"Wie reconstructie zegt, zegt intensieve veehouderij. Maar het was zoveel méér." Nelly Jacobs, oud-burgemeester van Mierlo en voorzitter van de reconstructiecommissie Boven-Dommel, is resoluut: "Er is de voorbije jaren heel veel verbeterd op het platteland. En dan heb ik het niet alleen over al die varkensstallen die verplaatst zijn, maar ook over natuurontwikkeling, waterbeheer en de leefbaarheid in de kleine kernen. De aanleg van ruiterpaden, beekjes die weer door het landschap meanderen, dat hoorde er ook bij. Ja, ik ken de kritiek. Ik weet dat sommigen beweren dat de reconstructie is mislukt. Volslagen onzin, als je het mij vraagt. Je zegt ook niet dat de stadsontwikkeling is mislukt. Het is een proces dat altijd doorgaat. Hetzelfde geldt voor het platteland. Het is nooit helemaal af."

Ze wijst door het raam van het streekhuis in Soerendonk naar buiten. "Daarachter ligt de kasteelruïne van Cranendonck. Die is enkele jaren geleden zichtbaar gemaakt, lag tot dan grotendeels onder de grond. De ruïne ligt op een wandelroute. Er is een picknickplaats ingericht en er zijn hoogstambomen geplant, waar wandelaars zelf fruit kunnen plukken." Cultuurhistorie en cultuurgeschiedenis, ook dat hoorde bij de reconstructie, wil ze maar zeggen.

Terug naar het begin: de uitbraak van de varkenspest in 1997. De beelden van grote grijpers die dode dieren in vrachtwagens laadden, staan velen nog steeds op het netvlies gegrift. In de nasleep lanceerde toenmalig landbouw-minister Jozias van Aartsen in 2002 een plan voor 'varkensvrije zones'. Om te voorkomen dat in de toekomst een dierziekte nog een keer zo snel om zich heen zou kunnen grijpen. Veefabrieken moesten weg uit de bebouwde kom en weg van de natuur, naar landbouwontwikkelingsgebieden. De afwaartse beweging, heette dat.