article
1.6365933
EINDHOVEN - In 1958 - midden in de koude oorlog - bouwde Philips op Strijp-T een atoomschuilkelder. Het ED nam bijna 60 jaar later een kijkje.
Binnenkijken bij de atoomschuilkelder van Philips op Strijp-T (video)
EINDHOVEN - In 1958 - midden in de koude oorlog - bouwde Philips op Strijp-T een atoomschuilkelder. Het ED nam bijna 60 jaar later een kijkje.
http://www.ed.nl/regio/eindhoven/binnenkijken-bij-de-atoomschuilkelder-van-philips-op-strijp-t-video-1.6365933
2016-09-10T05:00:00+0000
http://www.ed.nl/polopoly_fs/1.6367518.1473457087!image/image-6367518.JPG
Eindhoven,Philips,EDtv,hermes
Eindhoven
Home / Regio / Eindhoven / Binnenkijken bij de atoomschuilkelder van Philips op Strijp-T (video)

Binnenkijken bij de atoomschuilkelder van Philips op Strijp-T (video)

Videos
1
Foto's
2
Reacties
Reageer

Uitgelichte video

Afbeelding
    • Afbeelding
      Fotograaf
    • Afbeelding
      Fotograaf

    EINDHOVEN - In 1958 - midden in de koude oorlog - bouwde Philips op Strijp-T een atoomschuilkelder. Het ED nam bijna 60 jaar later een kijkje.

     

    We zijn te gast op voormalig Philipsterrein Strijp-T in Eindhoven, op een steenworp afstand van de redactie van het ED. Om precies te zijn voor de anonieme achteringang van gebouw TQ. Via via hebben we gehoord dat zich in de kelder van deze voormalige productenfabriek voor Industriële Toepassingen (PIT) een schuilkelder bevindt. Deze ondergrondse zou in geval van een atoomaanval, bijvoorbeeld tijdens de Koude Oorlog, of een andere ramp dienst moeten doen als commandopost. Die viel onder Philips' eigen hulp- en reddingsdienst, de Bedrijfszelfbescherming (BZB). En er zijn naar het schijnt nog tastbare sporen daarvan intact gebleven.

    Maar het deurtje zit op slot. Logisch ook. Het pand staat zo goed als leeg en kreeg sinds Philips' vertrek vaak te maken met inbrekers. Na het Philips-tijdperk volgde een tamelijk anoniem bestaan als eigendom van de steenrijke vastgoedmagnaat Roger Lips, waarna het gebouw eind vorig jaar door de Bestse firma Goevaers werd overgenomen. Die vond in Stichting Ruimte - dat leegstaand vastgoed in Eindhoven voor een zachte prijs verhuurt aan de creatieve sector - een beheerder. We leggen contact met directeur Jan van de Lest van de stichting, die de sleutel van het pand in zijn zak heeft zitten. In diens kielzog komt ook Thieu van de Weijer mee, die in de jaren '80 en '90 als vrijwilliger aan de BZB verbonden was en de kelder kent.

    Geen draaiboek
    We hebben vooraf bij Philips' eigen archiefdienst (Philips Company Archives) nagevraagd hoe men zich dat bij het bedrijf voorstelde, zo'n atoomaanval. Tevergeefs. Een echt draaiboek met een uitgewerkt plan van aanpak kan men in de archiefkast helaas niet vinden. Wél is het nodige bekend over de beweegredenen van Philips om atoomkelders (er blijken er meer te zijn) te bouwen. Het concern spreekt zelf van het 'schuilgelegenheidsvraagstuk'. Dat ging over preventieve hulpverlening, de bescherming van het personeel én het materieel, mocht zich zo'n atoomoorlog voltrekken. Het bedrijf richtte in 1958 een speciale ABC-commissie (Atomaire, Biologische Chemische Dienst) in, die opdracht kreeg uit te zoeken hoe die bescherming eruit zou moeten zien.

    Deur
    De archiefdienst neemt aan dat deze commissie adviseerde om de bunkers te bouwen, maar kan de stukken waaruit dat moet blijken niet meer vinden. Meteen achter het afgebladderde, blauwe deurtje volgt een steile stenen trap de duisternis in. Beneden stuiten we op een stalen deur. "Hier is de ontsmettingsruimte", weet De Weijer. "Wie bestraald zou raken met radio-activiteit, moest zich hier uitkleden, douchen en de kleren door een luik werpen." Voor wie dat vergat, waarschuwde een niet te missen bord op de volgende deur: 'Toegang Commandopost Onbesmet Personeel'.

    Een centrale gang biedt toegang tot meerdere grote en kleine kamers. Ze staan voor het grootste deel leeg. De Weijer: "Toen de dreiging van een atoomaanval verdween, is alle apparatuur voor de commandopost weggehaald en de kelder als opslagruimte gebruikt".

    Fallout
    We moeten het dus doen met enkele nog aanwezige sporen: luchtfilters, loodzware deuren en bordjes. Zoals een seinpaneel in de controlekamer. Hierop kan worden gewaarschuwd voor 'luchtgevaar' of een 'fallout' of juist het einde daarvan. Daarnaast de restanten van wat ooit een plattegrond was, met daarop alle Philips-complexen. Hier kon de BZB-leiding de situatie per complex volgen en handelen in geval van acuut gevaar, zo lezen we terug in een ED-artikel van 5 november 1965.

    Trapfietsen
    Een vertrek ernaast staat een grote kast met lampjes en metertjes, kennelijk te zwaar om te verplaatsen. Dit moet een soort noodaggregaat zijn geweest, denkt Thieu. In het genoemde artikel lezen we dat de luchtafvoer bij stroomuitval aan de praat moest worden gehouden door een installatie van trapfietsen. Dat hadden we nou graag gezien, tien zwetende Philipsbeveiligers op een soort hometrainer, die al trappend de lucht ventileren. Bij het verlaten van de kelder heeft Jan van Lest nog een leuk nieuwtje voor ons: "Ik zou hier graag een museumpje van maken."

    We wensen Jan veel succes met het vinden van die andere kelder, waar alle restanten uit deze kelder liggen opgeslagen. Als die al bestaat. Het meeste is waarschijnlijk in een grijze container beland.