Reflectie Luminarie de Cagna. Foto ingezonden door Sander Boerdijk via www.ed.nl/glowfoto
De 'Tunnel of love' (Dommeltunnel): een lichtproject van Studio VOLLAERSZWART. foto Kees Martens
1/2
De zesde editie van het Eindhovense lichtfestival GLOW start zaterdag 5 november. Tot en met 12 november verrijken 21 GLOW-projecten de Eindhovense binnenstad. Het thema luidt dit jaar ‘Waan en werkelijkheid’. De teksten zijn afkomstig van de officiële Glow-website.
Zie ook:
1. Project: Luminarie de Cagna
Project: Cupola
Locatie: Stationsplein
Vorig jaar was de Demer het domein van Luminarie De Cagna, dit jaar richten zij hun pijlen op het plein voor het NS-station. Hier verrijst een koepel die door zijn omvang en vorm doet denken aan een bouwwerk uit de Italiaanse Renaissance, zoals de Sint Pieter in Rome. De koepel in Eindhoven is met zijn 25 meter hoog en 20 meter breed een waar spektakelstuk en een indrukwekkende entree voor bezoekers van de stad.
Stralend middelpunt van de 30.000 lampjes vormt het bronzen beeld van Anton Philips uit 1951. Anton had in de eerste helft van de twintigste eeuw meer dan dertig jaar de leiding over het Philips-concern en liet het uitgroeien tot een succesvolle multinational. Luminarie De Cagna brengt in het jaar dat Philips 120 jaar bestaat met de Cupola een ode aan een man die jarenlang niet alleen een boegbeeld was van Philips, maar ook van de stad Eindhoven.
Luminarie De Cagna is een Italiaans familiebedrijf dat in 1930 is opgericht. Destijds verlichtte de firma bij feestelijke gelegenheden gebouwen en pleinen met olie- en carbidlampen. Al snel werd overgeschakeld op elektrisch licht en sinds 2006 worden voor nieuwe projecten uitsluitend leds gebruikt. De lampjes worden aangebracht op een houten constructie of aaneengeschakeld tot grote gordijnen van licht. Op deze manier kunnen hele straten en zelfs pleinen vol in het licht worden gezet.
2. Project: Krzysztof Wodiczko
Project: War Veteran Vehicle
Locatie: 18 septemberplein
De van oorsprong Poolse maar sinds 1977 in de Verenigde Staten woonachtige Krzysztof Wodiczko is bekend geworden met sociaal geëngageerd en politiek geladen werk. Sinds de jaren tachtig heeft hij talloze projecten in de openbare ruimte gerealiseerd. Kunst is voor hem een middel om mensen bewust te maken van de sociale omstandigheden in hun directe omgeving en bij te dragen aan het politieke debat.
Tijdens GLOW presenteert hij War Veteran Vehicle. Dit militaire voertuig heeft dienst gedaan in oorlogsgebieden voor het Nederlandse leger en rijdt nu door de straten van Eindhoven. Op de plaats van het wapen zijn een projector en twee speakers gemonteerd. War Veteran Vehicle doet verschillende locaties aan, waarbij de projectie bij wijze van munitie wordt afgevuurd op de gevels van de stad. De geprojecteerde beelden zijn citaten van nationale en lokale veteranen en hun familie. Zij vertellen waarom de overgang van het gevechtsveld naar een burgerleven voor hen zwaar is (geweest). Fragmenten uit de gesprekken worden, begeleid door geluid, naar de buitenwereld geschoten.
Met deze installatie probeert Wodiczko het publiek de ogen te openen voor de traumatische effecten die militaire missies kunnen hebben. Hij biedt veteranen en hun familieleden de mogelijkheid zich publiekelijk uit te spreken en hun ervaringen te delen. Tegelijkertijd geeft hij voorbijgangers inzicht in de persoonlijke problemen van veteranen in hun eigen omgeving. Hij wil hiermee het onderlinge begrip vergroten, mensen tot nadenken aanzetten en uiteindelijk een politieke discussie op gang brengen.
