Volledig scherm
PREMIUM
Het kapingsalarm bleek achteraf per ongeluk te zijn geactiveerd. © ANP

Hoe één pilotenblunder tot veel paniek leidt: ‘Drie mannen met messen aan boord’

Hoe bestaat het dat half Schiphol op slot gaat en heel Nederland op scherp staat door een blunder van één piloot? Een mengeling van perfect functionerende veiligheidsdiensten en paniekzaaierij. Een reconstructie van anderhalf uur spanning om niks.

Volledig scherm
© REUTERS

18.40 uur. Terwijl de passagiers van vlucht UX 1094 van Amsterdam naar Madrid net zijn begonnen met boarden, legt een van de piloten aan een vlieger in opleiding uit hoe hij de kapingscode 7500 moet intoetsen. Dat kan zonder problemen als de gezagvoerder de zender in de stand-bymodus heeft gezet, wat moet aan de gate. Maar omdat dit niet is gebeurd, zien de mensen van de Luchtverkeersleiding Nederland een code op hun scherm verschijnen die ze liever niet zien. Er is mogelijk een kaping gaande. Een fout die anderhalf uur lang Nederland in spanning gaat houden.

18.45 uur. De marechaussee krijgt de eerste melding. Er is al snel contact met de gezagvoerder maar zijn ‘geruststellende’ woorden halen niets meer uit. De veiligheidsdiensten moet ervan uitgaan dat het serieus is; kapers zouden de piloot ook kunnen dwingen zo’n boodschap af te geven. De gezagvoerder krijgt te horen dat het vliegtuig niet mag vertrekken. Er wordt groot alarm geslagen. De burgemeester wordt opgetrommeld, de hoofdofficier van justitie, de hoogste baas van de Amsterdamse politie en de NCTV krijgen ook een seintje.

Ook de Dienst Speciale Interventies rukt uit. Tientallen zwaarbewapende mannen spoeden zich naar Pier D. Voor zover bekend zitten op dit moment 27 passagiers in de airbus, plus 8 bemanningsleden. Onder hen de 35-jarige Madrileen Javier Domingo. Als priority-passagier is hij als een van de eersten aan boord gestapt. Klein detail: de passagiers zijn niet ingestapt vlakbij de cockpit, zoals het meestal gaat, maar verder naar achteren. Wat er vooraan precies gebeurt, hebben ze niet gezien en geen acht op geslagen.