Sylvie Testud zet in Lourdes een sterke rol neer als de doodzieke Christine.
Het lijkt een sadistische grap: de minst gelovige rolstoeler in een gezelschap zieken kan in Lourdes na een wonderbaarlijke genezing weer lopen. De fanatiekste gelovigen hebben het nakijken in Jessica Hausners speelfilm Lourdes.
Waarom gaan zieken naar Lourdes? De kans op een wonderbaarlijke genezing is
ongeveer nul, maar hoop doet nu eenmaal leven. Lourdes, na Lovely Rita en
Hotel de derde speelfilm van de Oostenrijkse Hausner, verkent het gebied van
stille wanhoop en hoop.
De film portretteert een groep zieken, die
in Lourdes een laatste strohalm zien. Als enige geldt dat niet voor
Christine (sterke rol van Sylvie Testud), een aan de dodelijke spierziekte
multiple sclerose lijdende dertiger, die is meegegaan omdat ze zin had in
een reisje.
Bijna documentair toont de film in strakke kaders het
verblijf van de groep in Lourdes, waarbij weer eens duidelijk wordt hoe
gruwelijk totale afhankelijkheid is. De verlamde Christine is voor alles
aangewezen op hulpverleners, die in Lourdes uniformen dragen, wat de omgang
een formeel karakter geeft. Dat wordt nog eens benadrukt door het strakke
verloop van rituelen, zoals het bezoek aan de Mariagrot en de wassing in
heilig water. Voor spontaniteit is in Lourdes geen plaats.
De sfeer
in de groep verandert als Christine plotseling weer kan lopen. Waarom juist
zij? "Zo gelovig lijkt dat genezen meisje me niet", merkt een
vrouw op. Aan priesters de hopeloze taak om een antwoord te formuleren. Ze
komen niet veel verder dan dat iemand die kan lopen niet per se gelukkiger
is dan iemand die niet kan lopen. Een hele steun, zo'n antwoord.
De
god in Lourdes is de wrede god van de predestinatieleer: je kunt nog zo
fanatiek bidden, maar het heeft geen invloed op de vraag of je wordt
uitverkoren. God zal niet blij zijn met de film, want er schuilt een
aanklacht in tegen zijn willekeur. Dat maakt Lourdes nog niet bijzonder,
want die klacht is zo oud als het atheïsme.
Wat de film wel
bijzonder maakt, is Hausners blik op de gelovigen. Zij vermijdt de ironische
blik van de ongelovige buitenstaander op Lourdes en neemt de wanhoop van de
zieken serieus. Dat levert ontroerende beelden op van mensen die diep van
binnen beter weten, maar voor wie het geloof in een wonder nog de enige
bestaansreden is. Lourdes maakt die verschrikking en brandende wanhoop
voelbaar.
Titel: Lourdes
Regie: Jessica Hausner
Met:
Sylvie Testud, Bruno Todeschini
Bioscoop: Plaza Futura
© Eindhovens Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
