Iris van Geffen, Niels Horeman, Kim Pieters, regisseur Frans Strijards en Jurre Schreuder in actie tijdens de repetitie van 'Planken en Hartstocht'. foto Maartje Blijdenstein
EINDHOVEN - De komende weken neemt regisseur en schrijver Frans Strijards
zijn intrek in het Eindhovense Parktheater. Met zijn nieuwe
theaterinitiatief De Voortzetting zal hij daar met acteur Helmert Woudenberg
werken aan de monoloog 'Dankwoord' die op 12 oktober in première gaat. Tot
die tijd kan het publiek bovendien op gezette tijden binnenlopen in de
Kameleonzaal om naar 'Planken en Hartstocht' te kijken.
In 'Planken en Hartstocht' haalt Frans Strijards de muren van het
repetitielokaal naar beneden. Normaal gesproken zien we als publiek alleen
het tot op de millimeter bijgeschaafde en opgepoetste eindproduct. Terwijl
daar een zware en intense weg vol worstelingen naartoe is afgelegd, die
eigenlijk minstens zo interessant is.
Of, zoals hij het zelf zegt: "
Een toneelstuk is eigenlijk net als een tekening. Ik wil de kleur- doos
opentrekken en laten zien hoe je tot die tekening komt."
Strijards heeft een heel eigen stijl van regisseren. Dat blijkt al vanaf
minuut één als we te gast zijn in de Papaverstudios in Amsterdam, waar we
een voorproefje krijgen.
De vijf acteurs (die in het verleden
al masterclasses bij hem volgden) spelen vandaag scènes uit vijf
verschillende soorten toneelstukken. Van de klassieke Griekse tragedie
'Antigone', tot Ibsens 'Kleine Eyolf' en Strijards eigen toneeltekst 'Hé,
jij daar'.
Drie van de vijf acteurs beginnen met de scène 'stomme
koe' uit de categorie komedie. We maken kennis met een stel dat tijdens een
relatietherapiesessie een rollenspel moet doen. De man speelt de vrouw en
omgekeerd. Het resultaat is enorm lachwekkend, precies zoals je dat verwacht
bij een komedie. Zo niet voor Strijards. "Ik kom niet dichter bij
jullie als personages. Het stel heeft een groot probleem en ik voel die pijn
niet. En dat moet je juist wel voelen bij een komedie. Jullie maken er nu
een Jan Klaassen en Katrijn-probleem van. Mensen hebben allemaal een harnas.
Wat zijn hun wapens om uit deze situatie te komen? Laten we dat nu eens even
pietepeuterig doorharken."
Na een uur van opmerkingen en
aanwijzingen ('Niet te vlak, dat kan veel hotseknotseriger!!!') is het
verschil met de eerste 'stomme koe'-scène opgelopen tot enorm.
Volgens Strijards kun je de psychologie van personages niet zo maar uitbeelden
door alleen tekst uit je hoofd te leren. De afgelopen 35 jaar ontwikkelde
hij een methode waarbij acteurs leren om met veel fysieke training hun
lichaam in te zetten om zo emoties over te brengen op het publiek.
Dat wordt heel duidelijk tijdens een scène uit 'Antigone'. Voor de twee
actrices die Antigone en haar zus Ismène spelen ligt er een bijna
onmogelijke taak. Want hoe speel je een vrouw die op instorten staat omdat
ze net haar twee dode broers op het slagveld heeft zien liggen, terwijl je
er tegelijkertijd gecompliceerde Griekse mythologiezinnen uit moet persen?
Juist, dat gaat dus eigenlijk niet. Strijards heeft met de twee een soort
van choreografie ingestudeerd om hen de juiste emotie in hun lijf te laten
voelen. Een kramp- en klampachtige dans, waarbij ze elkaar vastpakken,
wegduwen en fijnknijpen. De twee fluisteren en happen naar adem, alsof ze
doorlopend een stomp in hun maag krijgen. Negen keer repeteren later zien de
actrices er uit of ze een marathon hebben gelopen en staat de scène als een
huis.
En kun je zelf bijna niet stil blijven zitten omdat het veel
te aanstekelijk is wat je te zien krijgt.
Voor iedereen die van de
magie van theater houdt, is 'Planken en Hartstocht' echt een aanrader.
-
Planken en Hartstocht - Kameleon Parktheater Eindhoven.
Openbare repetities van 21 t/m 23-9 van 16 tot 17 uur, openbare generale
repetitie: maandag 28-9 om 19 uur. Reserveren: 040-2111122
Frans Strijards in het kort:
Frans Strijards werd in 1952 geboren in Rotterdam. Hij groeide op in
Eindhoven.
Momenteel woont hij deels in Veldhoven en deels in
Amsterdam.
In 1974 richtte hij het Projekttheater op, dat tot 1982
bleef voortbestaan.
In 1985 richtte hij het gezelschap
Art & Pro (Artikelen & Projekten) op. Strijards regisseerde naast
eigen teksten onder meer toneelstukken van Handke, Ibsen en Tsjechov. Voor
de 'De naakte kleden' van Luigi Pirandello kreeg hij in 1986 de
Prosceniumprijs.
In 1988 won hij de eerste Vlaams-Nederlandse
Toneelschrijfprijs voor zijn stuk 'Hitchcock's Driesprong'.
In
2001 fuseerde Art & Pro met de Trust tot De Theatercompagnie onder
leiding van Theu Boermans, met Frans Strijards als vaste huisregisseur,
huisauteur en toneelcoach.
Hij verliet De
Theatercompagnie na een jaar omdat het gezelschap moest bezuinigen vanwege
financiële problemen.
Strijards ging regisseren aan
toneelacademies en regisseerde in het buitenland en o.a bij het Nationale
Toneel.
Vanaf dit seizoen reist hij met vier door hemzelf
geschreven nieuwe voorstellingen het land door met zijn theaterinitiatief De
Voortzetting (van Art&Pro).
Ook legt hij de laatste hand aan
zijn debuutroman.
© Eindhovens Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