3. Project: Giny Vos
Project: Cinema Today
Locatie: Etalage American Today
De installaties van Giny Vos bestaan vaak uit grote aantallen lichtbronnen in rijen boven en naast elkaar die samen de pixels van een afbeelding vormen. Door afzonderlijke lampen feller of minder fel te laten branden ontstaat bewegend beeld in de installatie als geheel. De resolutie van het beeldscherm is laag, waardoor de afbeeldingen lijken te stammen uit het begin van het computertijdperk.
De etalage van America Today is ter gelegenheid van GLOW veranderd in Cinema Today. Op een scherm van 16 bij 96 pixels trekken heel verschillende zwart-witbeelden aan ons voorbij. Het zijn fragmenten uit de beginjaren van de film, maar ook opnames van telefoons of beelden van bewakingscamera’s. Met enige moeite zijn in het grove beeld afbeeldingen te herkennen. Lastiger is het echter om te zien om wat voor soort beelden het gaat en hoe opeenvolgende scènes met elkaar te maken hebben.
Cinema Today is toepasselijk genoeg geplaatst in een winkelstraat. Normaal gesproken trekken de etalages aan ons voorbij terwijl we wandelen door de straat. We begrijpen precies wat ons getoond wordt en met welke reden dit gebeurt. De raadselachtige beelden van Cinema Today plaatsen hier een andere kijkervaring tegenover en vragen erom met rust en aandacht bekeken te worden.
4. Project: GLOW for Kids
Project: GLOW for Kids
Locatie: Markt
Dit jaar komt er voor het eerst een kinderproject: ‘Maak je lamp voor GLOW’.
Bonte lampenkappen
Met het project ‘Maak je lamp voor GLOW’ betrekken organisator CityDynamiek en CultuurStation, in Eindhoven de bemiddelaar tussen cultuur en onderwijs, voor het eerst ook kinderen bij GLOW.
Duizend bonte lampenkappen zweven boven de Markt tijdens GLOW. Even zoveel leerlingen van Eindhovense basisscholen worden uitgedaagd om zich van hun meest creatieve kant te laten zien en een lampenkap te ontwerpen die ze op hun slaapkamer zouden willen zien hangen. Het project start half september op de scholen die zich hebben ingeschreven. Leerlingen brengen in een drietal lessen hun eigen ontwerp aan op een forse lampenkap, die CityDynamiek ter beschikking stelt.
Voor de leerkrachten die deze lessen gaan geven heeft CultuurStation, onderdeel van het Centrum voor de Kunsten Eindhoven CKE, een aantal lesideeën met kunstzinnige tips en aanwijzingen ontwikkeld. Voor leerkrachten die er meer over willen weten, organiseert CultuurStation een creatieve workshop volop inspiratie en tips om hun leerlingen aan het werk te zetten!
Creatief en duurzaam
Een evenement als GLOW is bij uitstek een gelegenheid om kinderen bewust te maken van het belang van duurzame energie. Het Milieu Educatie Centrum (MEC) heeft daarvoor een begeleidend lesprogramma opgesteld, waarmee leerkrachten tijdens de lessen ook aandacht kunnen besteden aan duurzame energie. Het MEC speelt overigens, net als het CKE, ook met eigen activiteiten in op dit project. In de herfstvakantie kunnen andere kinderen dan die van de deelnemende basisscholen tijdens een workshop hun eigen lamp maken.
Kijk ... mijn lamp!
Op zaterdag 5 november worden de duizend lichtkunstwerken boven de Markt gehangen. Lichtjesroute Eindhoven levert de lampen en CityDynamiek zorgt - geholpen door vrijwilligers van de Scouting - voor bevestiging van de lampenkappen aan een grote lichtinstallatie. Resultaat? Een groots, van kleur veranderend lichtspektakel, waarin elk kind zijn of haar eigen schitterende lamp zal kunnen terugvinden!
5. Project: PROJEKTIL
Project: Charm on Speed
Locatie:Catharinakerk
De vier leden van het Zwitserse Projektil richten zich op projecties van enorme afmetingen in de openbare ruimte. Met behulp van licht, vorm en kleur vertellen ze verhalen en willen ze voorbijgangers een bijzondere ervaring bieden. Hun beeldverhalen worden vrijwel altijd ondersteund door muziek.
