De familie Van de Ven in hun tuin in Aarle-Rixtel. Vlnr. Ronald, Jochem (7), Ellen en Pieter (12), Pieter heeft autisme en zit op de Antoon van Dijkschool in Helmond.
Volledig scherm
De familie Van de Ven in hun tuin in Aarle-Rixtel. Vlnr. Ronald, Jochem (7), Ellen en Pieter (12), Pieter heeft autisme en zit op de Antoon van Dijkschool in Helmond. © R. van de Ven

Corona en autisme: het leven is nu veel rustiger

Een onverwachte bijwerking van de coronamaatregelen de afgelopen maanden: veel minder prikkels en meer rust in de tent. Voor een deel van kinderen en volwassenen met autisme en een (licht) verstandelijke beperking is het een zegen gebleken.

Het leven werd in maart volledig omgegooid; kinderen konden niet meer naar school, ouders moesten veelal thuis werken en mensen met een beperking die wonen bij een zorginstelling mochten geen bezoek meer of uit logeren gaan. Je zou verwachten dat dit voor mensen met ASS een hele lastige zou worden. Het bleek, nu achteraf, onbedoeld een interessante ‘proef’ te zijn.

Omgeving vol prikkels

,,Sommige leerlingen voelen zich beter bij thuisonderwijs”, zegt Saskia Sliepenbeek, coördinator van het Autisme Steunpunt Zuidoost-Brabant. Het Steunpunt biedt ondersteuning en professionalisering aan alle vormen van onderwijs in de regio bij vragen over autisme, en is onderdeel van de Stichting Speciaal Onderwijs & Expertisecentra (SSOE), waar ook de Antoon van Dijkschool in Helmond en de Mytylschool en de MBS in Eindhoven bij horen.

Het steunpunt was bereikbaar voor vragen van ouders en scholen de afgelopen periode. De contacten met leerlingen online en telefonisch waren intensiever dan normaal. ,,We zien dat er zeker een positieve kant is aan het thuiswerken voor school. Je hoeft nu niet naar die omgeving vol prikkels, je mag op de computer werken en er is veel gevisualiseerd. Ook zien ouders nu wat scholen doen, en de school ziet andersom ook de huiskamer van het kind. Zo is er op alle manieren meer begrip over en weer,”

Negatieve kanten zijn er uiteraard ook. Sliepenbeek: ,,Angst bijvoorbeeld. Corona is een ongrijpbaar iets. Er zijn regels die zo duidelijk lijken maar niet per se duidelijk zijn. Als iemand zich buiten nou niet aan de anderhalve meter houdt? En onzekerheid. Wanneer wordt het weer normaal?” 

Wisselende ervaringen

Quote

Nu lag de lat veel lager, en konden sommigen vanuit die rust zich verder ontwikke­len op andere gebieden

Sanne Eickmans, ambulant pedagogisch gezinsbegeleider

Sanne Eickmans, autismeconsulent bij ORO en werkzaam als ambulant pedagogisch gezinsbegeleider herkent deze situaties. Ze heeft contact met gezinnen en kinderen die zij begeleidt. ,,Ik heb heel wisselende ervaringen. Er zijn cliënten die het héél eng vinden: anderhalve meter, wat is dat en houdt iedereen zich daar wel aan? En wat als dat niet zo is? Maar er zijn ook kinderen thuis die een heel ander dagritme hebben gekregen. De wereld is langzamer geworden, vaak zijn sociale contacten juist moeilijk. Nu lag de lat veel lager, en konden sommigen vanuit die rust zich verder ontwikkelen op andere gebieden. Ik ken een jongen die vaak thuis bleef van school omdat hij moeilijk kon omgaan met alle prikkels, en die het heel fijn vindt om nu thuis te zijn. Hij kan het schoolwerk nu veel beter aan, zit veel lekkerder in zijn vel.”

Ook zijn er soortgelijke geluiden bij zorgorganisaties waar mensen met autisme en een verstandelijke beperking wonen, zoals onder andere ORO, Lunet zorg en Severinus. Zo’n 25 organisaties als deze vormen samen  het Samenwerkingsverband Autisme Zuidoost-Brabant (SVA).

