De bloedlinke gezusters Schuurman in Black Out, een film die aan de Britse gangsterkomedies van Guy Ritchie doet denken.
Eind 2010 debuteerde filmmaker Arne Toonen met het verrassend frisse Dik Trom. De satirische familiefilm brak met de heersende opvatting dat antieke literaire wortels van een kinderboekenheld een nostalgische benadering afdwingen. Met de opvolger Black out richt de maker zich tot een ouder publiek, maar hij handhaaft zijn voor Nederlandse begrippen tegendraadse koers.
Het scenario van de misdaadkomedie is volgens het steenkolenengels in de openingstitels 'inspired on the novel Merg en Been by Gerben Hellinga', maar doet vermoeden dat Toonen en co-scenarioschrijver Melle Runderkamp zich ook door het werk van Quentin Tarantino en Guy Ritchie lieten inspireren.
Vrij naar Hellinga draait de film om voormalig crimineel Jos Vreeswijk (een sterke Raymond Thiry), die een dag voor zijn huwelijk met een haperend geheugen naast een lijk ontwaakt, en vervolgens betrokken raakt bij een conflict in de onderwereld. Jos wordt beschuldigd van de diefstal van twintig kilo cocaïne en krijgt het aan de stok met gehaaide oude bekenden en stuntelende nieuwkomers in het milieu.
Black out doet door de flitsende stilering, vlotte montage en kleurrijke personages onmiskenbaar aan de Britse gangsterkomedies van Ritchie denken, maar krijgt een eigen karakter door de manier waarop Toonen de Hollandse locaties, mores en taal benadrukt.
Hij maakt daarbij dankbaar gebruik van Alex van Warmerdam en rapper Willie Wartaal, die net als in hun eigen werk een aanstekelijk gevoel voor gortdroog absurdisme etaleren.
De flirt met het cinefiele postmodernisme van Tarantino pakt aanmerkelijk minder sterk of grappig uit.
Nadat een Russische schurk The godfather citeert, om de held er op te wijzen dat afvallige beroepscriminelen altijd weer in het milieu worden teruggezogen, vraagt hij hem ook nog hoe het voelt om een cliché te zijn. Gangsterbazen die Al Pacino citeren, zijn sinds The Sopranos echter zelf een cliché, net als dommekrachten die achter het stuur de genrefilmgeschiedenis doornemen, zoals de bloedlinke gezusters Katja en Birgit Schuurman hier doen. Volstrekt orgineel kan het op een vijftien jaar oude trend inhakende Black out dus niet genoemd worden, maar de film is amusant en wild genoeg om dat euvel te overkomen.
Na Tim Oliehoeks stuitende misvatting Vet hard en Dick Maas' geinige Moordwijven wekt Toonen met zijn misdaadkomedie de indruk dat het genre ook in Nederland levensvatbaar is, al heeft het publiek daarin vanzelfsprekend het laatste woord.
Black out
Regie: Arne Toonen.
Met: Raymond Thiry, Bas Keijzer, Kim van Kooten, René Fokker, Alex van Warmerdam, Katja en Birgit Schuurman.
© Eindhovens Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
