Volledig scherm
De Odulphuskerk in Best. Archieffoto © Irene Wouters

Brabantse kerken: mooi maar leeg

BEST - Steeds meer kerken moeten sluiten. Dit weekend gooiden Brabantse kerken daarom de deuren open. Bezoekers mijmerden over het verleden en dachten mee over de toekomst.

Vooruit, een mis voor een te vroeg overleden familielid of soms een begrafenis, en incidenteel nog een traditioneel huwelijk. Meer redenen om naar de kerk te gaan, hebben de meeste mensen niet meer. De Brabantse Openkerkendag moest daar zondag verandering in brengen. Honderden kerken openden hun deuren voor publiek, ook de Sint-Odulphuskerk in Best.

Halverwege de middag is de kerk nog goeddeels leeg. Her en der knielen bezoekers in de banken. Vragend kijken ze omhoog, hun handen gevouwen. Onder hen Gonnie Engelen (65). Bij speciale gelegenheden komt ze er nog. ,,Maar niet meer elke zondag”, zegt ze. ,,Vroeger wel, toen moest dat hè.”

Maar tijden veranderen. Engelen ging steeds minder. ,,Dat is er een beetje ingeslopen. We hadden het druk met werk en de kinderen.” Die voedde de geboren Eindhovense wel kerkelijk op. ,,Maar ze doen er niets meer mee”, verzucht ze. ,,De maatschappij verandert.”

Leegstand

Mensen hebben steeds minder tijd voor god. De meest recente leegstandscijfers over Brabantse kerken dateren uit 2015. Toen waren er van de 606 nog 416 in gebruik. De verwachting was destijds dat binnen tien jaar nog eens de helft daarvan uit de eredienst zou worden onttrokken, 80 gingen er al tegen de vlakte.

In het buitenland, daar bezoeken mensen de gebouwen wel. Op vakantie slenteren ze van kerk naar kerk, kijken verwonderd om zich heen en steken een kaarsje aan voor oma. Eenmaal terug in Nederland zijn ze al het moois snel vergeten. Acht op de tien mensen komen nog nauwelijks in de kerk, bleek uit onderzoek van de Radboud Universiteit.

Erg jammer, vindt Engelen, die vandaag speciaal is gekomen om de gewelven te bekijken. Langzaam begint ze aan de stenen wenteltrap. Plots galmt van boven een kinderstem door het trappenhuis. ,,Kijk hoe hoog we zitten pap!”, roept Owen (6). Vanaf de houten steigers boven de gewelven tuurt hij uit een raam naar beneden. ,,Echt mooi”, zegt Parker (8). ,,Normaal mogen we hier nooit komen.”

Communie

De twee zijn zoons van Jeroen van de Sande (47). Van de Sande woont in Amsterdam, hij groeide op in Best. ,,Altijd als we hier zijn, bezoeken we even de kerk”, zegt hij. Het is voor hem een plek vol mooie herinneringen. Hij was er misdienaar, deed er zijn communie. En de jongens? ,,Die komen eigenlijk nooit in de kerk. Behalve als we hier zijn.” Parker knikt instemmend: ,,Met kerst geven we wat geld aan het engeltje hier.”

Van de Sande is uit het geloof gegroeid, legt hij uit. Toch hoopt hij dat de Sint-Odulphuskerk voor altijd openblijft. Omwille van de mooie herinneringen. Omdat het een prachtig gebouw is. Het herbestemmen van leeggekomen kerkgebouwen vindt hij daarom een goed idee.

In 2015 hadden zo’n 100 Brabantse kerken al een nieuwe bestemming gekregen. Mevrouw Engelen is minder overtuigd. ,,Dat geeft me een raar gevoel. Het zijn toch heilige gebouwen”, zegt ze. En als ze moet kiezen tussen sloop of herbestemmen? ,,Ja, dan kies ik toch voor optie twee.”

Volledig scherm
De Odulphuskerk in Best op een oude ansicht.
ED gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement