Volledig scherm
De kerk, midden in het centrum van Son. Er moet plek komen voor een bibliotheek, harmonie en het Vestzaktheater. © Foto van de Meulenhof/Kees Martens

Hoe nu verder met het Sonse dorpshuis? Welk ontwerp is gewild?

SON EN BREUGEL - Vijf ontwerpers presenteren op woensdag 23 oktober hun plan voor een nieuw dorpshuis in de voormalige Sint-Petrus' Bandenkerk in Son. Welk idee de voorkeur krijgt? Die keuze is voor een belangrijk deel aan de 17 raadsleden.

1. Wat is er op 23 oktober te zien in het Vestzaktheater?

 Dan presenteren vijf architectenbureaus hun plan voor het Sonse dorpshuis. Zij krijgen vanaf 19.00 uur elk een kwartier de tijd om het ontwerp uit de doeken te doen en nader toe te lichten. Daarna heeft ieder ontwerp zijn eigen kraampje, waarbij bezoekers meer informatie kunnen inwinnen. Het betreft, voor alle duidelijkheid, geen vrije opdracht. Uitgangspunt is dat er een dorpshuis in het oude kerkgebouw komt. Daarbij moet in elk geval plek zijn voor de drie beoogde hoofdgebruikers van het dorpshuis: de bibliotheek, de harmonie en het Vestzaktheater. De presentatie maakt deel uit van het aanbestedingstraject waarmee de gemeente bezig is. En die uiteindelijk nog dit jaar tot een keuze voor een ontwerp moet leiden.

2. Wie beslist welk plan er als winnaar uit de bus komt? 

Daarbij wegen een aantal verschillende aspecten mee. Zo bepaalt de duurzaamheid 24 procent van de totaalscore en de prijs 20 procent. Zaken die in het aanbestedingstraject door deskundigen worden getoetst. Het belangrijkste weegcriterium is echter het ontwerp: ziet het gebouw er mooi uit, en is het in de praktijk goed bruikbaar? Die vragen bepalen voor 48 procent de totaalscore. Daarbij zijn de 17 gemeenteraadsleden van Son en Breugel aan zet. Zij mogen de vijf ontwerpen ieder individueel rangschikken naar de volgorde van hun voorkeur. Het lijstje dat daaruit voortkomt bepaalt dus voor bijna de helft het resultaat van de aanbesteding. De bedoeling is dus dat raadsleden bij hun keuze enkel naar het gebouw kijken, en niet naar bijvoorbeeld de prijs. Over die financiële informatie beschikken de raadsleden dan ook niet. ,,Het idee is dat de raadsleden hun oor goed te luisteren leggen in het dorp", benadrukt wethouder Jan Boersma (CDA). ,,De avond van 23 oktober is daar dus belangrijk voor."

3. Kan de winnaar van de aanbesteding meteen aan de slag? 

Nee, dan zal de gemeenteraad eerst een besluit moeten nemen over het gehele plan. Na de aanbesteding is immers pas het totaalplaatje duidelijk: wat kost het plan precies, hoe zit het met de exploitatie en hoe is het gebouw duurzaam te maken? Dan zal de gemeenteraad definitief moeten bepalen of het nieuwe dorpshuis er wel of niet komt. Dat betekent dus ook dat raadsleden een opvallende dubbelrol hebben: eerst beslissen ze met hun individuele voorkeurslijstjes mede de uitkomst van de aanbesteding. Daarna neemt de gemeenteraad óók het finale besluit over of het plan wel of niet doorgaat. Saillant daarbij is natuurlijk dat sommige fracties bij voorbaat al tegen een dorpshuis in de kerk zijn. Oppositiepartijen VVD en Dorpsbelang zijn al jaren voor sloop van de kerk en een nieuwbouwdorpshuis. Ook coalitiepartij PvdA/GroenLinks was in het voortraject kritisch. Als blijkt dat het gebouw niet - of alleen tegen hele hoge kosten - duurzaam te maken is, wil de fractie alsnog 'nee' kunnen zeggen tegen het plan.

4. In hoeverre kan de raad met goed fatsoen nog 'nee' zeggen, gezien de grote stem die raadsleden in de aanbestedingsprocedure hebben?

Dat hangt ervan af wie je het vraagt. Zo is Eef van Turnhout (Dorpsbelang) niet van plan deel te nemen aan de aanbestedingsprocedure. ,,Er lopen twee rollen finaal door elkaar. Als we straks tijdens de aanbesteding voor een ontwerp kiezen, en we zijn er vervolgens als raad tegen, dan zegt wethouder Jan Boersma: 'u wilde toch dit ontwerp?' En dan heeft-ie nog gelijk ook. Ik doe aan dit spel niet mee."

Joris van Dam (PvdA/GroenLinks) ziet dat probleem niet. Een probleem ontstaat pas, zo verwacht hij, als de financiën tussen de verschillende plannen enorm uiteen zouden lopen. ,,Als je bij wijze van spreken zou kiezen voor het mooiste plan dat tien miljoen kost. Terwijl er een plan van twee miljoen is dat óók voldoet. Maar de partijen hebben bij de aanbesteding natuurlijk ook richtlijnen meegekregen. Ik verwacht niet dat zo'n situatie zich voordoet."