Volledig scherm
Boswachter Theo Putmans van het Brabants Landschap vult de kubus met een kuub water, zodat ze jonge aanplant van water kunnen voorzien. © Mari de Bijl

Brabantse natuur lijdt onder droogte: verhongerende vogels, en geen paarse maar bruine heide

Een druppel op een gloeiende plaat, noemt Brabants Landschap-boswachter Mari de Bijl de pogingen om kwetsbare jonge aanplant natuur van water te voorzien.  Hij rijdt samen met college Theo Putmans met aanhanger met daarop een kuub water langs een aantal locaties om jonge dennen aan het Freulelaantje in Heeze van het broodnodige water te voorzien. 

,,Veel oude bomen die daar stonden zijn doodgegaan door de enorme hagel van anderhalf jaar geleden'', vertelt De Bijl. ,,We hebben daar honderd jonge dennen geplaatst. Die zijn nu nog niet zo diep geworteld en door de aanhoudende droogte lopen die behoorlijk wat schade op.'' De dennen verdampen zoveel water dat de boswachters het bijna niet aangesleept krijgen. Permanente waterputten zouden een betere oplossing zijn, maar zolang die er niet is, blijft het sproeien vanaf de aanhanger. ,,We moeten wat'', aldus De Bijl. ,,We zijn drie dagen per week bezig met sproeien. Gelukkig zijn er heel veel vrijwilligers die helpen.'' 

Hooi

Niet alleen de kwijnende jonge aanplant, maar ook het gebrek aan gras in Oost-Brabant bezorgt het Brabants Landschap hoofdbrekens. Door de droogte is dat verworden tot hooi dat geen voedingswaarde heeft, waardoor boeren hun vee naar huis hebben gehaald. Bijl: ,,Boeren betalen om hun vee op onze grond te laten grazen. Omdat ze hun vee nu terug hebben gehaald, moeten wij hun terugbetalen. Dat is financieel gezien voor ons niet goed.''

De heide heeft erg te lijden door de droogte. ,,Die staat heel erg te verdrogen. We krijgen denk ik geen paarse augustusmaand, maar een bruine'', aldus De Bijl. ,,We hebben tegen imkers ook gezegd dat ze thuis moeten blijven. Die zetten normaal hun bijenkasten op de hei, maar we willen nu geen concurrentie voor de inheemse bijensoorten, die gaan nu toch wel voor.''

Volledig scherm
Boswachter Theo Putmans van het Brabants Landschap vult de kubus met een kuub water, zodat ze jonge aanplant van water kunnen voorzien. © Mari de Bijl

Hoewel de situatie niet kritiek is volgens de boswachter, is de aanhoudende droogte wel zeer zorgelijk. ,,Er zijn nog wel wat beekjes met water, hoewel het een stuk lager staat, en we hebben overal poelen liggen.'' Maar heel lang moet de droogte niet aanhouden. ,,In die poelen zitten jonge salamanders en kikkers die belangrijk voedsel zijn. Als die massaal het loodje leggen, dan hebben andere dieren een probleem.'' Met de sloten in het buitengebied is het slechter gesteld. ,,Die liggen op het hoge zand. Het water trekt daar vrij snel weg. Er is vrijwel geen mug te bekennen.''

Verhongeren

Aan de andere kant van de provincie is de situatie iets florissanter. ,,Er is hier nog best veel water'', zegt boswachter Erik de Jonge, eveneens van het Brabants Landschap. ,,Je ziet dat dieren dat veel opzoeken, vooral ook vogels.'' 

Volgens De Jonge hebben vooral jonge weidevogels op dit moment last van de droogte, omdat de grond zo hard is dat ze er niet doorheen komen om wormen te zoeken. Funest voor jonge fazanten en patrijzen, die daardoor het risico lopen te verhongeren. Op langere termijn zijn de trekvogels de dupe van de droogte, aldus De Jonge. ,,De lijsterbes heeft het zwaar te verduren. Die laat nu z'n blad al vallen en de bessen zijn al aan het afrijpen, die zijn straks allemaal afgevallen. Dat is veel en veel te vroeg. Als de trekvogels in het najaar overkomen hebben ze niets te eten.''

Bosbrand

De Jonge is niet bang voor onherstelbare schade aan de natuur. ,,We kunnen er nu weinig aan doen, maar ik heb heel veel vertrouwen in de herstelkracht  van de  natuur. Zodra er weer een plons water komt, knapt het weer snel op.'' 

Waar hij wel voor vreest zijn bosbranden. ,,We doe er alles aan om die te voorkomen, door veel aanwezig te zijn en mensen te waarschuwen om niet te roken of, zoals afgelopen weekend ook weer, te gaan barbecueën. We hebben wel een brandje gehad, maar tot nu toe is het aardig gelukt om het te voorkomen.''