Voor GLOW maakt Projektil gebruik van zowel oude als nieuwe projectietechnieken. Tot voor kort werden voor grootschalige projecties vrijwel altijd analoge projectoren gebruikt, die uitsluitend stilstaande of verschuivende beelden kunnen tonen. Deze projectoren functioneren in feite als grote diaprojectoren. Een techniek die relatief jong is en zich de laatste jaren razendsnel heeft ontwikkeld, is video mapping. Hiermee kunnen videobeelden heel nauwkeurig en met hoge lichtsterkte worden geprojecteerd, wat voor een krachtige illusie zorgt.
In Charm on Speed worden beide projectietechnieken ingezet. De karakteristieken van beide methodes worden gecombineerd en op speelse wijze tegenover elkaar geplaatst. Het resultaat is een lust voor het oog en lijkt de gevel van de Catharinakerk tot leven te wekken.
6. Project: Artslide & Spectaculaires
Project: Lichtschilderij
Locatie: Stadhuisplein
Vorig jaar was tijdens GLOW op de Paterskerk werk van Spectaculaires te zien. Dit jaar werken zij samen met het Franse Artslide aan een projectie op het Stadhuis. Beide bedrijven bestaan zo’n 25 jaar en hebben dus ruime ervaring op het gebied van licht. Toch wordt het uitlichten van een monument, het maken van een voorstelling of het realiseren van een grote projectie voor hen nooit een routineklus. Voor elke opdracht zoeken ze naar nieuwe, creatieve toepassingsmogelijkheden van hun instrumentarium.
Voor GLOW veranderen Artslide en Spectaculaires de langgerekte gevel van het Stadhuis in een immens schilderij. Allereerst moet de façade, het ruwe schildersdoek, worden voorbereid. Er wordt een laag witte grondverf aangebracht, waarbij de gevel van het pand bij elke aanraking van de kwast lijkt in te deuken en mee te veren. Het geluid versterkt deze illusie.
Vervolgens brengt een schilder met penseel en spatel voorstellingen op het doek aan. Landschappen ontstaan en nieuwe volumes zien het licht, waardoor de gevel van het stadhuis steeds meer naar de achtergrond verdwijnt. Af en toe verschijnt de schilder als silhouet en brengt hij van dichtbij nog wat kleine veranderingen aan. Uiteindelijk wordt het schilderij losgemaakt van zijn ondergrond en kan er weer een nieuwe compositie ontstaan.
7. Project: Xavier de Richemont
Project: Burning Van Abbemuseum
Locatie:van Abbemuseum
Dit werk vormde in 2006 de aftrap van het toen spiksplinternieuwe GLOW. Het is uitsluitend als openingsact te zien geweest en slechts tweemaal vertoond. Het technische hoogstandje maakte meteen de tongen los. Omdat vijf jaar geleden maar weinig mensen het werk hebben kunnen zien volgt dit jaar -op veler verzoek- een reprise.
Op de buitenwanden van het Van Abbemuseum is een voorstelling te zien die doet vermoeden dat het gebouw vlam vat en binnen enkele minuten in lichterlaaie staat. De projectie is sterk en nauwkeurig op de vorm van het gebouw afgestemd, waardoor de eigenlijke structuur van het museum wegvalt en de brand levensecht lijkt.
Met dit werk verwijst De Richemont naar een citaat van Pablo Picasso, waarin deze oproept om musea in brand te steken. Creativiteit zou hierin maar opgesloten zitten. Door de spreekwoordelijke muren neer te halen zou de kloof tussen kunst en publiek geslecht kunnen worden. De begeleidende muziek is geïnspireerd op een muziekstuk van Claude Débussy.
Xavier de Richemont is opgeleid als schilder, maar schildert sinds 2001 hoofdzakelijk met licht. Hij projecteert kleurige beelden op kerken, kastelen en andere stedelijke monumenten en creëert zo indrukwekkende installaties van enorme afmetingen. Ook werkt hij als decor- en lichtontwerper in het theater en de opera.
