Volledig scherm
Brabant verwacht in de komende jaren honderd tot tweehonderd bedrijven, veelal veehouderijen, te kunnen aankopen. © stock.xchng

Uitkopen Brabantse boeren kost miljoenen

EINDHOVEN - Bedrijven met hoge uitstoot in een zone van vijf kilometer rondom Natura2000-gebied komen in aanmerking voor een uitkoopregeling.

Het uitkopen van de eerste honderd boerenbedrijven dichtbij kwetsbare natuur gaat netto zo'n vijftig tot zeventig miljoen euro kosten. Dat is de verwachting van de provincie, opgetekend in het plan om de neerslag van stikstof op beschermde natuur drastisch te verminderen. Brabant zet in op een reductie van 25 tot 40 procent in de komende tien jaar.

Het provinciebestuur presenteerde vrijdag een pakket aan maatregelen. Grootste nieuws is dat boeren meer tijd krijgen om hun stallen milieuvriendelijker te maken. Maar tevens wordt meer duidelijk over welke boeren in aanmerking komen om uitgekocht te worden. Het gaat om bedrijven die in een zone van vijf kilometer rondom een Natura2000-gebied zitten en voor relatief veel neerslag van stikstof zorgen: meer dan vijf mol per hectare per jaar.

Portemonnee

Brabant verwacht in de komende jaren honderd tot tweehonderd bedrijven, veelal veehouderijen, te kunnen aankopen. Rijk en provincie draaien samen op voor de kosten. De provincie vindt het 'een redelijke verdeling' als zij opdraait voor aankoop en afwaardering van de gronden. Het Rijk zou het grootste deel voor haar rekening moeten nemen: de kosten van stikstof-, dier- en fosfaatrechten en het vastgoed. Hoeveel bedrijven precies uitgekocht kunnen worden, wordt dus 'in sterke mate bepaald door de omvang van de portemonnee van het Rijk', aldus het provinciebestuur.

Als de stikstofneerslag afneemt, komt er ruimte voor andere projecten, zoals woningbouw. Van de stikstofruimte van een opgekocht bedrijf mag zeventig procent weer ingezet worden. Dertig procent komt ten goede aan de natuur.

Overigens zijn niet alle Natura2000-gebieden in Brabant gevoelig voor (te)veel stikstof: het gaat om 14 van de in totaal 21 gebieden met zo'n beschermde status. Voor elk van die 14 gebieden wordt in de eerste maanden van 2020 een plan van aanpak gemaakt. Daarin wordt vastgelegd hoe de stikstofneerslag tot 2030 wordt gereduceerd.

Er is landelijk een 'stikstofbank' in de maak, die alle ontwikkelingen registreert. Per gebied wordt bijgehouden welke ruimte ontstaat door bedrijfsaankopen van de provincie en door landelijke maatregelen, zoals de saneringsregeling voor varkenshouders en de snelheidsverlaging op snelwegen. De provincie benadrukt dat zo'n systeem geen kansen mag bieden aan speculanten; private partijen die stikstofruimte aan- en verkopen en daarmee geld verdienen.