Jerome van der Schaar, piloot van de Yak 52 van de Eindhovense stichting Yakkes. Op de vleugel een miniatuur-uitvoering van de Yak 9. Foto Kees Martens
Minstens zo succesvol in WO II als de Engelse jagers Mustang en Spitfire,
maar veel minder bekend, is de Russische Yak 9. De Yakkes Foundation in
Eindhoven is sinds vier jaar de trotse eigenaar van een Yak 52, een
trainingsvliegtuig. Leuk. Héél leuk. Maar, op eenzame hoogte bovenaan het
verlanglijstje van Yakkes, prijkt een onvervalste ’warbird’: de Yak 9.
Laat er nou in Frankrijk eentje te koop staan...
Op de site www.yakkes.com kunnen mensen die de historische luchtvaart in het algemeen en de Yak 9 in het bijzonder een warm hart toedragen, pixels kopen. In ruil voor een donatie van ten minste honderd euro kun je je eigen banner plaatsen op de site. „Die blijft gegarandeerd staan tot 2011”, belooft Jerome van der Schaar uit Leende, piloot en pr-man van de stichting.
De pixelactie loopt nu ruim een maand. Er is al een dikke 8600 euro op de rekening van de stichting bijgeschreven. „Geen slechte start”, vindt Van der Schaar. Toch is er nog een lange weg te gaan voordat het doel is bereikt: een slordige 450.000 euro, oftewel het bedrag dat nodig is om de Russische jager te kunnen kopen, onderhouden, stallen en verzekeren gedurende de eerste twee jaar.
Wereldwijd zijn er nog maar twaalf vliegklare exemplaren, weet Van der Schaar. „En één daarvan staat momenteel te koop, in Frankrijk. Ons target is om binnen twee jaar het benodigde bedrag binnen te hebben. Of die Yak dan nog te koop staat...? Ik hoop het.”
Anders – of als ze er, alle inspanningen ten spijt, niet in slagen voldoende geld bij elkaar te sprokkelen – gaat de stichting op zoek naar een restauratie-object. Oók mooi.
De Yak 52, die zijn thuisbasis heeft op de vliegclub Sanicole in Hechtel in België, is sinds vier jaar een graag geziene gast op airshows en aanverwante evenementen in binnen- en buitenland. In een formatie van vier vliegen de Yaks hun rondjes en adembenemende salto’s. Gemiddeld doen ze zo’n achttien shows per jaar.
Eenvoud
Volgens Leendenaar Van der Schaar is het toestel bij uitstek geschikt voor shows. „Dit vliegtuig kan ontzettend veel G-belasting hebben. Het is snel en wendbaar, zeer geschikt dus om mee te stunten.”
Hij prijst ’zijn’ knalrode speeltje met 360 paardenkrachten regelrecht de hemel in: „Het is een geweldig vliegtuig. Die eenvoud, dat robuuste, dat lekkere lompe en stevige, dat lage, zware geluid... echt fantastisch. Het toestel vliegt heerlijk licht, maar tegelijkertijd is het een sterk werkpaard, dat je soms met twee handen moet vliegen. De Yak 52 is gemaakt om twintig jaar mee te kunnen. Onder álle omstandigheden, variërend van veertig graden onder nul tot veertig boven nul.”
Bij wijze van demonstratie kruipt Van der Schaar in de krappe cockpit en laat de grote radiaalmotor even wat toeren maken. Een indrukwekkend zwaar, brommend geluid weerklinkt en een flinke rookpluim waaiert uit over het zonovergoten Vlaamse vliegveldje.
Als voorbeeld van de eenvoud waarmee een Yak 52 is gemaakt, wijst Van der Schaar op het controlesysteem voor het landingsgestel: twee simpele pijpjes die dwars door de vleugels steken. Vanuit de cockpit is aan die pijpjes af te lezen of het landingsgestel in- of uitgeklapt is.
Die constructie klapt overigens niet geheel in, zodat een landing op wielen altijd mogelijk blijft, ook als het landingsgestel eens dienst mocht weigeren. Standaard is de Yak 52 bovendien uitgerust met een zaagje. Bij een landing zonder uitgeklapte wielen kan het namelijk nodig zijn de immense propellor met het zaagje wat bij te werken.
„Verder werkt alles in dit toestel op luchtdruk, waardoor je nooit met olielekkages te maken hebt.”
Hoe lyrisch Van der Schaar ook kan zijn over de Yak 52, de nr. 9 blijft zijn allergrootste liefde. En die van de stichting. „Zo’n Russische jager is sneller dan een business-jet. Dat gaat echt loeihard. Binnen een uurtje ben je in Londen.”
Behalve de pixelactie heeft Yakkes nog meer pijlen op de boog. De stichting overweegt onder meer om aandelen voor het vliegtuig te gaan verkopen. „Zo’n toestel is echt een investering”, zegt Van der Schaar wervend. „Ze worden steeds zeldzamer. En dus meer waard.”
