Meer dan 520 jaar geleden schreef Nicolaas Clopper jr. achter deze muren van klooster Mariënhage in Eindhoven zijn 'Florarium Temporum'. foto Jurriaan Balke
06 dec 2007, 10:31 - EINDHOVEN - Een zware culturele delegatie uit Eindhoven, bestaande uit stadsarcheoloog Nico Arts, John Lippinkhof van De Negende en bijgestaan door etnoloog Gerard Rooijakkers, probeert het uit 1472 daterende 'Florarium Temporum' terug te halen naar Eindhoven.
Het Florarium Temporum (vertaald: 'De bloemhof der tijden') is een kostbaar manuscript, dat tussen 1468 en 1472 in het Eindhovense Augustijnenklooster Mariënhage is geschreven door ene 'Collector', pseudoniem voor Nicolaas Clopper jr. Het unieke boekwerk – er is maar één handgeschreven exemplaar van – ligt al sinds jaar en dag achter slot en grendel in het Staatsarchief van Noordrijn-Westfalen in Düsseldorf.
Het driemanschap Arts, Lippinkhof & Rooijakkers kwam vorige week razend enthousiast terug van een eerste inspectie in Düsseldorf. De troika droomt ervan om het 344 folia tellende manuscript (39 x 28,5cm) in Eindhoven te exposeren en er een hele manifestatie omheen te bouwen.
Het initiatief om 'De bloemhof der tijden' te repatriëren komt van De Negende, de culturele stuurgroep die samen met andere instellingen de cultuurhistorie van de stad genietbaar wil maken voor een breed publiek. Volgens de initiatiefnemers hoort het boekwerk tot de Eindhovense canon, de selectie van tientallen momenten uit de stadshistorie, die samen 'het grote verhaal' van Eindhoven vertellen.
Volgens stadsarcheoloog Nico Arts is het Florarium Temporum niet alleen hèt middeleeuwse highlight voor de Eindhovense canon, maar heeft de kroniek ook betekenis als oerbron voor de Nederlandse geschiedschrijving. "Die status is ten onrechte toegekend aan het beroemd geworden Magnum Chronicon Belgicum van Abbreviator, maar dat boek werd pas in 1498 vervaardigd en was ook nog eens grotendeels overgeschreven van het ruim 25 jaar oudere Eindhovense Florarium Temporum.''
Toen Arts met Lippinkhof en Rooijkkers zat te brainstormen over de Eindhovense canon, herinnerde hij zich een uit 1951 daterende studie van de historicus dr. P.C. Boeren over het Florarium Temporum. Arts: "Van Boeren wist ik dat het manuscript van Clopper eeuwenlang zoek is geweest, dat het na de herontdekking in 1876 ook maar door een paar mensen is ingezien en dat het in Düsseldorf lag. Een aardige anecdote is dat het boek in 1941 in Nederlands bezit had kunnen komen. Tijdens de bezetting zijn de Duitsers ermee naar de universiteitsbibliotheek in Leiden gereden om het te ruilen tegen een nog ouder Duits manuscript. Leiden ging niet op het aanbod in, waarna de Duitsers het Florarium thuis weer in het archief hebben gelegd.''
Het Eindhovense culturele driemanschap constateerde vorige week in Düsseldorf verrast dat het manuscript ná 1951 nog grondig is gerestaureerd. Arts: "We kregen een prachtboek in handen. Bij het doorbladeren viel op dat het originele binnenwerk nog als nieuw is. Ik denk dat in die 520 jaar nog geen honderd mensen het handschrift hebben ingezien. Dat maakt het mede zo bijzonder.''
© Eindhovens Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
