Autobranche: kabinet moet stoppen met uitmelken van bpm

videoTerwijl de CO2-uitstoot van nieuwe personenauto’s daalt, weet het kabinet jaarlijks honderden miljoenen extra aan bpm-inkomsten binnen te halen. De autobranche eist dat de nieuwe auto niet langer als melkkoe wordt gebruikt. ,,De bpm zou juist worden afgebouwd.”

Vloeide er in 2016 nog 1,55 miljard euro aan bpm − de aanschafbelasting op nieuwe auto’s en motorvoertuigen −  de schatkist binnen, een jaar later was dat al 2 miljard euro. Vorig jaar stegen de inkomsten door naar 2,27 miljard euro, een stijging van 13,5 procent. Al met al haalt het kabinet in korte tijd ruim 700 miljoen euro per jaar extra aanschafbelasting binnen. 

De toename is opmerkelijk, nu uit berekeningen van Bovag en RAI Vereniging juist blijkt dat de CO2-uitstoot van nieuw gekochte auto’s daalt. Stootte een nieuwe auto in 2017 gemiddeld 108,3 gram kooldioxide per kilometer uit, vorig jaar was dat 105,5 gram per kilometer. Die hoeveelheid is de laagste van heel Europa; buurlanden als Duitsland en België scoren met gemiddelden van 129,5 en 119,5 gram beduidend slechter. ,,Nederland is het braafste jongetje van de klas, de belastinginkomsten moeten juist afnemen’’, stelt Tom Huyskens van Bovag. ,,In plaats daarvan moesten autokopers vorig jaar 500 euro meer autobelasting afdragen dan in 2017.’’

Emissietest

De autobelangenclub wijt de gestegen bpm-inkomsten onder meer aan de vorig jaar september ingevoerde Europese emissietest voor nieuwe auto’s. Die uitstoottest geeft veel beter weer hoeveel auto's werkelijk aan kooldioxide uitstoten. Tot voor kort testten fabrikanten de uitstoot onder ideale omstandigheden in het laboratorium, in plaats van op de openbare weg. De CO2-uitstoot leek daardoor veel lager dan in werkelijkheid het geval is. ,,Het kabinet beloofde dat de invoering van de Europese testen geen fiscale gevolgen zou hebben, maar dat blijkt nu toch gebeurd”, zegt Floris Liebrand van Rai Vereniging. 

De kritiek van de autobranche is echter veel fundamenteler. De huidige belasting op nieuwe automobielen en motorvoertuigen werkt verduurzaming juist tegen. In principe geldt: hoe nieuwer de auto en hoe lager de CO2-uitstoot, hoe lager de aanschafbelasting. De uitwerking verloopt echter contraproductief, aldus Bovag en Rai Vereniging.

Om het bijna 9 miljoen personenauto’s tellende wagenpark te vergroenen, verlaagt het kabinet  jaarlijks de maximaal toegestane CO2-uitstoot voor nieuwe auto’s. ,,Een nieuwe Volkswagen Polo, Renault Clio of Kia Picanto krijgt echter niet ieder jaar een motor die minder uitstoot”, stelt Huyskens van Bovag. ,,Een nieuw model blijft vaak vijf tot zes jaar op de markt, pas daarna komen fabrikanten met een update.” 

Tekst gaat verder na foto

Volledig scherm
auto belasting euro's bpm © gratis

Afbouwen bpm

Al met al wordt de aanschaf van hetzelfde type nieuwe auto jaarlijks duurder. ,,Kopers zijn echter merk- en modeltrouw en zullen om bpm te sparen zich wenden tot een tweedehands modelletje van jaren oud. Zo vergroenen we dus veel minder snel dan mogelijk is”, aldus Huyskens.

De autobranche wijst tenslotte op het voornemen van het vorige kabinet Rutte in 2015 om de bpm stapsgewijs af te bouwen. De aanschafbelasting geldt als fraudegevoelig bij het importeren van tweedehandsauto’s, bovendien proberen veel kopers de belasting te drukken door uit het buitenland te importeren. Vandaar dat Eric Wiebes als staatssecretaris van Financiën er vanaf wilde.

Bovag en Rai Vereniging krijgen bijval van de ANWB. ,,Wij zijn totaal niet blij met de stijging van de bpm”, zegt Markus van Tol namens die organisatie. ,,De huidige bpm resulteert in hogere consumentenprijzen en dat is geen goede zaak.” Hij wijst erop dat staatssecretaris Menno Snel (Financiën) heeft toegezegd dat de consument geen nadeel mag ondervinden van de nieuwe Europese emissietesten. ,,Wij zullen dat als ANWB goed volgen.”

Ministerie: lagere uitstoot vertekent

Het ministerie van Financiën laat in een reactie weten dat staatssecretaris Menno Snel zijn belofte gestand zal doen en dat de nieuwe emissietesten niet mogen leiden tot een hogere bpm-opbrengst.

Financiën zegt verder dat de lagere uitstoot vertekent. ,,Het bericht van de Bovag gaat over alle auto’s in 2017 en 2018. In die periode zijn veel elektrische auto’s verkocht, die de gemiddelde CO2-uitstoot omlaag trekken”, stelt persvoorlichter Jacco Neleman. In totaal gaat het om bijna 32.000 exemplaren. Bij nieuwe benzine- en dieselauto’s is de kooldioxide-uitstoot juist gestegen. ,,Dat leidt dus tot een toename van bpm-inkomsten.”

Bovag ontkent dat laatste overigens stellig. ,,Wij wisten dat het ministerie dat zou zeggen.” De brancheclub stelt dat de CO2-uitstoot zonder de verkoop van elektrische auto’s mee te nemen, gelijk bleef. ,,Door de groeiende verkoop van elektrische auto’s daalt het aandeel auto’s op fossiele brandstof echter. Bovendien daalt de verkoop van diesels die relatief weinig CO2-uitstoten, maar waarvoor wel een forse dieseltoeslag geldt en waarvoor de meeste bpm moet worden afgerekend. Zo stijgen de bpm-opbrengsten, ondanks een afgenomen verkoop van benzine- en dieselauto’s.”

Volledig scherm
Om bpm te besparen kopen veel Nederlanders liever een tweedehands auto. Dit werkt de verduurzaming van het negen miljoen personenauto's tellende wagenpark tegen © ANP XTRA