Volledig scherm
Benjamin Netanyahu tijdens zijn campagne. © AFP

‘Gantz wint meer zetels dan Netanyahu in Israëlische verkiezingen’

De Israëlische politicus Benny Gantz van de beweging Blauw en Wit lijkt met 32 zetels één zetel meer te behalen dan de Likoed-partij van de huidige rechtse premier Benyamin Netanyahu.

Gisteren kozen de Israëli’s een nieuw parlement van 120 zetels. De officiële uitslag komt pas later deze week maar nu al lijkt Netanyahu - al dertien jaar lang een ogenschijnlijk onaantastbare premier - flink verkeerd te hebben gegokt. Door voor de tweede keer dit jaar verkiezingen uit te schrijven hoopte 'Bibi’ opnieuw aan de macht te blijven. Dat was ook voor hem persoonlijk gunstiger, mede omdat hij met rechtszaken over misbruik van macht en corruptie wordt belaagd. Maar nu lijkt die vlieger mogelijk niet op te gaan en stevent Israël af politiek nog onzekerder tijden. Aanhangers van Netanyahu kunnen in het allerbeste geval nog hopen op een nipte overwinning en een zeer verzwakte coalitie. En dat terwijl het land in afwachting is van het omstreden vredesplan van Donald Trump voor het Midden-Oosten. 

Ultraorthodoxen

Maar misschien komt het zover wel niet. Met bijna alle stemmen geteld lijkt Netanyahu dus zelfs geen parlementaire meerderheid te hebben, om weer een rechtse, ultranationalistische en religieuze coalitie te kunnen smeden. Na de voorgaande stembusgang leek Netanyahu in april verzekerd van een vijfde kabinet-Netanyahu, maar zijn beoogde coalitiepartner Avigdor Lieberman liet het afweten uit onvrede over de groeiende invloed van ultraorthodoxen die bijvoorbeeld weigeren de dienstplicht te vervullen zoals alle andere Israëli's dat wel moeten doen. Er gaan ook stemmen op voor een regering van nationale eenheid, maar dan wel op voorwaarde dat de omstreden Netanyahu géén premier zal zijn. In zijn bittere campagne waarbij liberalen en Israëlische arabieren werden zwartgemaakt heeft de premier zich van veel gematigde kiezers vervreemd. De electorale magie van de premier werkt kennelijk niet meer. In tegendeel, volgens eerste peilingen zou zijn haatcampagne juist meer en meer tegenstanders naar de stembus hebben gejaagd, om tégen Natanyahu te stemmen. 

Visie

President Reuven Rivlin krijgt na het tellen van de stemmen bezoek van de partijleiders. Dat gebeurt vanaf zondag. De partijleiders adviseren hem dan wie er het beste kan proberen een regeringscoalitie te vormen. De president maakt zijn keuze en vraagt dan de geselecteerde politieke leider binnen zes weken een nieuwe regering te vormen. Dit lijkt een erg moeilijke klus te worden voor Netanyahu vanwege alle corruptiebeschuldigingen rond zijn persoon. Tenzij Likoed hun ‘schandaalpremier’ laat vallen en bereid blijkt tot (gedoog-)steun aan een nationaal kabinet.

Lieberman van de partij Yisrael Beiteinu (Israël Ons Huis) kan een belangrijke rol spelen bij de vorming van een regering van nationale eenheid, die zich keert tegen ultrarechts of extreem religieus. Maar ondanks winst in deze stembusgang kunnen zijn negen zetels niet de doorslag geven. Gantz en Lieberman hebben er allebei op gehamerd dat het land een seculiere regering van nationale eenheid nodig heeft. Gantz heeft inmiddels gesproken met Ayman Odeh, de leider van de Arabische fracties die de verkiezingen van dinsdag ingingen met één lijst, de Gezamenlijke Lijst. De twee hebben afgesproken elkaar snel te ontmoeten.

De Gezamenlijke Lijst heeft naar verwachting zeker twaalf zetels in de wacht gesleept, mede dankzij de hoge opkomst bij de Israëlische Arabieren (Palestijnen die op Israëlisch grondgebied wonen, over een Israëlische paspoort beschikken en de Israëlische nationaliteit hebben, red.). Zij vormen ongeveer een vijfde van de bevolking.

  1. Mysterieuze oliegolf besmeurt Braziliaanse stranden
    PREMIUM

    Mysterieu­ze oliegolf besmeurt Braziliaan­se stranden

    Zes weken na de Amazone-branden, heeft Brazilië nu te maken met de grootste milieucrisis ooit in de territoriale wateren. Over een strook van meer dan 2500 kilometer besmeurt een enorme golf ruwe olie de stranden in het noordoosten van het land. Op 187 plaatsen in negen deelstaten is de kust bedekt met grote plakken olie, die een bedreiging vormen voor het toerisme, fauna en bijzondere koraalriffen. Een aantal deelstaten heeft de noodtoestand afgekondigd en de bevolking opgeroepen weg te blijven van de stranden.
  2. Dader van Pokémonmoord bekent: ‘Ik greep haar keel vast voor wurgseks’

    Dader van Pokémon­moord bekent: ‘Ik greep haar keel vast voor wurgseks’

    Een 20-jarige vrouw uit België is ruim twee jaar geleden gestorven door uit de hand gelopen wurgseks. Dat verklaarde verdachte Jonny Van Den B. (27) vandaag in de Antwerpse rechtbank. ,,We hadden seks. Eerst normaal, dan ruwer. Ik greep met beide handen haar keel vast voor een lichte vorm van wurgseks, maar ik heb harder geduwd dan ik zelf doorhad.” De beschuldigde benadrukte dat het nooit zijn bedoeling was om haar te doden.
  3. Privévlucht escaleert: piloot laat topacteur zelf vliegtuig besturen, ministerie grijpt in

    Privé­vlucht escaleert: piloot laat topacteur zelf vliegtuig besturen, ministerie grijpt in

    Een piloot is voor de rest van zijn leven zijn baan kwijt nadat hij de Egyptische beroemdheid Mohamed Ramadan had uitgenodigd om in de cockpit te zitten tijdens een privévlucht naar Saoedi-Arabië. Uit een video op Twitter blijkt dat de 31-jarige zanger en acteur zelf het vliegtuig mocht besturen. De Egyptische regering reageert verbijsterd en zorgde er direct voor dat de piloot nooit meer een vliegtuig mag besturen.