Volledig scherm
Een opengewerkte grafische weergave van de nieuwste EUV machine van ASML. © asml

Amerikaanse druk om levering aan China door ASML in Veldhoven te verbieden

VELDHOVEN - Amerika heeft sinds 2018 zware druk op de Nederlandse overheid uitgeoefend om ASML geen toestemming te geven voor de levering van een geavanceerd chipmachine aan China. De Amerikaanse overheid onderzoekt de mogelijkheid om na een wetswijziging ASML zelf beperkingen op te leggen.

Minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo van de VS zou zelf hebben gelobbyd om de export van de chipmachine die werkt met extreem ultraviolet (EUV) licht tegen te houden. Volgens persbureau Reuters is bij tenminste vier besprekingen het onderwerp aan de orde geweest. Tijdens het bezoek van minister-president Mark Rutte aan president Trump in juli vorig jaar heeft een hoge ambtenaar het onderwerp bij het gevolg van Rutte aangekaart. Of Rutte en Trump zelf ook over ASML gesproken hebben is niet bekend.

VS wil ASML zelf blokkeren

De Amerikaanse overheid zou het liefst zelf de export van chipmachines van ASML naar China willen blokkeren, zo meldt het bericht van Reuters. Om dit mogelijk te maken wil het ministerie van Handel van de VS dat het criterium van minimaal 25 procent Amerikaanse technologie wordt verlaagd.

Een deel van de technologie in chipmachines van ASML komt uit Amerikaanse vestigingen zoals in San Diego en Wilton. Omdat dit aandeel lager is dan de wettelijk vereiste 25 procent, is export door ASML niet vergunningplichtig in de VS. Volgens Reuters wil het ministerie van Handel daarom naar een lager wettelijk percentage, zodat de Amerikaanse overheid direct kan ingrijpen als ASML chipmachines exporteert.

In november werd bekend dat een verlopen exportvergunning voor uitvoer van de eerste EUV machine voor China maar niet werd verlengd door het ministerie van Economische Zaken. Hierdoor kon een machine die in de fabriek in Veldhoven was gebouwd en eind 2019 zou worden geleverd niet naar China’s grootste chipfabrikant CMIC worden verzonden.

Wachten met aflevering

ASML wacht nog steeds met de aflevering van de 110 miljoen euro kostende machine totdat de vergunning alsnog afkomt. Volgens het bedrijf is er geen nieuws te melden en is het aan de Nederlandse overheid om hierover te beslissen. Wel benadrukt de woordvoerder dat de export naar China van iets minder geavanceerde DUV chipmachines gewoon doorgaat. Een woordvoerder van de betrokken Nederlandse ministeries zegt dat geen mededelingen worden gedaan over vergunningverlening aan individuele bedrijven.

De exportvergunning wordt verleend op basis van het zogeheten Wassenaar Arrangement, waarin 42 landen, waaronder Nederland en de VS, afspraken hebben gemaakt over de export van strategische goederen. Volgens Reuters hebben Nederlandse ambtenaren een rapport van de Amerikaanse geheime dienst gekregen met daarin de gevolgen, mocht China de beschikking krijgen over een EUV chipmachine. De inhoud hiervan is niet vrij gegeven, maar bekend is dat hiermee de meest geavanceerde chips gemaakt kunnen worden waarmee geavanceerde militaire apparaten zoals drones en kruisraketten worden uitgerust.

Regionale Economie