Alarmerende signalen

Uit een onderzoek van de Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA) onder familieleden van deze doelgroep, kwamen ‘alarmerende signalen’. Er was bezorgdheid over de psychische gesteldheid van deze groep door o.a. het wegvallen van structuur (niet meer naar de dagbesteding, geen familie meer op bezoek, niet meer knuffelen). 

Quote

Er zijn ook genoeg schrijnen­de verhalen van veel verdriet omdat mama of papa geen knuffel kan geven.

Esther van den Witteboer, Zorgcoördinator ORO

,,Toch heeft het niet alleen maar nadelige consequenties”, zegt Esther van den Witteboer. Zij ondersteunt als zorgcoördinator bij ORO op de woonlocaties mensen uit deze doelgroep van uiteenlopende niveaus. ,,Het is een tijd van rust en bezinning in onze snelle maatschappij. Ik zie dat ook bij onze cliënten terug en dat pakt soms best positief uit. Het geeft een adempauze voor veel cliënten; er zijn minder prikkels, er ontstaat ook heel veel goeds. Daarnaast is er natuurlijk wel het gemis van hun ouders en de onduidelijkheid. Dat is de keerzijde. Er zijn cliënten die niet begrijpen wat corona is, of die niet willen beeldbellen, die dat niet snappen. Er zijn ook genoeg schrijnende verhalen van veel verdriet omdat mama of papa geen knuffel kan geven.” Er is veel te leren van deze periode, vindt Van den Wittenboer. ,,Interessant wat voor kansen we kunnen halen uit omdenken; de cliënten zijn best veerkrachtig.” 

Brenda* (41) woont in Helmond en is moeder van vier kinderen met autisme.

,,Onze zoon van 8 jaar had het altijd moeilijk op school, raakte vaak overprikkeld en kwam dan boos thuis. Dat is nu verdwenen. Het is heel mooi om te zien hoe hij nu gegroeid is. Zo durfde hij eerst niet alleen op zijn kamer te spelen. Nu gaat dat heel goed. De vraag is: hoe kunnen we dat straks gaan doen? Het is zeker niet onze intentie om hem weg te houden bij school. We hebben overleg hierover met zijn leerkracht, de orthopedagoog en er loopt een aanvraag bij het Autisme Steunpunt, om mee te kijken. We moeten goed gaan uitzoeken wat het beste idee is.  Als ik terugkijk heeft corona veel impact op ons gezin gehad. Ik denk dat het zelfvertrouwen van onze kinderen is gegroeid; er was meer ruimte voor zelfontwikkeling.”

Ronald en Ellen van de Ven wonen met hun zoons Pieter (12) en Jochem (7) in Aarle-Rixtel. Pieter heeft autisme en zit op de Antoon van Dijkschool in Helmond.

Ronald:  ,,In eerste instantie voelde het thuisblijven als vakantie. Maar we hebben de kinderen gauw naar het jeugdjournaal laten kijken, en uitgelegd dat dit allemaal nieuw was.  De school heeft heel snel contact gezocht, er werden schoolspulletjes gebracht en een paar keer is de juf aan de deur geweest. Pieter is ook redelijk snel begonnen met huiswerk.” Ellen: ,,Komt dit wel weer goed, vroeg hij zich wel eens af.  Maar Pieter is heel zelfstandig aan het werk gegaan. Daar stond ik wel van te kijken. De school gaf dezelfde structuur aan. Hij miste school niet zo, maar wel het een-op-een contact met de juf. Het is allemaal heel anders uitgevallen dan we hadden gedacht. De kinderen spelen nu heel anders met elkaar dan in het begin.” 

  1. Angstige momenten tijdens wilde achtervolging Zaltbommel; soms scheelde het een haartje
    PREMIUM

    Angstige momenten tijdens wilde achtervol­ging Zaltbommel; soms scheelde het een haartje

    ZALTBOMMEL/WAARDENBURG/VELDDRIEL - ,,Dat was wel even schrikken en vooral indrukwekkend.” Natasja de Jong uit Rossum en haar vriend reden zaterdagavond over de Van Heemstraweg van Rossum naar Zaltbommel toen ze ineens allemaal zwaailichten op zich af zagen komen. Voorop reed een auto met een aanhangwagen. Het was de slotfase van een wilde achtervolging met - gelukkig alleen - veel blikschade.