8. Project: Afterlight
Project: Interstices in a synaptic space
Locatie: Pleintje Stratumseind
Afterlight bestaat uit vier creatieve geesten met ieder een andere achtergrond en opleiding. Vanuit een gemeenschappelijke interesse werken ze aan projecten waarbij grenzen tussen disciplines vervagen en nieuwe werelden worden verkend. In wisselende samenstelling of in samenwerking met anderen hebben ze bijgedragen aan menig filmfestival, aan exposities over de hele wereld en spraakmakende feesten en dance festivals.
Interstices in a synaptic space stelt het menselijk brein centraal. Over een statische tekening worden dynamische beelden geprojecteerd. Met licht, donker en kleur worden abstracte composities opgebouwd en weer afgebroken. De basis blijft echter altijd hetzelfde. Het werk is een metafoor voor de werking van onze hersenen. De grijze massa verandert nauwelijks van vorm en structuur, maar biedt ruimte aan complexe processen: flarden van gedachten komen op, klonteren aaneen tot ideeën of raken weer op de achtergrond.
Met gezichtsbedrog en misleidende geluiden voert Afterlight het publiek mee in een geanimeerd avontuur door de krakende krochten van ons brein. Interstices in a synaptic space opent je ogen en oren om een blijvende indruk achter te laten op je geest.
9. Project: LAb[au]
Project: Binary Waves
Locatie: De Dommel
De Brusselse studio LAb[au] creëert kinetische lichtinstallaties die zich verhouden tot de stedelijke omgeving. Binary Waves bestaat uit draaiende panelen die samen een flexibele wand langs de Dommel vormen. Elk paneel heeft een zwarte, spiegelende zijde en een matte zijde. Op de spiegelende zijde verschijnen horizontale lijnen in rood licht.
De draaisnelheid bepaalt het aantal lichtstrepen per paneel. Doordat de draaisnelheid fluctueert en van paneel op paneel wordt doorgegeven, wordt in de wand een golfpatroon zichtbaar. Bovendien wordt de beweging omgezet in geluid. Het resultaat is een steeds veranderende installatie waarin licht, beweging en toonhoogte volgens een vloeiende golfbeweging toe- en afnemen. De samenhang tussen deze elementen verwijst naar de hechte structuur van een stad, waarin iedere impuls een kettingreactie van kleine veranderingen teweeg kan brengen.
10. Project: Tomorrow’s Thoughts Today en Superflux
Project: Electronic Countermeasures
Locatie: De Dommel
We voelen ons tegenwoordig vaak sterker verbonden met ons virtuele netwerk dan met de buren. Volgens de kunstenaars van de collectieven Tomorrow’s Thoughts Today en Superflux wijst dit op de opkomst van een nieuw soort steden. De vorm van deze steden wordt niet langer bepaald door geografische informatie, maar door vluchtige digitale contacten. Electronic Countermeasures onderzoekt de werking en de mogelijkheden van deze nieuwe samenlevingsvormen.
Boven het water van de Dommel bevindt zich een zwerm onbemande, verlichte luchtvaartuigjes. Als in een ballet volgen ze een vaste choreografie. Het publiek kan met de mobiele telefoon ter plaatse inloggen op de projectwebsite en contact leggen met een van de vliegende objecten. Zodra er contact is breekt dit toestel uit de formatie, vliegt het naar de bezoeker en biedt het aan bestanden uit te ruilen. Hoe meer bezoekers actief zijn, hoe beweeglijker de zwerm wordt.
De zwerm gedraagt zich als een mobiel netwerk waar voorbijgangers mede vorm aan kunnen geven en gebruik van kunnen maken. Rond de gloeiende luchtvaartuigjes ontstaat een digitale gemeenschap die spontaan groeit en slinkt en waarbinnen informatie kan worden uitgewisseld. Het gedrag van de apparaatjes zorgt ervoor dat ze meer lijken te zijn dan de mechanische onderdelen uit een infrastructuur en we ze bijna tegemoet treden als levende wezens.
