Volledig scherm
Foto ter illustratie. © Shutterstock

Anorexiapatiënte (19) ligt al anderhalf jaar vastgebonden in bed in kliniek

Een 19-jarige anorexiapatiënte ligt al anderhalf jaar 24 uur per dag vastgebonden in een bed in een Nederlandse ggz-instelling. In een door haar gemaakt filmpje dat het tv-programma Zembla in bezit heeft, laat ze zien hoe ze met een ‘Zweedse band’ rondom haar middel, haar schouders, polsen en voeten gefixeerd ligt. De jonge vrouw, die met sondevoeding in leven wordt gehouden, ligt vast omdat ze een gevaar voor zichzelf vormt.

Rond haar elfde kreeg de patiënte - die anoniem wil blijven - last van een eetstoornis en haar situatie verslechterde in de jaren erna, zo vertelt haar moeder in de uitzending van Zembla van vanavond. ,,Ze begint zichzelf te snijden en glas te slikken.” De situatie werd op een gegeven moment zo nijpend dat de kliniek overging tot het vastbinden van de vrouw. Dit werd aanvankelijk als tijdelijke oplossing gezien, maar is inmiddels uitgelopen tot een periode van anderhalf jaar. 

In het filmpje vertelt de 19-jarige over haar situatie in de ggz-kliniek, die vanwege privacyredenen van de patiënte niet wordt genoemd: ,,Het is heel moeilijk, ik krijg nu anderhalf jaar sondevoeding. Maar het moet om mij in leven te houden. In mijn hoofd zit echt heel erg gewoon: ik moet afvallen, ik moet afvallen. Ik moet echt afvallen. En ja, dat kan gewoon niet. Ik wil zo graag los, maar ik kan het gewoon niet veilig houden. Dat is het hele probleem.”

Quote

Ze is door de fixatie psychisch veel zieker gemaakt

Moeder van de anorexiapatiënte

Haar moeder vertelt dat bijna geen enkele kliniek haar wilde hebben. ,,We hebben heel Nederland afgebeld. Ze was te complex. Niemand durfde het risico aan.” Ook de kliniek waar ze op dit moment verblijft heeft gezegd dat ze daar weg moet ‘omdat het personeel het niet langer aankan’, aldus de moeder. 

‘Psychisch veel zieker’

Volgens de kliniek is ze er uitbehandeld, maar haar moeder is het daar niet mee eens: ,,Ze heeft nog helemaal geen juiste behandeling gehad. Wat ze doen, is haar somatisch opknappen en verder niks. Zij moest eten en drinken en kreeg sondevoeding. De strijd in haar hoofd is er alleen maar heftiger van geworden. En door de fixatie is ze psychisch veel zieker gemaakt.” 

Deskundigen die het filmpje hebben gezien, reageren geschokt. Volgens psycholoog en onderzoeker Greta Noordenbos is deze behandeling ‘zelfs voor een dag al vreselijk, traumatiserend en schadelijk.’ Verder geeft zij aan dat ‘je niet eindeloos kunt doorgaan met iets dat niet werkt.’

Het is niet voor het eerst dat een anorexiapatiënt wordt vastgebonden, in combinatie met dwangvoeding. Dwangvoeding wordt toegepast om levens te redden, maar uit het onderzoek van Noordenbos blijkt dat het toedienen van dwangvoeding juist zelfmoordneigingen in de hand kan werken. ,,Het kind raakt getraumatiseerd door de negatieve zelfbeleving en doordat de controle wordt afgenomen.”

Extra zorg

Begin dit jaar is door minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) een stuurgroep ingesteld om de behandeling van de anorexiazorg voor de categorie moeilijkst te behandelen patiënten te verbeteren. Voorzitter van deze stuurgroep, psychiater Peter Dijkshoorn, wist dat er meisjes langdurig vastgebonden liggen. In Zembla spreekt hij zijn afschuw erover uit: ,,Het is een beroerde casus. Dat is niet menselijk.” 

Premier Rutte heeft onlangs op voorstel van GroenLinks-Kamerlid Lisa Westerveld aangekondigd 26 miljoen euro extra te gaan investeren in zorg voor deze groep.

De uitzending van Zembla is vanavond om 20.25 uur te zien bij BNNVARA op NPO 2.