Vloer ingestorte parkeergarage Eindhoven Airport verkeerd gelegd

Update + VideoEINDHOVEN/DEN HAAG - De vloeren van de parkeergarage op Eindhoven Airport zijn anders gelegd dan gebruikelijk. Bij de bouw is onvoldoende rekening gehouden met het afwijkende ontwerp. Dat blijkt uit het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid over het instorten van de parkeergarage. Reden voor het gekozen ontwerp: de kosten. 

De garage op Eindhoven Airport is op 27 mei deels ingestort doordat in het ontwerp van de vloer gekozen is om de vloerdelen een kwartslag te draaien zonder dat is nagedacht over de gevolgen. De plassen die op de betonplaten stonden en de scheuren die enkele maanden voor de instorting ontstonden, hadden de alarmbellen moeten doen rinkelen maar dat gebeurde niet. Geen van de partijen heeft echter de constructie in twijfel getrokken. En dat had wel gemoeten, oordeelt de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV). 

Volledig scherm
Het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid over het instorten van de parkeergarage bij Eindhoven Airport. © ED

De partijen die in Eindhoven betrokken waren, leggen te gemakkelijk de schuld bij een ander, concludeert de raad. Er was sprake van onduidelijkheid over verantwoordelijkheden. ‘Het ontbrak aan een centrale partij die zicht had op de risico’s van het gehele bouwproces’ en: ‘in alle fasen van het bouwproces was de gezamenlijke aandacht voor veiligheid onvoldoende’. 

De garage werd onder grote tijdsdruk gebouwd, signaleert de OVV. Bovendien dienden de eerste financiële tegenslagen zich een maand na de start van de bouw al aan. De beoogde winst sloeg na korte tijd om in een verlies van uiteindelijk meer dan tien procent van de aanneemsom. Bubbledeck, de leverancier van de bollenvloeren, koos ervoor de vloerdelen een kwartslag te draaien omdat daardoor de constructie goedkoper werd en de opdracht kon worden binnengehaald.

Wapening

Normaal gesproken worden de bollenplaten in de lengterichting geplaatst. In Eindhoven is er destijds echter voor gekozen om de vloeren kwartslag te draaien om de twaalf meter overspanning te overbruggen. Door het draaien kwamen naden te liggen op punten waar de vloer het meest doorbuigt. Ook de wapening werd onderbroken wat zorgde voor zwakke plekken in de vloer. 

Ontwerp

De OVV twijfelt of het vloerontwerp überhaupt uitvoerbaar geweest zou zijn. Er werd niet voldaan aan de geldende normen voor bollenplaatvloeren. Uit eerder onderzoek in opdracht van bouwer BAM en Eindhoven Airport bleek dat een slechte hechting tussen de niet opgeruwde breedplaatvloer en het erop gestorte beton de oorzaak was van de instorting. Volgens de onderzoeksraad heeft dit inderdaad mede een rol gespeeld. 

De ‘zeer hoge buitenluchttemperatuur en zonintensiteit’ zorgden voor een extra belasting, waardoor de zwakke vloer op de vierde etage naar beneden kwam en de onderliggende vloeren vervolgens meenam.  

Toezicht

De onderzoeksraad stelt dat er meer toezicht moet plaatsvinden op bouwprojecten. De bouwsector moet zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen om een verbeterslag te maken. Onderzoeken bij meerdere ongevallen in de bouw, waaronder de ingestorte vloer van de B-Tower in Rotterdam (2010) en het ingestorte dak van het Grolsch Vestestadion in Enschede (2011), hebben niet geleid tot verbeteringen.

Wake-upcall

Airport-directeur Joost Meijs beschouwt het incident met de parkeergarage als een ‘wake-upcall’. ,,Een goed contract is nog geen garantie voor een veilige uitvoer”, laat hij in een eerste reactie weten. ,,De vele partijen die betrokken zijn bij de realisatie van een gebouw kunnen de juridische verantwoordelijkheden aan de voorkant nog zo helder met elkaar afgesproken hebben, uiteindelijk moet een gebouw gewoon blijven staan." Het betekent volgens Meijs dat alle betrokken partijen de veiligheid strak moeten regisseren. ,,En elkaar tijdens de uitvoer blijven aanspreken op ieders verantwoordelijkheden.” 

Toch krijgt ook Eindhoven Airport er flink van langs van de OVV. De afspraken die door Eindhoven Airport met aannemer BAM zijn gemaakt, zorgden voor een 'knellend keurslijf'. Het luchthaven-bedrijf droeg hier aan bij door bij de aanbesteding een scherpe maximum prijs te stellen, gecombineerd met boetes voor het niet voldoen aan duurzaamheidseisen, boetes op te late oplevering en overige boeteregelingen.

Eindhoven Airport had erop toe moeten zien dat –volgens afspraak- funderingen, dragende kolommen en vloeren gekeurd werden. Dit is niet of nauwelijks gebeurd. De luchthaven zag niet zichzelf maar het projectteam van BAM als verantwoordelijke voor het toezicht op de constructieve veiligheid van het bouwwerk, aldus de onderzoekers. 

Volledig scherm
De parkeergarage op Eindhoven Airport is op 27 mei deels ingestort doordat in het ontwerp van de vloer gekozen is om de vloerdelen een kwartslag te draaien zonder dat is nagedacht over de gevolgen. © fotopersburo Bert Jansen
Volledig scherm
Eindhoven Airport, instorten deel nieuwe parkeergarage © Ronald Otter