Volledig scherm
Jean Lambrecks en zijn partner Els. © Koen Verheijden

'Wat waren de laatste woorden van Eefje?'

Alweer twintig jaar geleden was België in de ban van Marc Dutroux, maar voor Jean Lambrecks is de nachtmerrie die toen begon nog altijd niet ten einde. Zijn dochter Eefje viel samen met haar vriendin An in handen van de pedofiel. Nu speurt hij met zijn partner Els Schreurs dag na dag het dossier na, op zoek naar antwoorden én mogelijke handlangers van Dutroux. 'Wat waren de laatste woorden van Eefje?'

Quote

Ik ben altijd naar haar blijven zoeken. Als vader laat je geen kans voorbij gaan, ook al wist ik vanaf het begin: er is iets ernstig mis

Even denkt Jean Lambrecks dat hij vader is geworden van een zoontje, als hij de pasgeboren baby in zijn handen vol trots bekijkt. Dan begrijpt hij dat hij zich vergist: het is de navelstreng die hem op het verkeerde been heeft gezet. Zijn eerste kind is een dochter, geboren op 30 januari 1976.

Ze noemen haar Eefje.

Twintig jaar later, begin september, wordt haar gebutste lichaam gevonden op aanwijzing van Marc Dutroux. Eefje ligt onder een betonplaat, is ontvoerd, misbruikt, ondervoed, in eerste instantie slechts te herkennen aan haar horloge. Haar benen zijn gebroken. Bij haar ligt haar vriendin An, met wie ze een jaar eerder spoorloos verdween bij Oostende, West-Vlaanderen.

Als een politiecommissaris na de vondst bij Jean binnenstapt om het nieuws te brengen, voelt Lambrecks hoe de wanhoop het wint van de hoop die zolang bleef leven. ,,Ik ben altijd naar haar blijven zoeken. Als vader laat je geen kans voorbij gaan, ook al wist ik vanaf het begin: er is iets ernstig mis. Het was niets voor Eefje om te vertrekken zonder iets te zeggen.''

Zoektocht
Ze waren twee handen op één buik. Het maakte de zoektocht naar Eefje wanhopig, vaak tegen beter weten in. Naar alle plekken waar ze nog werd gezien, reisde Jean af. Frankrijk. Nederland. Spanje. ,,In Spanje waren we nog op vakantie geweest. Een vriend van mij was ervan overtuigd dat hij haar daar later had gezien. Dan ging ik weer en vroeg ik me af: had ze daar toch iemand leren kennen naar wie ze toe was gegaan?'' Steeds weer niets, steeds weer vals alarm.

Tot dat ene moment, september 1996. Hij ziet de commissaris nog voor zich. De man zat huilend in zijn woonkamer. ,,Hij kreeg het niet gezegd, had een dochter van dezelfde leeftijd. Ik wist al genoeg.'' Wéér verliest hij een kind. Eefjes broertje Arjaan werd slechts twee jaar, hij overleed aan de streptokokkeninfectie die niet goed werd behandeld. Nu heeft de vader alleen nog Leendert, die 34 is. ,,Ik kreeg drie gezonde kinderen, maar overleefde de twee oudsten.''

Quote

Eefje wilde journalist worden. Maar uiteinde­lijk is er alleen maar over haar geschreven

Mokerslag
Dat besef verandert Jean, het raakt hem als een mokerslag. Nadat Eefje is gevonden, voelt hij zich als een zombie. Hij durft er niet aan te denken dat hij Eefje nooit meer zal zien. Overdag is Jean er niet bij, 's nachts kan hij de slaap niet vatten. Als die wel komt, dan droomt hij van Eefje, hij ziet haar weer terug. In die dromen kan hij haar vasthouden. Dan wel. ,,Ik kon me er niet bij neerleggen.''