11. Project: United Visual Artists
Project: Volume
Locatie: Binnenplein Marienhage
United Visual Artists (UVA) werkt op het snijvlak van sculptuur, architectuur, performance en film. Leden van het collectief zijn afkomstig uit uiteenlopende disciplines, wat nieuwe onderzoeksvragen oplevert en kruisbestuiving bevordert. UVA creëert niet alleen ruimtelijke installaties, maar verzorgt ook het stage design voor optredens van groepen als Massive Attack, Jay-Z, U2 en Chemical Brothers.
Volume bestaat uit een groot aantal verlichte zuilen die ieder een eigen speaker bevatten. Samen vormen de kolommen een omgeving die wel wat weg heeft van een futuristisch bos. De bewegingen van bezoekers worden gevolgd door een camera die het geobserveerde gedrag omzet in een specifiek licht- en geluidspatroon. Zo trekt iedereen zijn eigen spoor door de installatie en creëren de aanwezigen samen een volstrekt uniek audiovisueel weefsel.
Volume is in 2006 ontwikkeld voor de tuin van het Victoria & Albert Museum in Londen en heeft sindsdien de hele wereld over gereisd. Het werk was eerder te zien in onder meer Hong Kong, Taiwan, Sint Petersburg en Melbourne.
12. Project: Jacqueline Verhaagen
Project: Les terrains vagues
Locatie: Nabij de Dommel
Jacqueline Verhaagen is gefascineerd door de relatie tussen kunst en de alledaagse werkelijkheid. De openbare ruimte is haar werkterrein. Bij elk project gaat ze uit van de bestaande situatie, om hier door middel van licht, spiegeling of beweging een laag aan toe te voegen. Water vormt een bijzonder aandachtspunt in het oeuvre van Verhaagen.
Voor GLOW realiseert ze een werk in het water van de Dommel. Tientallen ledlampjes worden onder het wateroppervlak geplaatst en onafhankelijk van elkaar aan en uitgeschakeld. De grote hoeveelheden zand en slikdeeltjes in de Dommel zorgen ervoor dat het helderwitte licht van de leds wordt gefilterd. Hierdoor oogt elke lichtbron als een groengele bol, die naadloos overgaat in het omringende water.
De zwevende lichtbollen in het troebele water vormen een onderwaterwereld die Verhaagen vergelijkt met ons onderbewustzijn: een brij van gedachten, herinneringen en andere hersenspinsels. De lampen zijn zo geprogrammeerd dat kleine clusters van licht elkaar volgens verschillende patronen benaderen. De manier waarop dit gebeurt is afgeleid van hersenonderzoek. De interactie tussen hersengebieden wordt vaak zichtbaar gemaakt in computeranimaties. Dit soort visualisaties heeft de basis gevormd voor Les terrains vagues.
13. Project: Tamar Frank
Project: Fireflies
Locatie: Vijver De Effenaar
Tamar Frank maakt installaties waarbij licht, ruimte en waarneming een rol spelen. Steeds speelt ze in op de bestaande omgeving en zoekt ze naar unieke eigenschappen hiervan. Met minimale ingrepen probeert ze onze beleving van de omgeving te veranderen en de focus van onze blik te verleggen. Ze laat zien dat het bestaande open staat voor meerdere interpretaties en dat onze waarneming en oriëntatie sterk gestuurd kunnen worden door het gebruik van licht.
De vijver bij de Effenaar is gevuld met blauwe mist en wordt bevolkt door vuurvliegjes. De beestjes zitten verscholen in het riet en communiceren met elkaar via lichtpulsen. In de natuur is het een paringsritueel dat dit magische verschijnsel voortbrengt. Soms gaat de zwerm synchroon pulseren. Hierdoor ontstaan sterke lichtconcentraties. In Fireflies bepaalt het publiek het gedrag van de vuurvliegjes. Het is alsof de diertjes door de bezoekers even van slag worden gebracht en opvliegen, om een stukje verderop weer tot rust te komen en hun oorspronkelijke puls te hervatten.
