Volledig scherm
Jan Wolter-Wabeke in het Paleis van Justitie van Den Haag. © Hollandse Hoogte / Frank van Beek Fotografie

‘Rechter had zich uit zaak moeten terugtrekken vanwege privé-contact met Joris Demmink’

Een Haagse rechter ligt onder vuur vanwege zijn rol in een vermeende misbruikzaak waarin ook oud-topambtenaar van justitie Joris Demmink wordt genoemd. Een foto toont aan dat de rechter Jan Wolter Wabeke privécontact had met Demmink. Volgens hoogleraar Theo de Roos had de rechter zich daarom uit de zaak moeten terugtrekken.

Wabeke zou tegen het radioprogramma hebben gezegd dat hij Demmink helemaal niet kende. Later veranderde hij die uitspraak, toen bleek dat Argos een privéfoto uit de jaren negentig in handen heeft waarop Demmink bij Wabeke thuis te zien is.

In een reactie bevestigt Demminks advocaat Harro Knijff dat Wabeke en Demmink in de jaren negentig elkaar ,,een aantal keren, ook privé, hebben ontmoet.” 

Volgens hoogleraar straf- en procesrecht Theo de Roos had Wabeke zich moeten verschonen vanwege het privécontact. De Roos, zelf oud-raadsheer, zegt in Argos: ,,Ik zou er niet over piekeren om zo’n zaak te behandelen. Absoluut niet.”

Misbruikt

Omdat de inmiddels gepensioneerde rechter Wabeke zelf in opspraak is geweest vanwege een vermeend misbruikschandaal, dat hij zelf met klem ontkent, zei hij geen zedenzaken te behandelen. Toch boog Wabeke zich in 2015 over een zedenzaak, zo onthulde radioprogramma Argos eerder.

De zaak draait om het bizarre verhaal van het destijds minderjarige meisje Lisa (niet haar echte naam). Ze beweert herhaaldelijk te zijn misbruikt door haar vader en een groep mannen, onder wie voormalig topambtenaar van justitie Joris Demmink. De advocaat van Joris Demmink noemt het verhaal ,,complete onzin.” 

De tiener zegt dat ze door de verkrachtingen zwanger is geraakt en een kindje heeft gekregen, dat volgens haar in het bos is begraven. Het meisje is in die tijd meerdere keren bij een huisarts geweest omdat haar buik dik en hard was. De dokter sloeg niet aan op een zwangerschap en schreef laxeermiddelen voor.

Hoewel Lisa’s verhaal onrealistisch klinkt, waren er vreemde dingen aan de hand. Op computers van het gezin zijn kinderpornografische afbeeldingen gevonden. En twee gynaecologen verklaren na medisch onderzoek dat het meisje een bevalling heeft gehad. Dit was nog niet bekend toen het Hof de artikel 12 procedure behandelde. 

‘Buitengewoon vreemd’

Haar moeder Marlies wil al jaren dat de politie onderzoek doet naar de vermeende verkrachtingen, maar haar aangiftes werden geseponeerd of niet in behandeling genomen. Daarop startte ze een artikel 12-procedure, waarmee het Openbaar Ministerie kan worden gedwongen tot vervolging over te gaan.

Het Gerechtshof in Den Haag, onder voorzitterschap van Wabeke, wees deze artikel 12-procedure in 2015 af. Dat deed het Hof zonder het horen van de betrokkenen als Lisa en haar vader. Hoogleraar strafrecht Theo de Roos noemt dat in een uitzending van Argos deze zaterdagmiddag merkwaardig. ,,Het is heel uitzonderlijk en in gevoelige zaken ook ongewenst dat het zonder horen van klager en beklaagde wordt afgedaan.”

Het verloop van de artikel 12-procedure noemt De Roos ‘buitengewoon vreemd’. Waar de advocaat van Lisa om uitstel had gevraagd, is dat verzoek niet in behandeling genomen. De advocaat kreeg plotseling de beslissing van de zaak in de postbus. ,,Niet best voor het aanzien van de rechtspraak als het op zo’n manier wordt behandeld”, zegt De Roos in Argos. ,,Zoals het hier is gegaan, is het heel erg onbevredigend. Zeg maar rustig superslecht. Dat kan natuurlijk helemaal niet. Dat je het zo afdoet.”

‘Niet raar’

In een eerdere reactie zei Jan Wolter Wabeke dat hij het niet raar vindt dat hij deze zaak heeft behandeld. ,,Dit was geen kindermisbruikzaak. Een artikel 12-procedure is er om te controleren of het Openbaar Ministerie een juiste beslissing heeft genomen om niet te vervolgen. Het bleek dat er in deze zaak maar één bron was en dat was het meisje zelf. Op één bron kan geen vervolging plaatsvinden. Dat is een technische afweging.”

Volgens Wabeke hebben ‘in totaal wel acht’ rechters zich over de zaak van Lisa gebogen. Steeds leidde dat tot een afwijzing van de zaak. Hij vindt het vervelend dat hij er nu juist uitgepikt wordt. ,,Ik heb nooit iets met kinderen gehad. Dit verhaal blijft mij nu al jaren achterna zitten. Het is kletskoek.’'