Volledig scherm
Een boot van de Iraanse Revolutionaire Garde naast het geënterde Britse schip Stena Impero. © EPA

Onrust in de Golf: premie voor Nederlandse reders omhoog

SPANNING IN STRAAT VAN HORMUZDe oplopende spanningen tussen Iran en het Westen in de Straat van Hormuz - de aorta van de wereldoliehandel - treffen ook Nederlandse reders en maritieme bedrijven. Zij zien verzekeringspremies voor schepen omhoog schieten.

Nee, bevreesd  is hij niet, maar wel alert, zegt Maarten Brasser van Seacontractors per telefoon vanuit Dubai. Daar stuurt hij als directeur midden-oosten de activiteiten van het maritieme bedrijf uit Vlissingen aan. Tien schepen bezit Seacontractors in de regio. ,,Toevallig heeft net één van onze schepen de bocht in de Straat van Hormuz afgelegd.” Het gaat om de Sea Bison, een sleepboot. ,,Die heeft geen lading, vandaar dat we het risico minder hoog inschatten.” 

Toch ondervindt Seacontractors wel degelijk hinder van de opgelopen spanningen. ,,Elke keer als een schip de route gaat afleggen, moeten we vooraf de verzekeraar inlichten”, vertelt Brasser. ,,De huidige situatie leidt tot hogere verzekeringspremies.” Seacontractors zegt momenteel dezelfde voorzorgsmaatregelen te treffen als bij in piraterijgebieden als de Golf van Aden. ,,Zo verzamelen we vooraf zo accuraat mogelijke inlichtingen over de situatie.”

(Artikel gaat verder na de foto)

Volledig scherm
Een speedboot van de Iraanse Revolutionaire Garde en de Britse olietanker Stena Impero op de achtergrond. © AP
Quote

Per maand varen er tientallen Nederland­se schepen door de straat van Hormuz

Nathan Habers, KVNR

Brasser, die sinds 2016 het Dubaise kantoor van Seacontractors leidt, stelt dat kapiteins die zich zorgen maken dat mogen aangeven. ,,Desnoods zoeken we een andere gezagvoerder voor de reis.” Seacontractors meeste andere schepen liggen overigens veilig voor de kust van Saoedi-Arabië. ,,Wij doen vooral werk in ondiepe olievelden, waar we offshorebedrijven assisteren, bijvoorbeeld door ankers te leggen. In Saoedi-Arabië worden de schepen beschermd door de Amerikanen en de Saoedi's.”

Ook rederij Vroon, die 140 schepen heeft varen op de wereldzeeën, ziet de verzekeringspremies stijgen. ,,De risico's liggen immers flink hoger”, zegt woordvoerder Christopher Savage. Vroon vaart zo nu en dan door de Straat van Hormuz, maar heeft momenteel geen schip in de buurt. 

Het risico voor Nederlandse schepen, schat Savage voorlopig laag in. ,,Iran heeft het vooral gemunt op Britse schepen.” Wel bezit Vroon enkele schepen die rondvaren onder de vlag van Gibraltar. ,,Nu Gibraltar Brits is bekijken we momenteel of deze schepen meer gevaar lopen.”

Escalatie

De situatie in de Straat van Hormuz escaleerde vorige week verder toen Iran de Britse tanker Stena Impero aan de ketting legde. Eerder dit jaar viel de Iraanse kustwacht al meerdere tankers aan. De Straat van Hormuz geldt als ‘de aorta van de olie- en gasmarkt’. Dagelijks varen er gemiddeld veertien tankers doorheen met aan boord 17 miljoen vaten olie. Een derde van de ruwe olie in de wereld en een vijfde van het gas passeert de straat, die op het smalste punt slechts 39 kilometer breed is. Voor schepen zijn slechts twee drie kilometer brede vaarstroken beschikbaar.

Volgens de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR) varen maandelijks enkele tientallen Nederlandse schepen door de Straat van Hormuz. ,,Gemiddeld één tot twee schepen per dag”, zegt Nathan Habers. Een exact overzicht van alle schepen en welke maritieme bedrijven het betreft, kan de KVNR niet geven. ,,Dat houden we  niet bij.” Dat doet de Nederlandse Kustwacht wel. De Kustwacht weigert echter met concrete cijfers te komen. ,,Uit veiligheidsoverwegingen verstrekken we die niet”, laat een zegsman weten.

