Volledig scherm
Cleanroom van ASML. © -

ASML is motor van regionale economie en neemt 10.000ste werknemer aan

VELDHOVEN - ASML bereikt een nieuwe mijlpaal - 10.000 werknemers - en is uitgegroeid tot een grote motor van de regionale economie. Is ASML het nieuwe Philips van Zuidoost-Brabant? 

Het lijkt erop. Het aantal werknemers van de chipmachinefabrikant in deze regio overvleugelt dat van Philips hier. Bovendien lijkt de invloed van ASML op de rest van het bedrijfsleven en de instellingen voor onderzoek en scholing in de regio langzamerhand vergelijkbaar met die van Philips  voorheen. Philips is nog altijd belangrijk, maar de impact van ASML is door zijn werkwijze, waarbij productiewerk wordt uitbesteed, veel groter.

Samenleving

Dat heeft niet zo zeer betrekking op de sociale rol die Philips tot in de jaren ’80 had. Die ging veel verder en bepaalde in grote mate de opbouw van de samenleving in Eindhoven en andere steden waar het concern gevestigd was. Philips bouwde zelf woonwijken voor zijn personeel, organiseerde cultuur in het Philips Ontspannings Centrum en regelde zelfs de verzekeringen in dochterbedrijf. De drogisterij was gesticht door de gloeilampenfabrikant en zelfs op de wc-bril bij veel mensen stond het embleem van Philips.

Deze rol van Philips was gekoppeld aan de tijdgeest. ASML en geen enkel ander bedrijf zal een dergelijke rol nog ooit op zich nemen. ASML neemt wel zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid in de regio. Het heeft een eigen foundation waarin sociale doelen en verenigingen worden ondersteund. Voor het sponsoren van activiteiten in de regio wordt zelden tevergeefs aangeklopt bij ASML. Het personeel besteedt zijn acht uren vrijwilligerswerk per jaar soms in een tehuis of voor het opknappen van een natuurgebied.

Miljarden dollars

Dat is echter klein bier in vergelijking met de invloed van ASML op onze economie. De vele miljarden dollars afkomstig van klanten in Azië en Amerika worden via ASML de economie in gepompt. Dat gaat via de vele toeleveranciers, die 85 procent van de kostprijs van de machines voor hun rekening nemen. Daarvan gaat 41 procent naar bedrijven in Nederland, vooral in deze regio. 30 procent gaat naar Duitsland (vooral lenzenmaker Carl Zeiss), en 15 procent naar de Verenigde Staten.

In Nederland gaat het om bedrijven als VDL, NTS-Group, KMWE, AAE, Prodrive en vele andere. Zij doen hoogwaardig werk, zoals het ontwerp, ontwikkeling en productie van hele modules die in de machines van ASML worden ingebouwd. Op hun beurt besteden zij de productie van onderdelen weer uit aan gespecialiseerde maakbedrijven. Ook zij doen zeer hoogwaardig werk, met strenge specificaties en kleine toleranties. Onder aan de keten staan leveranciers van hoogwaardige grondstoffen.

Toeleveranciers

Die enkele honderden toeleveranciers zorgen voor een multiplier effect van de werkgelegenheid. Naast de 10.000 ASML'ers zijn er nog eens tienduizenden andere mensen die indirect een boterham verdienen aan het Veldhovense bedrijf. Volgens deskundigen zorgt iedere hoogwaardige werknemer voor nóg eens een werknemer elders. Die werken aan de bouw en het onderhoud van de gebouwen met dure cleanrooms, machines en gereedschappen. Zij zorgen voor verpakking en vervoer en leveren de vele kleine onderdelen. Tot slot zijn er juristen, maar ook schoonmakers, ramenwassers en cateraars die alles draaiende houden.

In de hightechindustrie is toeleverancier zijn van ASML een niet te versmaden referentie. Producenten van eindproducten vertrouwen toeleveranciers van ASML bij voorbaat. Ze hebben immers bewezen aan de strengste criteria in de industrie te voldoen. Zo is de sterke groei van veel van die bedrijven voor een groot deel te danken aan ASML.

