Volledig scherm
Fuad Hussein. © EPA

Nederlander kan president van Irak worden

Fuad Hussein (69), een Koerd uit Nederland, getrouwd met de Nederlandse Carolina met wie hij twee dochters heeft, maakt een grote kans om de nieuwe president te worden van Irak.

,,Het is buitengewoon dat een Nederlander misschien president wordt van Irak en een Nederlandse vrouw de First Lady”, zegt Betsy Udink, auteur van het boek In Koerdische kringen. Zij kent Fuad al sinds 1974.

,,Zelfs toen hij nog jong was en geen enkele grijze haar had, was hij al een eminence grise. Een wijze man. Een evenwichtige man ook. Dat hoor je ook wel aan zijn praten. Dat was al zo toen hij en ik nog piepjong waren – ik 23 en hij 25. Hij bleef onder alle omstandigheden rustig.’’

Dochters

Fuad Hussein werd op 1 juli 1949 geboren in Khanaqin, Irak. Hij studeerde Engels aan de Universiteit van Bagdad. Ook was hij actief in het Koerdisch verzet in de bergen van Iraaks Koerdistan. Hussein vluchtte in 1975 naar Nederland via Iran. Tegenwoordig wonen zijn moeder en een van zijn dochters nog steeds in Nederland. Een andere dochter leeft in de Verenigde Staten.

,,Ik heb Fuad leren kennen in Koerdistan tijdens de opstand in 1974 en ging er toen twee keer naar toe als verslaggever voor het Utrechts Nieuwsblad. Ik was er ook toen Fuad in Teheran was en probeerde naar Europa te gaan”, zegt Udink. Uiteindelijk kwam Hussein naar Nederland met hulp van de Nederlandse ambassadeur in Iran, Henk Nijland. Op Schiphol wachtte Udink hem op.

Inburgeren

Volledig scherm
Fuad Hussein praat met John Kerry. © AP

In Nederland bleef hij actief en kwam in contact met maatschappelijke organisaties. ,,Wat me ook hielp inburgeren is dat ik na drie jaar een Nederlandse vrouw ontmoette, met wie ik ben getrouwd'', zei hij tegen de  NRC in 2003. Hij studeerde politicologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en werkte onder meer als tolk, docent aan een hogeschool in Driebergen en als voorzitter van de federatie Vluchtelingenorganisaties in Nederland (VON).

Bovendien adviseerde Hussein als directeur van het Middle East Bureau de overheid op het gebied van integratie en gaf hij inburgeringscursussen aan imams. ,,Fuad is een buitengewoon succesvolle vluchteling geweest, die zich zowel in Nederland als later in zijn eigen land omhoog heeft gewerkt”, zegt Udink.

Bovendien was Hussein ooit lid van de PvdA-afdeling in Amstelveen, waar hij Gerdi Verbeet ontmoette, de oud-voorzitter van de Tweede Kamer, die geïnspireerd raakte door zijn verhaal. 

Machtigste leiders

In maart 2003 vertegenwoordigde Fuad Hussein de Iraakse gemeenschap in een gesprek met toenmalig minister-president Jan Peter Balkenende. Dat was ten tijde van de Amerikaanse inval in Irak om het regime van Saddam te verdrijven. Na de val van Saddam in 2003 keerde hij terug om deel te nemen aan de interim regering en was hij adviseur voor het ministerie van Onderwijs in Bagdad. In 2005, werd hij de rechterhand van de Koerdische president Barzani, een van de machtigste leiders van de Iraaks-Koerdische regio.

,,Hij is de vertrouweling van Masoud Barzani”, zegt Bilal Wahab, een Koerdische analist in Washington. ,,Hij is bekend in Bagdad, maar hij is ook bekend van zijn rol als adviseur van Barzani”, zegt hij. ,,Hij is politiek onafhankelijk, maar in Bagdad zullen ze hem altijd zien als stafchef van Barzani.”

Zijn rol als de rechterhand van Barzani kan Hussein mogelijk steun kosten in Bagdad als het parlement vandaag  waarschijnlijk een president zal kiezen. .

Hussein is namelijk niet de enige kandidaat. De PUK, de tweede grootste partij in Koerdistan, die achttien zetels heeft gewonnen in de Iraakse verkiezingen afgelopen mei, koos de voormalige Koerdische premier Barham Salih als kandidaat. Maar de KDP heeft een sterke positie in Bagdad met 25 zetels, waardoor de kansen voor Hussein nog steeds groot lijken.