt en zaken zoals radar en de apparatuur in de keuken, want er moet toch voor ruim 50 personen 3 keer per dag eten worden gemaakt. De rest is gewoon handwerk en verschilt waarschijnlijk niet veel met de tijd dat deze zeilschepen de wereldzeeën bevoeren. En dat handwerk moet geleverd worden door de bemanning. Bemanning die uit alle delen van de wereld komt, zoals Zuid-Afrika, Australië, Duitsland, Engeland en Nederland, zorgt er gezamenlijk voor dat de hutten en bedden tiptop worden verzorgd voor de komst van de nieuwe gasten. Alle ruimten worden grondig gepoetst. Het afval dat geproduceerd werd in de vorige reis wordt afgevoerd, de proviand wordt aangevuld door met z'n allen een treintje te vormen, dat de dozen en kisten doorgeeft tot in de buik van het schip. Reparaties worden uitgevoerd. Vele handen maken licht werk.

Voor mij persoonlijk moest ik op de hoogte worden gesteld wat mijn verantwoordelijkheden zijn als de barman. Alleen een drankje inschenken zou iets te eenvoudig gedacht zijn. Er moet zeer nauwkeurig worden bijgehouden wat er verbruikt wordt per persoon. Maar naast het barwerk zorg je ook dat de koffie en thee altijd aangevuld zijn, de shop met kleding en merchandise draait en je iedereen meehelpt die daar behoefte aan heeft. Je moet dit samen als een hecht team doen.

Vandaag is de dag dat de passagiers zullen arriveren. Wat zullen ze staan te popelen aan boord te gaan. Ik ken het maar al te goed. Maar we zijn nog niet klaar. De puntjes worden nu op de 'i' gezet. Morgen, de 17e varen we uit, eerst het Beagle kanaal door en dan rechtsaf Drake's Passage op, om over een dag of 4 bij de eerste eilanden van Antarctica aan te komen. Ik heb er zin in.


Blog 1 - Antarctica on the rocks (8 januari 2017)

In januari 2008 kwam ik in contact met de rederij van de Bark Europa, een toen bijna 100 jarige 3 master van ruim 50 meter lang die in hun vaarprogramma Antarctica heeft. Ik boekte vervolgens een reis die in december van datzelfde jaar ging plaatsvinden. Maar wat kon ik verwachten? Hoe is het weer daar nou echt? Wat moet ik meenemen aan kleding? Heb ik wifi? en zo nog veel meer vragen. Een infodag van de rederij gaf antwoorden op alles. Het aftellen begon.

12 December 2008 vloog ik naar Ushuaia Argentinië, de meest zuidelijke stad van de wereld. Een berg kleding en een tas vol camera’s gingen mee. En er ging heel veel avontuurlijke zin mee.

De expeditie bracht me bij het bovenste gedeelte van het enorme schiereiland van Antarctica. Een ongelofelijk overweldigend gevoel, iedere dag en ooit zelfs tot tranen toe. Er is geen mens in de buurt, geen auto’s, geen vliegtuigen, alleen ijs en sneeuw, dieren en overal waar je kijkt is water. Duizenden pinguïns, ontelbare zeehonden en overal walvissen. De camera’s maakten overuren.

Het varen met dit machtige schip voer ons ook door de beruchte stormen van Drake’s Passage, het stuk tussen Kaap Hoorn en Antarctica. Alsof je in een wasmachine zit! Maar ik genoot, van iedere golf en van iedere mijl die we zeilden.

Als je dan na 21 dagen weer in Ushuaia bent en de lange reis terug naar huis begint, bekruipt je het gevoel dat het bijna niet is voor te stellen dat je daar geweest bent. De verhalen die je thuis vertelt, de foto’s die ik laat zien, komen eigenlijk niet in de buurt van de werkelijkheid.

Ik moet terug. Ik wil mijn gedachten bevestigen. Nog een keer zien. In 2011 vertrek ik weer naar Ushuaia. Alleen heb ik nu de expeditie der expedities geboekt: Van Kaap Hoorn naar Kaap de Goede Hoop, ja echt, van Ushuaia, Antarctica en via diverse eilanden naar Kaapstad. 52 dagen onderweg. Je rolt dagelijks in een nieuw avontuur waarbij een storm met windkracht 12+ wel de kroon spande.

In december 2015 vertrek ik voor de derde maal naar Zuid Amerika, dit maal Punta Arenas in Chili. Via de straat van Magelhaen komen we bij het eiland Kaap Hoorn, vernoemd door zeilui die van, jawel het Nederlandse Hoorn kwamen.

Weer een jaar later… Dan gebeurt er iets geheel onverwachts: Ik word in november 2016 door de rederij van de Bark Europa gevraagd mee te gaan als bemanningslid. Of ik de barman wil zijn voor twee achtereenvolgende Antarctica’s waarvan de laatste zal eindigen in Kaapstad.. Daar hoefde ik niet lang over na te denken. Op 11 januari 2017 vertrek ik weer naar Ushuaia. Via deze blog wil ik U laten meebeleven wat ik meemaak op dit mooie schip en in de wateren en gebieden van het machtige Antarctica.

Volledig scherm
Bark Europa.
Volledig scherm
Bark Europa. © Peer Retera
Bark Europa.
Volledig scherm
Bark Europa. © Peer Retera
Volledig scherm
Bijna traditioneel tekent Peer de hele bemanning van station Vernadsky na wat de nodige gratis borrels oplevert.
Volledig scherm
Bijna traditioneel tekent Peer de hele bemanning van station Vernadsky na wat de nodige gratis borrels oplevert.
Wetenschappelijk station Vernadsky.
Volledig scherm
Wetenschappelijk station Vernadsky. © Peer Retera
Trinity Island.
Volledig scherm
Trinity Island.
Neko Harbour.
Volledig scherm
Neko Harbour. © Peer Retera
Volledig scherm
Volledig scherm
© Peer Retera
Neko Harbour.
Volledig scherm
Neko Harbour. © Peer Retera
Peer Retera.
Volledig scherm
Peer Retera.
Peer Retera.
Volledig scherm
Peer Retera.
Landing Deception Island.
Volledig scherm
Landing Deception Island.
Volledig scherm
© Peer Retera
Stamppot boerenkool.
Volledig scherm
Stamppot boerenkool. © ANP
Volledig scherm
Volledig scherm