Volledig scherm
PREMIUM
De parachutekoepel van het Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945, straks het Vrijheidsmuseum, verwijst naar de luchtlandingen van Market Garden. © Paul Rapp

Wandeling Market Garden-route: etappe 6 van Groesbeek naar Reichswalde (D)

BEVRIJDING 75 JAARIn Duitsland wordt veel schuld herdacht: Kristallnacht, Volkstrauertag, op 27 januari de bevrijding van Auschwitz en nog veel meer. Elke avond is wel een documentaire of een film op televisie te zien over de oorlog. Maar sinds ik zeven jaar geleden in Duitsland ben gaan wonen, heb ik nog nooit gemerkt dat de bevrijding hier wordt gevierd. 

Schrijver Jaap Robben is bekend van zijn romans Birk en Zomervacht. Voor Birk ontving hij in 2014 de Nederlandse Boekhandelprijs. De 35-jarige Robben is geboren in het Brabantse Oosterhout, ging naar het Koningstheater Akademie in Den Bosch en woont tegenwoordig in de omgeving van Nijmegen. Op verzoek van het Eindhovens Dagblad, De Gelderlander en het Brabants Dagblad volgt hij het spoor van de geallieerden tijdens Operatie Market Garden. In acht weken doet hij op deze plek literair verslag van die wandeling.

Terwijl de Duitsers in feite toch ook bevrijd zijn van de nazi’s. Zeker degenen die niet met hen sympathiseerden. En alle na-oorlogse generaties. Of de miljoen nieuwe Duitsers die juist vanwege die vrijheid hierheen gevlucht zijn.

In Groesbeek staat het vol met monumenten en herdenkplaquettes. Het Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945 staat er, de Airborneroute loopt door het dorp. Er zijn festivals en optochten met jeeps en veteranen. Maar zodra je de grens met Duitsland passeert, kom je niks meer tegen. Nog geen bordje. Slechts wat pijlen die je naar de oorlogsbegraafplaatsen wijzen. Terwijl Operatie Veritable vanuit Groesbeek richting het Reichswald de op één na omvangrijkste operatie bij de bevrijding van Europa was.