Baggeraar en maritiem dienstverlener Van Oord laat weten eveneens geregeld door de Straat van Hormuz te varen. ,,Momenteel houden we de situatie goed in de gaten en kijken we per geval of een veilige doorvaart van een schip mogelijk is”, laat het bedrijf weten. ,,Hiervoor maakt Van Oord gebruik van specifieke risico analyses en hebben we goed contact met onder andere Buitenlandse Zaken en KVNR.”

(Verder lezen na de infographic)

Volledig scherm
de Straat van Hormuz met de route van de door Iran aan de ketting gelegde Britse tanker de Stena Impero. © AD/Thijs Unger

Zorgen

De 50 schepen tellende Amsterdamse rederij Spliethoff vaart eveneens op de regio, maar zegt momenteel geen schepen in de regio actief te hebben. ,,Schepen krijgen informatie over de dreigingsniveaus en ontvangen de laatste informatie die wij kunnen krijgen”, laat Hansje Dahmen-Verkade weten.

Redersvereniging KVNR is bezorgd over de recente escalatie. ,,Ik hoop en denk dat we de beveiliging van Nederlandse schepen en onderdanen op een andere manier kunnen organiseren”, zei directeur Annet Koster vorige maand tegen het AD. Die uitspraken deed ze nadat Groot-Brittannië bekendmaakte marineschepen naar de Perzische Golf te sturen ter bescherming van de koopvaardij. ,,Bijvoorbeeld door samen te werken met andere overheden. Voor ons is het belangrijkste dat die veiligheid gegarandeerd is, maakt niet uit hoe.’’

Vorige maand uitte de KVNR zijn zorgen in het reguliere overleg met Defensie. Een maand later vinden de reders hulp van de marine nog niet nodig. ,,De gebeurtenissen vorige week bevestigen echter onze bezorgdheid”, zegt KVNR-woordvoerder Habers. Brasser van Seacontractors zegt dat het kabinet begeleid transport mogelijk zou kunnen maken, net als eerder in de Golf van Aden. ,,Ik zie dat voorlopig echter niet gebeuren.”

VS en Groot-Brittannië vragen Nederland bijdrage voor missie Straat van Hormuz
De Verenigde Staten hebben Nederland eerder deze maand om een bijdrage gevraagd om een veilige doorvaart van koopvaardijschepen te garanderen. Het kabinet heeft dat verzoek in beraad en wil volgende maand knopen doorhakken. De in beslagname van de Britse Stena Imperator door Iran afgelopen week lijkt de urgentie alleen maar te versnellen: Maandagavond werd bekend dat ook Groot-Brittannië aanstuurt op een Europese missie. Nederland is hier eveneens voor gevraagd, bevestigt het ministerie van Buitenlandse Zaken. 

De spanningen in de Golfregio zijn het gevolg van de hernieuwde Amerikaanse sancties tegen Iran, die de economie van het regime in Teheran afknijpen. De sancties zijn ingesteld door president Trump nadat hij vorig jaar het nucleaire akkoord met Iran uit 2015 opzegde. Binnenkort komen er volgens Trump nog verdergaande sancties. Met marineschepen pogen de VS passerende olietankers te beschermen. 

  1. Terwijl Donald over Iran vergadert, struint Melania door een Franse bloementuin

    Terwijl Donald over Iran vergadert, struint Melania door een Franse bloemen­tuin

    Bewust of onbewust: de kiekjes van het ‘partnerprogramma’, vandaag bij de G7 in Frankrijk, doen opvallend oubollig aan - tuttig zelfs. Terwijl de regeringsleiders zich achter gesloten deuren over zwaarwichtige zaken als de verhoudingen met Iran, Noord-Korea en China buigen, kijken hun vrouwen voor de ogen van de verzamelde wereldpers naar een riedeltje volksdansen, nippen onder toeziend oog van een Fransman met baret aan een glas bij een wijnproeverij of –zie hierboven- maken een ommetje door een tuin vol sierbloemen.