Tamar Frank versterkt met deze installatie het contrast tussen de begroeiing in de vijver en de strakke belijning van het poppodium en de omliggende betonnen bebouwing. Het gebied rond de loopbrug verandert in een kunstmatig natuurreservaat, midden in de stad. Als uitvergroting van de werkelijkheid is dit een fantasiewereld die nog het meest doet denken aan spookachtige, drassige gebieden uit avonturenfilms en stripverhalen.
14. Project: Studio VOLLAERSZWART
Project: Tunnel of Love
Locatie: Fietstunnel richting de TU/e
Studio VOLLAERSZWART is in 1991 opgericht door Madje Vollaers en Pascal Zwart. Samen richten ze zich op interdisciplinaire projecten, waarin architectuur en sculptuur, maar bijvoorbeeld ook mode of grafische vormgeving een rol spelen. Juist de manier waarop elementen uit al die disciplines kunnen samengaan en elkaar kunnen versterken, fascineert hen.
Tijdens GLOW toveren ze het Dommeltunneltje om tot een Tunnel of Love. Duizenden hartvormige stickers op het plafond, de wanden en de bestrating van de tunnel vormen een duizelingwekkend visueel spektakel. De bestaande verlichting wordt vervangen door blacklight-lampen. Hierdoor lichten de fluorescerende stickers op in de verder donkere tunnel en lijken ze los te komen van de ondergrond.
VOLLAERSZWART dompelt ons in de Tunnel of Love onder in een suikerzoete fantasiewereld. Niemand kan hier ontkomen aan het love-virus, dat zich via het passerende publiek langzaamaan door de hele stad verspreidt.
15. Project: Bert Vredegoor
Project: Geheime Dienst / Secret service
Locatie: Gebouw KPN
Bert Vredegoor schept licht in de duisternis. Niet door eenvoudigweg een lichtknop om te zetten, maar via een zelf ontwikkeld procédé. Aan de basis van zijn werk staat zwart fluweel dat hij bleekt met chlooroplossingen. Op de gebleekte plekken ontstaan goudgele vlekken, die als licht uit de diepe duisternis te voorschijn lijken te komen. Omdat het origineel niet houdbaar is, zet hij dit patroon vervolgens over op een andere drager, zoals ook hier het geval is.
Voor GLOW brengt de kunstenaar een installatie aan op het voormalige KPN-gebouw. Dit kolossale pand oogt massief en gesloten doordat het grotendeels is opgebouwd uit beton, terwijl grijze rolluiken de raampartijen camoufleren. Het enige wat deze mastodont een zekere rankheid verleent, is de verdeling van de gevel in segmenten door smalle, betonnen kolommen. Het karkas van het gebouw heeft hierdoor wel wat weg van dat van een gotische kathedraal.
Bert Vredegoor versterkt deze associatie door twaalf semi-transparante prints van werk dat eerder op fluweel is uitgevoerd tussen de kolommen te spannen. Daarachter zijn lichtbronnen aangebracht. Het fijne lichtpatroon brengt de gevel zodoende tot leven, maar roept ook vragen op. Zijn het glas-in-lood-ramen met gotische motieven of oosterse patronen? Welk geheim genootschap manifesteert zich hier en wat vindt er plaats in dit nachtelijke bouwwerk?
16. Project: Wiersma & Smeets
Project: Flits
Locatie: Hoofdgebouw TU/e
Bram Wiersma en Moniek Smeets bouwen hun installaties vrijwel helemaal op uit alledaagse gebruiksvoorwerpen en low tech apparatuur. Met niets meer dan huis-tuin-en-keukenmiddelen en een flinke dosis inventiviteit realiseren ze onverwacht fraaie en spectaculaire voorstellingen. Doorgaans worden deze begeleid door elektronische klanken uit eigen studio.
De lange hal van het hoofdgebouw van de TU/e biedt ruimte aan Flits. Verspreid door de ruimte staan tientallen kleine opstellingen die beurtelings opflitsen en geluid lijken te maken. Daarnaast zijn er installaties waarbij de meest uiteenlopende lichtbronnen, zoals halogeenlampen, laserstralen en overheadprojectoren, schijnen op gaatjeszemen, glazen bonbonschaaltjes en andere lichtvervormende objecten. Door het aan- en uitspringen van de lampen en het feit dat sommige onderdelen bewegen, oogt de installatie geen moment hetzelfde. Het steeds veranderende schouwspel van licht- en schaduwvlekken blijft verbazen en verwonderen.
