Foto Marc Bolsius
EINDHOVEN - Met de verkiezing van Brabants Mooiste Boerderij, een foto- en een verhalenwedstrijd vestigen de Brabantse kranten de komende maanden de aandacht op een bedreigd erfgoed: de monumentale boerderijen in de provincie. Ondeskundige verbouwingen maar ook een economisch belang vormen de grootste bedreiging voor de 7400 historisch waardevolle boerderijen die Brabant nog over heeft.
Zie ook:
Van de beeldbepalende panden van vóór 1950 is slechts ruim een kwart beschermd als gemeentelijk of rijksmonument.
Dat zegt Ger van den Oetelaar, voorzitter van Stichting De Brabantse Boerderij (SdBB). De stichting beijvert zich voor het behoud van historische boerderijen, erven en schuren.
In nauw samenspel met de stichting houden Eindhovens Dagblad, Brabants Dagblad en BN DeStem de komende maanden de verkiezing Brabants Mooiste Boerderij. Behalve de fraaiste hoeves worden ook de mooiste foto's en verhalen van lezers gekozen en beloond.
Het project gaat gepaard met artikelen in de kranten en fietstochten in heel Brabant. Vrijdagmiddag gaf BD-hoofdredacteur Ton Rooms namens de kranten en de SdBB het startsein in Prinsenbeek.
,,Noord-Brabant is nog relatief rijk aan oude boerderijen, maar het behoud is een blijvende zorg", aldus SdBB-voorzitter Van den Oetelaar. ,,Door ondeskundig onderhoud en verbouwingen gaat de oorspronkelijkheid van boerderijen en erven nogal eens verloren. Er zit nu eenmaal altijd een spanningsveld tussen de historische waarde en het gebruik. Zo kun je enerzijds blij zijn wanneer een boerderij een nieuwe kans krijgt als zorg- of kampeerboerderij, maar het gevaar bestaat dat het economisch belang op enig moment zwaarder gaat wegen dan de monumentale waarde. Zonder kennis van zaken, begeleiding en een goede architect gaat het dan gauw fout.''
Dat een gedegen restauratie altijd duurder zou uitpakken dan een eenvoudige aannemersklus, gaat er bij de SdBB-voorzitter niet in. ,,Verbouwen is altijd duur, ook als je het niet goed doet. Jammer is dat een monumentenstatus mensen vaak ten onrechte afschrikt. Het is koudwatervrees. Met een goedwillende monumentencommissie in je gemeente kun je als eigenaar veel doen.''
Van den Oetelaar prijst gemeenten die de afgelopen jaren heldere beleidsafspraken hebben vastgelegd. Ook de provincie en Brabants Landschap tonen zich volgens hem goede rentmeesters van het Brabants agrarisch erfgoed. Het project wordt onder andere ondersteund door het Prins Bernhard Cultuurfonds Noord-Brabant en de Monumentenfederatie Noord-Brabant.
Boerderijen Brabant
Rond 1900 telde Brabant nog zo’n 26.000 traditionele boerderijen. In 1956 waren er zelfs zo’n 32.000 boerenbedrijven.
Er zijn nog ongeveer 7.400 boerderijen van vóór 1950 over. Slechts 2.000 hebben een status als rijks- of gemeentelijk monument.
Met hun erven, schuren en bijgebouwen bepalen deze 7.400 nog in belangrijke mate het karakter van het Brabantse platteland.
Een inventarisatie in 2001 maakte duidelijk dat van een telling tien jaar eerder 37,4 procent was verdwenen. 22,6 procent was intussen onoordeelkundig verbouwd.
Het verlies aan waardevolle boerderijen was daarmee in Brabant dubbel zo groot als het landelijk gemiddelde.
© Eindhovens Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
