Klanten van Trabajo zijn verzameld bij Greet. foto René Manders
EINDHOVEN - Grote Zjon had deze week belangrijk werk te doen en dus moest de kleine in zijn DAF alleen op pad. Hij ging naar Trabajo. Een Eindhovens reïntegratieproject, waar mensen leren dromen van een nieuwe toekomst.
Michael heeft een prachtig Surinaams accent. Kleine Zjon zit al een tijdje met hem te praten over zijn gesukkel bij het vinden van werk. Michael zoekt al sinds een jaar of zes een vaste baan. Iets in de productie. Hij is 52, al zou je dat niet zeggen.
"Ik ben vanmorgen langs bedrijven hier op het industrieterrein gewandeld om hen te vertellen dat ik werk zoek. Ik heb overal mijn cv afgegeven. De reacties waren heel positief. Zonder Trabajo had ik dit nooit gedaan."
Michael lacht een vette Surinaamse lach. Hij monstert zijn gesprekspartner, kleine Zjon. Die is vandaag alleen op pad gegaan, met het oude DAFje Greet. De andere helft van De Zjonnies had nóg belangrijkere zaken te doen. Michael richt het woord tot kleine Zjon.
"Wat voor werk doe jij zelf verder nog?"
"Dit is het enige wat ik kan. Ik rijd een beetje met een DAF rond en ouwehoer met mensen. Dat stelt niet zo veel voor."
"Nee, dat stelt inderdaad niet veel voor... Maar je beurt er toch wel centen voor? Ja? Nou! Wat wil je nog meer jongen?"
Zelden is een Zjonnie beter met zijn neus op de feiten gedrukt dan door Michael. Zjon heeft DAFje Greet deze morgen geparkeerd in een grote loods op industrieterrein De Hurk in Eindhoven. Hier is Trabajo gevestigd, een project om werklozen in drie maanden weer klaar te stomen voor de arbeidsmarkt. Twee jaar geleden, toen de crisis was uitgebarsten, werd dit opgezet. Met succes. Na Trabajo vindt 64 procent een baan. Toch wordt ook dit project door de kabinetsplannen bedreigd.
Evert Fila had De Zjonnies aangespoord om eens langs te komen. De netwerkkoning van societyminnend Eindhoven bemiddelt hier tussen de vierhonderd klanten per jaar en zijn relaties bij bedrijven. Bij Trabajo kom je mensen met mooie verhalen tegen, had Fila gezegd.
Daar houden De Zjonnies van, gewone mensen met verhalen. Als een voetzoeker schiet kleine Zjon door de hal. Hij ontmoet Michael, die na zes jaar 'sukkelen' weer aanstekelijk optimistisch is, maar ook Bas, 31 jaar, die zeven jaar een eigen bedrijfje in reinigingen en glaszetten had.
Bas zit hier nu achter een computer door sociale netwerken te struinen. Hij stopte met zijn bedrijf omdat zijn klanten steeds slechter gingen betalen. Bas was dat beu. Hij wil nuttiger werk doen maar ook meer tijd hebben om als Jehova's Getuige langs de deuren te gaan. Bas was misschien te lief voor de harde wereld van wanbetalers. "Vorige week stond ik met mijn fiets bij een stoplicht. Naast me had een jongen zijn ketting eraf liggen. Ik vroeg of ik mocht helpen. Dat mocht. Zo ben ik dus, behulpzaam."
"Ah Bas, onze zendeling!", zegt Michèle (20) als kleine Zjon even later bij haar aanschuift. Michèle zit nieuwe Josh-armbandjes te poetsen. Behalve trainingen volgen moeten de klanten hier ook dit soort klusjes doen. "Daarginds hebben we ook nog een boeddhiste", wijst Michèle.
Ze wil maar zeggen: mensen werken hier in alle soorten en maten. Wat denken we van Bert dáár, de gezellig ronde ex-postbode die net een mislukt avontuur in de horeca achter de rug heeft? Michèle zelf volgde een opleiding voor leidster in de kinderopvang. "Dat was leuk. Maar na een jaar mocht ik niet verder. Ze noemden me op school een IWAB."
"Een wat?"
"IWAB: Ik Weet Alles Beter. Dat mocht blijkbaar niet. Heel jammer. Wat ik nu het liefste zou willen? Dolfijnentrainster worden op Curaçao."
En daar zit Pasqualle, 39 jaar. Oorbellen en tattoos. Hij zit schroefjes in een ijzeren plaatje te schroeven. Pasqualle is eigenlijk artiest. Percussionist maar óók de rapper Rampage. Muziek hield hem overeind toen hij tijdens de crisis werkloos raakte als productieplanner. Een zware tijd. Zijn relatie liep op de klippen. Pasqualle schreef het van zich af. "De clip met het nummer van toen, Time Did Tell, heb ik nèt gepost op Youtube! Luister maar eens."
En dan ziet kleine Zjon Jeffrey zitten, negentien jaar. Stoer petje.
"Hoe kom jij hier, Jeffrey?"
"Ik ben vorig jaar dakloos geworden na een ruzie met mijn moeder. Ze heeft me eruit gezet. Ik sliep in een tentje in de Genneper Parken. In de winter, ja. Kou geleden daar! Ik stookte vuurtjes om mezelf warm te houden."
Jeffrey had bijna zijn hoveniersdiploma toen hij na een knokpartijtje van school werd gestuurd. Nu heeft hij geen geld om de opleiding af te maken. "Ik wil heel graag in tuinen werken. Planten en bomen, dat heb ik van kleinsaf aan mooi gevonden."
Zijn ogen beginnen te fonkelen.
"Weet je, ik krijg hier weer zelfvertrouwen."
Kleine Zjon kijkt nog eens rond. Ah, daar duikt Fila weer op, de man die óók bekend werd om zijn plastisch verbouwde hoofd. Zjon benijdt hem om zijn rimpelloze gelaat. "Het mooie is dat al deze mensen heel verschillend zijn, maar toch elkaar oppeppen. Ze willen weer aan de slag", zegt Fila. "Ze hebben alleen soms even een duwtje nodig."
Zo'n duwtje heeft onze Greet ook wel eens nodig. Vandaag niet. In een tophumeur rijdt ze de loods weer uit. Uren later kijkt en luistert Zjon via Youtube naar de coole hiphopclip van Pasqualle, alias Rampage. Wat een verborgen talent in die loods, die schatkist van verhalen, waar mensen weer leren dromen van een toekomst. Op weg naar huis had kleine Zjon aan zijn Grote evenknie willen vragen waar híj nou nog van droomt. Maar het bleef stil in Greet. De passagiersstoel was immers leeg.
© Eindhovens Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