17. Project: Peter Vink
Project: S.J. van Embden monument
Locatie: Trappenhuis TU/e
Peter Vink baseert zijn installaties op de locatie waarin ze worden opgebouwd. Met behulp van licht benadrukt hij eigenschappen van de ruimte die anders vaak onopgemerkt blijven. Tijdens GLOW realiseert hij een werk in het zeshoekige trappenhuis onder het hoofdgebouw van de TU/e.
Het hoofdgebouw is ontworpen door architect en stedenbouwkundige S.J. van Embden (1904-2000), een van de invloedrijkste wederopbouwarchitecten van Nederland. Hij was tevens verantwoordelijk voor het masterplan van het TU/e-terrein. Voor de maatvoering van het hele complex heeft Van Embden niet de mens als uitgangspunt genomen, maar de afmetingen van een standaard Philips tl-buis.
De lengte van de tl-buis heeft ook de maatvoering van het trappenhuis bepaald. Vink brengt met driehonderd tl-buizen, die samen een zeshoekige kolom vormen, een ware ode aan Van Embden. Het programma waarmee de lampen aan en uit worden geschakeld, benadrukt het modulaire constructieprincipe, dat als een geheime code ten grondslag ligt aan het bouwwerk.
18. Project: Michel Suk en Bart van Dongen
Project: Schoonheid van stagnatie
Locatie: TU/e en Kennispoort
Op het terrein van de TU/e heeft lichtontwerper Michel Suk verschillende gebouwen en landschapselementen vol in het licht gezet. Grootschalige installaties veranderen langzaam van kleur of laten patronen zien waarin chaos en orde afwisselend de overhand hebben. Doordat de lichtprogramma’s aan elkaar gekoppeld zijn, ontstaat een indrukwekkend geheel. Bezoekers wandelen door een landschap van licht en kleur waarin doorkijkjes en zichtlijnen voor steeds andere beelden zorgen. Ter gelegenheid van het 120-jarig bestaan van Philips ondersteunt het concern Michel Suk. Zijn kunstwerk sluit naadloos aan op het thema ‘Leefbare Steden’.
Absolute blikvanger in deze uitgestrekte installatie is het gebouw van Kennispoort. Dit dient als decor voor een coproductie van Michel Suk en componist Bart van Dongen. Een koor van tussen de 150 en 200 zangers voert, begeleid door een blazersensemble en elektronica, een nieuwe compositie van Bart van Dongen uit. Michel Suk zorgt met behulp van projecties voor een krachtig visueel tegenwicht. Omdat Van Dongen en Suk vanaf de start van het project hebben samengewerkt zijn licht en geluid op een prachtige manier geïntegreerd.
Zowel de beelden als de muziek van Schoonheid van stagnatie zijn gebaseerd op de getallenreeks van Fibonacci, waarmee groeiprocessen in de natuur worden beschreven. In beide media stapelen kleine eenheden zich op tot grote en ingewikkelde constructies. Zo groeit in de projectie een lijn uit tot een boomstructuur of ontwikkelt een kleurvlak zich tot een fijn mozaïek. In de muziek is te horen dat uit gesproken tekst en korte klanken stapsgewijs complexe ritmes en wolken van klank ontstaan.
Op zaterdag 5 november zal het vijftien minuten durende Schoonheid van Stagnatie tweemaal live ten gehore worden gebracht. Dat gebeurt om 19.00 en 19.45 uur. Ondersteund door een opname is de audiovisuele voorstelling vervolgens continu te bekijken en beluisteren.
Het uitvoerende koor is samengesteld uit leden van een groot aantal koren uit de regio Eindhoven en staat onder leiding van dirigent Fokko Oldenhuis. Het openluchtconcert op de openingsavond van GLOW vormt tevens de aftrap van het Korenfestival Eindhoven, dat zich richt op de combinatie van koorzang en lichtkunst en dit jaar zijn première beleeft.
