ED-verslaggever Alexander Bulthuis rijdt met zijn rolstoel de bus in. foto Kees Martens
EINDHOVEN - Busvervoer zou voor gehandicapten toegankelijker geworden zijn. Onze verslaggever, zelf rolstoelafhankelijk, nam de proef op de som en reisde van Eindhoven-Noord naar Zuid en terug.
In bus 10 geef ik aan eruit te willen bij halte Heuvel Galerie. De chauffeur is echter geenszins van plan de daarvoor bedoelde rolstoelplank neer te laten. "Sjonge jonge, kun je dat stukje niet met dat ding doen?", zegt hij, gebarend naar mijn .
Even later. Vanaf het station in Eindhoven ga ik met bus 17 naar de High Tech Campus. De chauffeur zegt de haak niet te hebben waarmee hij de oprijplaat in de bus uitklapt. "Wacht maar op de volgende bus", zegt hij en blijft op zijn plaats zitten. Gelukkig helpen twee mede-passagiers me wel aan boord.
Halverwege de bus is ruimte voor één rolstoel: 'Rolstoel naar achteren gericht tegen steun vastzetten', meldt een bordje naast de uitsparing. Rolstoelen moeten dus tegen de rijrichting in worden geplaatst. Om te voorkomen dat de rolstoel niet vooruit schiet als de bus remt. Met mijn rolstoel op de rem en de veiligheidsgordel om, zit ik vast. De rolstoel schiet echter toch vooruit als de bus optrekt.
Een scherm voorin laat de passagier zien welke halte de bus passeert, maar een scherm in mijn kijkrichting ontbreekt. Rolstoelers zijn dus afhankelijk van het omroepsysteem. Dat kondigt de eerstvolgende halte ook aan. Soms zijn de boodschappen verstaanbaar, vaak ook niet. In een rumoerige bus is het niet ondenkbaar dat je een halte mist. Als ik wél doorheb dat ik bij de juiste halte ben, gebeurt het geregeld dat de chauffeur mij niet opmerkt. De deuren sluiten sneller dan ik tijd heb om de bus te verlaten.
Vanaf busstation Neckerspoel bij het station pak ik bus 2 richting Blixembosch-Oost. Ik kan mee omdat een vriendelijke man met kinderwagen op de volgende bus wacht. De rolstoelplek doet immers ook dienst als plek voor kinderwagens. Bij Winkelcentrum WoensXL ga ik eruit. "Wat een gedoe, hè? De volgende keer blijf je gewoon zitten", grapt de chauffeur.
In de ene bus is de ruimte voor rolstoelers achter de automaat waar je incheckt met een ov-kaart. Je zit dus achter die automaat en de afstand is net klein genoeg om je chipkaart erlangs te halen als je voorover buigt. Bij andere bussen is de ruimte precies in het midden aan de raamkant. De afstand tussen waar je zit en de automaat is te groot om zelf te kunnen inchecken.
Terwijl chauffeurs zien dat ik nooit een kaartje bij ze koop, vragen ze nooit naar mijn ov-kaart. Zwartrijden is een koud kunstje voor de gehandicapte reiziger.
Naast de deuren aan de buitenkant van de bus is er een knop waarmee je aangeeft dat je de oprijplaat nodig hebt. Bijna altijd stoppen chauffeurs te ver van de halte. Daardoor kan ik niet laten weten dat ik hulp nodig heb. Omdat ik simpelweg niet bij de knop kan.
Rolstoelers hebben overigens geen profijt van de verhoogde haltes. Wel maakt het de instap voor bijvoorbeeld ouderen makkelijker, maar zelfstandig de bus inrijden lukt niet. Daarvoor is de afstand, en ook het hoogteverschil tussen halte en bus, te groot.
De behulpzame chauffeur van bus 407 heeft geen haak, maar kiept de vieze klep toch om met zijn blote handen. "Je laten staan omdat de haak ontbreekt zou belachelijk zijn."
© Eindhovens Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
