Volledig scherm

Welke lokale politicus geeft zijn plek op zijn apenrots op?

EINDHOVEN - Welke politicus in Zuidoost-Brabant is in staat over zijn eigen schaduw heen te springen? Wie is er bereid zijn eigen plek op de politieke apenrots op te geven? De woorden grootschalige herindeling vallen, en zowat iedereen staat op zijn achterste benen. Terecht of niet?

Natuurlijk, de dingen anders doen is lang niet altijd beter. Maar soms wel. De meeste politici in Zuidoost-Brabant zijn er inmiddels wel van doordrongen geraakt dat het nodig is dat ze hun bestuurlijke tuin eens flink aanharken. Dat ook hardop zeggen is vers twee. Nu is er eens iemand die dat wel doet, wordt-ie meteen tot aan zijn enkels afgebrand. Drie gemeenten in Zuidoost-Brabant is genoeg, zei de kersverse burgemeester van Eindhoven John Jorritsma tegen deze krant, in een uitgebreide toelichting op enkele opmerkingen in zijn nieuwjaarsspeech. Bestuurlijke efficiëntie, democratische legitimiteit en de macht van het getal zijn daarvoor zijn belangrijkste argumenten. En dat heeft Jorritsma geweten. Vriend en vijand maakten de afgelopen dagen gehakt van zijn uitspraken, die ingegeven zouden zijn door arrogantie, machtswellust en onwetendheid en combinaties daarvan. Ook de directe chef van Jorritsma, commissaris van de koning Wim van de Donk, zette hem stevig op zijn puntjes.

Kanttekeningen
Is dat wel terecht, allemaal? Nou, nee. Natuurlijk zijn er kanttekeningen te plaatsen bij zijn opmerkingen. Over de noodzakelijke omvang van die gemeenten, over zijn stelling dat tegenstanders zich vooral laten leiden door emotie. Maar laten we wel wezen: er is sprake van een flink dosis hypocrisie bij al die criticasters. Want binnenskamers zeggen ze wél wat dat ze het met Jorritsma eens zijn. Maar als hun kiezers kunnen meeluisteren dan plotseling niet. Ergens is dat ook nog wel logisch: van 21 naar 3 gemeenten betekent dat er van de 21 burgemeesters nog maar 3 overblijven. Van de huidige 78 wethouders zouden er straks nog maar 26 over zijn. Van de 449 gemeenteraadsleden die Zuidoost-Brabant nu telt, zouden er dan nog maar 129 overblijven - een miljoenbesparing op de kosten van het openbaar bestuur trouwens. Maar ja, het hemd is nog altijd nader dan de rok. Ook bij politici. En ook bij Van der Donk. Want wat blijft er nog van hun macht, van hun aanzien, als er nog maar drie grote gemeenten in Zuidoost-Brabant zijn die de zaken gaan regelen. Niet veel, nee. Dan wordt het plotseling wel heel leeg op die apenrots. En toch zijn er twee goede redenen om over te gaan tot herindeling, blijkt onderzoek van de Rotterdamse hoogleraar Wim Derksen. De eerste reden is als gemeenten zo klein zijn geworden dat ze niet meer in staat zijn hun eigen problemen op te lossen. De tweede is als gemeenten geconfronteerd worden met maatschappelijke problemen die zich niets meer aan trekken van gemeentegrenzen en die ze niet zelf kunnen oplossen.

Toevlucht zoeken
In Zuidoost-Brabant gaan beide redenen op. De 21 gemeenten zoeken niet voor niets hun toevlucht in meer dan veertig samenwerkingsverbanden om gezamenlijk de problemen aan te pakken. Van woningbouw, bedrijventerreinen en wegen tot werkgelegenheid, jeugdzorg andere sociale hulpverlening. Maar dat zijn wel samenwerkingsverbanden waar nauwelijks meer serieuze democratische controle op uitgeoefend wordt. Wij, de burgers, hebben er vrijwel niets meer over te zeggen. Terwijl daar wel over ons wel en wee besloten wordt. En wie zegt dat de kleinschaligheid en de menselijke maat verdwijnen bij een herindeling? Is die verdwenen na de herindeling in Reusel-De Mierden, in Cranendonck, in Laarbeek? En wie wil het belang van de economische voorspoed van Brainport Eindhoven in twijfel trekken? De 21 daarin samenwerkende gemeenten niet, de inwoners van die gemeenten ook niet. Nagenoeg iedereen spint daar garen bij.

De wereld verandert, de problemen veranderen, de maatschappij ook. Alleen weigeren onze bestuurders mee te veranderen. Herstel: de meesten niet.

poll

Voor een 'sorry' van de overheid voor Q-koortsslachtoffers is het nu te laat

Voor een 'sorry' van de overheid voor Q-koortsslachtoffers is het nu te laat

  • Eens (73%)
  • Oneens (27%)
1283 stemmen