19. Project: We Make Carpets
Project: Glow Carpet
Locatie: Kennispoort
We make carpets bestaat uit kunstenaar Bob Waardenburg en ontwerpers Marcia Nolte en Stijn van der Vleuten. Uit massaproducten als plastic vorkjes, paperclips of pleisters stellen zij wonderlijke tapijten samen. De vorm en het patroon van de tapijten wordt steeds bepaald door eigenschappen van het basismateriaal.
Voor GLOW maakt We make carpets toepasselijk genoeg gebruik van ‘glow in the dark’ kiezelstenen. Deze stenen zijn in grote hoeveelheden te koop ter decoratie en verlichting van bijvoorbeeld tuinpaden en aquaria. De lichtgevende kwaliteit van het materiaal maakt het mogelijk een lichtsculptuur te realiseren waarvoor weinig tot geen elektriciteit nodig is. Een beetje daglicht of kunstlicht is voldoende om de stenen na zonsondergang urenlang te laten gloeien.
Op de verhoging naast het Limbopad maakt We make carpets een werk dat overdag nog het meest op een flink grindpad lijkt. Als het donker wordt ondergaat het echter een metamorfose en ontstaat een subtiel lichtgevende vlakte. De hoogteverschillen dragen bij aan de illusie dat het een soepel tapijt betreft, dat als een lange loper over de heuvel is uitgerold.
20. Project: Har Hollands en Cees Bos
Project: Metropolux
Locatie: Oversteek Kennedyplein
Har Hollands en Kees Bos nemen dit jaar het Kennedyplein als vertrekpunt. Zij hebben zich laten inspireren door de duistere doorkijk naar de achterzijde van het spoor en het continu komen en gaan van treinen. Met behulp van projecties, lichteffecten en geluid verbeeldt het Eindhovense duo op dichterlijke wijze een illusie waarbij de waan niet langer te scheiden is van de werkelijkheid.
De titel van het werk is niet alleen een samentrekking van ‘metropool’ en ‘lux’ (licht), maar verwijst ook naar de beroemde film uit 1927 van Fritz Lang: Metropolis. Deze film verhaalt over een futuristische stad en bevat voor die tijd ultramoderne special effects. Metropolis is van invloed geweest op generaties kunstenaars en filmmakers en blijft actueel als het om de verbeelding van de stedelijke omgeving gaat.
Flits
Langs metropolis,
- de stad, de nacht -
Raast snelverkeer voorbij
Spiegel van de haast,
Schaduw van de tijd...
Zeit eilt: op naar
Het licht waarmee ’t begon
De toekomst van weleer,
Weerkaatst op wolken van beton,
Opzij, opzij, opzij,
Het duister wacht...
21. Project: Karasic & Van Gelder
Project: Exquisite Zone
Locatie: Kennedyplein
Carmin Karasic en Rolf van Gelder maken installaties waarin vrijwel altijd een actieve rol is weggelegd voor het publiek. Zo ook in Exquisite Zone. Bezoekers van GLOW kunnen bijdragen aan een kleurige, collectieve tekening, die live wordt geprojecteerd op het gebouw van het Kadaster. Alles wat hiervoor nodig is, is een smartphone of iPad.
In de buurt van het werk is via een lokaal netwerk de website te bereiken. Open een eigen ‘doek’ en teken vervolgens door met een vinger over het scherm te trekken. De lijnen worden meteen onderdeel van de collectieve tekening op het pand, waardoor gereageerd kan worden op bijdragen van voorgangers of gezamenlijk aan een creatie kan worden gewerkt. Na verloop van tijd verdwijnt de persoonlijke bijdrage, om plaats te maken voor een andere.
De titel van het werk verwijst naar Exquisite Copse, een spel dat de surrealisten ontwikkelden in de jaren ’20. Deelnemers maakten een gezamenlijke tekening op een stuk papier, door na iedere deelnemer het papier zo om te vouwen dat van de bijdrage van de voorganger alleen nog de uiteinden te zien waren.
Het concept voor Exquisite Zone is in 2010 ontwikkeld tijdens een workshop van Baltan Laboratories.
© Eindhovens Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
