Volledig scherm
© Thinkstock

Gemeenten worstelen met hulpvraag van ‘rijke' ouderen

Ze hadden al gewaarschuwd. Nu zien gemeenten in de regio hun angst uitkomen: veel meer ouderen kloppen bij de gemeente aan om schoonmaakhulp, ook wie dat zelf kan betalen. De oorzaak: de verlaging van de eigen bijdrage door het Rijk.

De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) stuurde begin deze week een brandbrief aan het kabinet over deze strop. Ook in Zuidoost-Brabant worstelen gemeenten hiermee. In Veldhoven en Geldrop-Mierlo is het aantal mensen dat via de gemeente huishoudelijke hulp krijgt met 20 procent gestegen, in Nuenen zelfs met 43 procent. Begin dit jaar gebruikten 217 Nuenenaren dit type Wmo-zorg en de gemeente verwacht dat hun aantal eind dit jaar uitkomt rond de 310. Wat de kosten zijn, is nog onduidelijk, maar de Nuenense wethouder Ralf Stultiëns heeft de gemeenteraad wel vast een 'winstwaarschuwing' gegeven. Ook Laarbeek, Best, Bergeijk, Bladel, Eersel, Oirschot en Reusel-de Mierden zien dat meer mensen bij hen aankloppen voor hulp.

Stapeling

Volgens de Wet Maatschappelijke Opvang (Wmo) hebben ouderen en zieken recht op hulp en ondersteuning. Tot vorig jaar mochten gemeenten hiervoor een eigen bijdrage vragen die hoger was naar rato van het inkomen. Het Rijk veranderde dit per 1 januari 2019: sindsdien betaalt iedereen een standaard lage eigen bijdrage. Dit jaar was dat 17,50 per vier weken, komend jaar wordt dat 19 euro per maand. Het Rijk greep in omdat ouderen in sommige gevallen te maken kregen met een stapeling van eigen bijdragen - zoals het eigen risico voor medische zorg of medicijnen die niet vergoed worden. 

Goedkoper alternatief

Gemeenten betalen de prijs. Ze krijgen wel compensatie, maar met de aanzuigende werking houdt het kabinet geen rekening. En ondertussen is dat aanzuigende effect er dus wel. Vooral bij schoonmaakhulp: ouderen die een werkster hebben, zien een goedkoper alternatief in een hulp van de gemeente. En wie door ouderdom, gebrek of ziekte het huishouden zelf niet kan doen, mag niet geweigerd worden. Veldhoven ziet dat ouderen ook vaker een beroep doen op andere voorzieningen, waarvoor tot vorig jaar ook een eigen bijdrage gold. Zo is de gemeente meer geld kwijt aan woningaanpassingen. Tot vorig jaar betaalden ouderen hiervoor een forse eigen bijdrage per vier weken als ze een goed pensioen hadden. ,,Het was aantrekkelijker om een hypotheek af te sluiten voor een verbouwing'', zegt de Veldhovense zorgwethouder Mariënne van Dongen. ,,Door de lage eigen bijdrage is een hypotheek nu juist minder voordelig."

Of er signalen zijn dat het kabinet deze maatregel gaat terugdraaien? ,,We weten het niet, we hopen van wel. Hoezo moeten wij rijke mensen een schoonmaakhulp geven die 19 euro per maand kost? Dat was nooit de bedoeling van de Wmo", zegt de Bestse wethouder Wilma van der Rijt (CDA, zorg), die in februari burgemeester van Brunssum wordt. Ook al is minister Hugo de Jonge een partijgenoot van haar, ze schrikt er niet voor terug deze rijksmaatregel 'heel slecht' te noemen. ,,Hierdoor kunnen wij inwoners die onze hulp wel nodig hebben, niet of slechts deels helpen."