Lees verder onder de tabel:

Volledig scherm
© ED

Tot slot is er een grote uitstraling van ASML naar de exacte wetenschappen. Meestal rijpt een technologie bij de wetenschap, voordat bedrijven ermee aan de slag gaan. Bij de nieuwste chipmachines met extreem ultraviolet (EUV) licht is het bijna omgekeerd. ASML moet vooruit en oefent druk op de wetenschap uit om bij te blijven. Dat doet het bedrijf met financiering van leerstoelen en projecten. Bijvoorbeeld bij TNO en het Duitse Fraunhofer, dat weer bij de universiteit Twente voor werk zorgt. Of door de instelling van het ARCNL (onderzoekscentrum voor nanolithografie) in Amsterdam dat nauw samenwerkt met de twee universiteiten daar.

(Oud)werknemers van Philips zijn inmiddels ook trots op ASML. Dat is tenslotte 33 jaar geleden uit Philips voortgekomen en de hele productieketen van ASML gedijt nu zo goed dankzij een hightech klimaat waarvoor Philips het fundament heeft gelegd.

Lees verder onder de foto:

Volledig scherm
Sebastiaan Arkesteijn tienduizendste werknemer ASML Veldhoven © Fotopersburo van de Meulenhof bv

De tienduizendste werknemer is vastgelegd bij ASML. Het is de Rotterdammer Sebastiaan Arkesteijn. Een nieuwe mijlpaal voor het grootste bedrijf in Zuidoost-Brabant.

Arkesteijn komt van de Hogeschool Rotterdam en heeft de zogenaamde 'Onboarding Day', de introductiedag voor nieuwe ASML'er, inmiddels achter de rug. Hij leerde er over het belichten van silicium om chips te maken. ,,En ik kreeg een collega als buddy toegewezen, waar ik terechtkan met alle vragen.”

Finland

Op school studeerde hij Logistiek, om daarna in Finland te gaan werken. „Ik heb er zeven jaar in het stadje Rauma gewoond en gewerkt voor een Duits bedrijf, tot ik bij ASML solliciteerde. Een dag later werd ik al gebeld met een uitnodiging, de reis naar Veldhoven werd vergoed. Sindsdien hebben we nog vele malen contact gehad, vaak via skype. Tot ik uiteindelijk een jaarcontract kreeg, met vooruitzichten op een vaste aanstelling.”

Na zeven jaar Finland was verhuizen naar de regio Eindhoven een grote stap. „Ik ben in Valkenswaard terechtgekomen, omdat ik in Eindhoven geen woonruimte vond.” Arkesteijn ziet grote verschillen tussen de Finse werkstijl en die bij ASML. „De Finnen willen graag om vier uur naar huis, de sauna in. Bij ASML merkte ik meteen de druk. Ik ben hier medeverantwoordelijk voor het op tijd aanleveren van gereedschappen en materialen. Gelukkig werken we met een team goede jonge mensen die in een goede sfeer met deze druk omgaan.”

Borrel

Dat jonge team helpt Arkesteijn om snel te wennen. „Met de club Young ASML hebben we maandelijks een borrel en verder heeft ASML veel activiteiten te bieden. Zoals een fitness programma bij het Philips Stadion en kaartjes voor wedstrijden van PSV. Wie weet dat ik via PSV, een sportteam en fitness mijn sociale netwerk hier in het zuiden opbouw.” 

ED gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement
  1. Imec in België is de proeftuin voor ASML en de wereldwijde chipindustrie
    PREMIUM

    Imec in België is de proeftuin voor ASML en de wereldwij­de chipindu­strie

    LEUVEN - De chipmachines van ASML gaan de hele wereld over, maar van ieder nieuwe model verhuist er één slechts 125 kilometer. Namelijk naar Imec in het Belgische Leuven. Komend jaar vertrekken weer een EUV machine en een immersie machine, gezamenlijke waarde meer dan 135 miljoen euro, van Veldhoven naar Leuven. „Natuurlijk krijgen we korting”, zegt Greg McIntyre van Imec. „We sluiten overeenkomsten met ASML, zoals we dat met vele leveranciers doen, over wat we aan elkaar leveren.”

Regionale Economie