Piloot F-16 over strijd tegen IS: Mijn grootste angst was pech

videoNederlandse F-16 vliegers gooiden meer dan 2100 bommen op IS in Irak en Syrië. In een exclusieve 4-delige serie samen met National Geographic die elke donderdag verschijnt (zie hierboven aflevering één) vertellen ze openhartig over hun ervaringen. ,,Mijn grootste angst was dat ik pech zou krijgen in het kalifaat.’’

De ‘bulletproof mustache’ waar jachtvlieger McFLY afgelopen zomer nog mee rond liep, is verdwenen als hij het commandocentrum van vliegbasis Volkel binnenstapt. De snor die elke vlieger laat groeien zolang hij boven vijandelijk gebied vliegt, moest hem beschermen tegen komend onheil. Sinds de Amerikaans vlieger Robin Olds ermee begon in de Tweede Wereldoorlog is het een traditie onder Nederlandse vliegers en dus ook bij McFLY, zoals zijn collega’s hem altijd noemen. ,,Ik ben niet bijgelovig, maar het schept wel een enorme band als je op missie bent.’’

Die hechte band is er nog steeds, maar nu het gevaar is geweken loopt er weer een glad geschoren McFLY naar zijn F-16 voor een trainingsmissie in eigen land. Dat is zeker niet saaier dan het gooien van bommen boven het kalifaat, vertelt hij. ,,Hier oefenen we weer andere scenario’s dan alleen het ondersteunen van grondtroepen. Dat is namelijk maar een klein deel van ons werk.’’

Volledig scherm
© Koen Verheijden

Rillingen

Nog een voordeel. Hij is weer lekker dicht bij familie en vrienden. Dat was de afgelopen vier jaar geregeld anders. Eind 2014 krijgt McFLY voor het eerst te horen dat hij zich moet melden om te vechten tegen IS. Een oproep waar elke vlieger diep in zijn hart van droomt. Dit is waarvoor ze al die jaren trainen. En de tegenstander is er één die McFLY maar wat graag een kopje kleiner maakt. De rillingen lopen over zijn rug als hij de beelden ziet van onthoofdingen van ‘ongelovigen’. Het voelt alsof hij persoonlijk wordt aangevallen. ,,Nu kreeg ik de kans om er iets tegen te doen en te voorkomen dat IS bij ons thuis zou kunnen toeslaan.’’

McFLY trekt vol zelfvertrouwen ten strijde. Hij is eerder in Afghanistan geweest en heeft daar veel gevechtservaring opgedaan. Maar Irak is anders. Hier hebben de vliegers een tactisch groot voordeel; de kans dat ze worden neergeschoten is niet heel groot. IS beschikt niet over noemenswaardige luchtafweer. ,,Mijn grootste angst was dat mijn vliegtuig ermee zou stoppen en ik midden in die olievlek van IS terecht zou komen.’’

Quote

Mijn grootste angst was dat mijn vliegtuig ermee zou stoppen en ik midden in die olievlek van IS terecht zou komen

IS-strijders

Wat er dan kan gebeuren wordt al snel duidelijk als een Jordaanse piloot neerstort met zijn toestel en krijgsgevangen wordt gemaakt. IS-strijders hijsen hem in een oranje overall en verbranden hem levend. De beelden gaan de hele wereld over.

McFLY is op de basis in Jordanië als het drama zich voltrekt. Hij kende deze piloot niet persoonlijk, maar wat hem overkomt maakt diepe indruk. Deze barbaarse daad maakt hem wel duidelijk dat hij er alles aan zal doen om niet in handen te vallen van IS. Desnoods door zichzelf van het leven te beroven als er echt geen uitweg meer zou zijn. ,,Ik wilde mezelf die lijdensweg besparen, maar vooral ook dat ze thuis die beelden niet te zien zouden krijgen.’’

Het horrorscenario blijft McFLY en zijn collega’s bespaard. De missies verlopen voorspoedig. Samen met zijn collega’s vernietigt McFLY het ene na het andere doel. Olieopslagplaatsen. Wapendepots. Bunkers. Niet eerder in de naoorlogse geschiedenis van de luchtmacht wordt er zo intensief gebombardeerd. Maar toch maakt de strijd op McFLY persoonlijk minder impact dan toen hij boven Afghanistan vloog. In Irak krijgen ze hun opdrachten van de Amerikanen, die weer in contact staan met de vrijheidsstrijders op de grond. ,,In Afghanistan hadden we direct contact met de militairen op de grond. We konden de stress in hun stem horen als ze onze steun nodig hadden. Voordeel nu was wel dat we rustiger konden werken. Wat de kans op fouten verkleint.’’ 

Volledig scherm
© ANP

Technisch defect

McFLY gooit zelf tientallen bommen op doelen van IS. Van de eerste tot de laatste is dat elke keer weer een spannend moment. Valt de bom daadwerkelijk van het toestel? Gaat het projectiel de juiste kant op? Doet het wat het moet doen? ,,Er is altijd een kleine kans op een technisch defect dus ik ben altijd opgelucht als het ding goed terecht is gekomen.’’

Met de schade en het leed die zijn bom aanricht op de grond is McFLY zo min mogelijk bezig. ,,Ik heb mij nooit afgevraagd; wat zou er nu op de grond aan de hand zijn? Als ik dat doe, kan ik mijn werk niet doen. Ik kijk vooral of mijn bom het gewenste effect heeft gehad. En of dat ging volgens de procedures.’’

Volledig scherm
© ANP

Onschuldige burgers

Dat er bij de bombardementen ook onschuldige burgers zijn omkomen, in drie gevallen waarschijnlijk ook door Nederlandse aanvallen, knaagt niet aan zijn geweten nu hij weer terug is. De Nederlandse piloten valt niets te verwijten. Ze handelden volgens de regels, oordeelde het OM. ,,Natuurlijk is dat zeer, zeer onwenselijk. Maar het is wel een onderdeel van de strijd. Wat was er namelijk gebeurd als we daar niet waren geweest? Waren er dan nog meer doden gevallen? We moesten daar iets doen en daar sta ik nog steeds helemaal achter.’’

In totaal verblijft McFLY drie keer twee maanden op de basis in Jordanië. Trots is hij op het bereikte resultaat. Het kalifaat is zo goed als verdwenen. Maar elke keer is hij ook weer blij als hij naar huis kan. ,,Het is psychisch zwaar. Zeker bij de laatste keer. Toen was er voor ons veel minder te doen dan in het begin. Dan hang je maar een beetje in de lucht en word je uitzendmoe. Want eigenlijk zijn wij daar niet voor. Als de grondtroepen zonder ons kunnen, zijn we de oorlog aan het winnen. Dan wordt het tijd dat wij ons terugtrekken.’’