Ze was nooit bang, vertelt hij trots. Als kleuter klom ze zó het dak op, en dan zag zijn toenmalige vrouw het mos naar beneden komen, omdat Eefje had besloten de goot schoon te maken.

Later sprong ze ertussen als de buurtjongens vochten. Ze incasseerde stoer de klappen. En als hij met de motor thuiskwam, pakte ze als meisje van 12 de waterspuit. De straal richtte ze niet alleen op de machine, maar steevast ook op Jeans gezicht. Dan lachte hij; Eefje deed Jean aan zichzelf denken. ,,Toen ik 16 jaar was, ging ik er met het brommertje van mijn tante vandoor.'' Toen Eefje 16 was, kroop ze achter het stuur van haar vaders auto, die ze stilletjes - maar mét een lekke band - weer op de oprit parkeerde. Hij kon er niet echt boos om worden.

Bang
Ze wilde journalist worden. ,,Maar uiteindelijk is er alleen maar over haar geschreven.'' Lambrecks vecht tegen de tranen als hij die woorden uitspreekt. Ze moet wel bang zijn geweest, toen ze eenmaal in handen van Dutroux was gevallen. Jean zwijgt als het daarover gaat.

Sommige uitspraken van Dutroux werden tijdens het proces tegen hem als leugens afgedaan, terwijl andere niet te checken beweringen wel serieus werden genomen. Niet alle sporen werden onderzocht. Video's met bewijsmateriaal verdwenen, mogelijk omdat ze invloedrijke personen zouden compromitteren. Nog altijd bestaat bij talloze Belgen het vermoeden dat niet alles tijdens de rechtszaak tegen Dutroux naar boven is gekomen, dat hij deel uitmaakte van een netwerk van pedofielen. Inmiddels deelt Jean dat idee. De man die eerst gaf om geld, daarna geobsedeerd was door seks, kan niet alleen hebben gehandeld, gelooft hij, nee, geloven zíj.

Onverwachte wending
Even strijkt Jeans partner hem door z'n haren. Els en hij ontmoetten elkaar toen de rechtszaak al achter de rug was. Dutroux kreeg levenslang. In die tijd was Jean er nog van overtuigd dat hij en zijn vrouw Michelle Martin nooit meer vrij zouden komen. Door Els kreeg zijn leven een positieve, onverwachte wending. Als hij naar haar kijkt terwijl hij over haar praat, schieten ze in de lach. ,,Het viel me meer mee dan ik dacht.''

Maar deze liefde, die ongecompliceerd begint tijdens een etentje bij vrienden, valt na enkele jaren ook ten prooi aan Dutroux. Els: ,,Alleen augustus, de maand waarin Eefje verdween, was altijd moeilijk. Maar toen werd gesproken over de vrijlating van Michelle Martin was het hek van de dam.''

Vol ongeloof vragen ze zich af: hoe is dit mogelijk? ,,In België is het niet de gewoonte veroordeelde moordenaars vrij te laten.'' En het zou Martin zijn geweest die in één van Dutroux' horrorhuizen wél de honden, maar niet de toen gevangen Julie en Mélissa eten gaf toen haar man in de cel zat.

Bezwaar
Eefjes vader die eerdere rechtszaken als verlamd gade sloeg, schrikt nu wakker. Vol vechtlust zit hij op de tribune bij de strafzitting waarop wordt bepaald of Martin vrij mag komen. Van de rechter mag hij één zin uitspreken. 'Ik maak daartegen bezwaar'. Zijn machteloze woorden verdwijnen in het niets. Martin begint in 2012 een nieuw leven in vrijheid, eerst in een klooster, later onder de hoede van een Belgische rechter die haar onderdak biedt. Ze gaat naar de kapper, studeert rechten.

Jean voelt zich daarentegen gekooid. In zijn hoofd malen weer de vragen, waarop ook Martin geen antwoord geeft. Wat maakte Eefje mee, vanaf het moment dat ze in handen viel van Dutroux? Werd ze echt vermoord door zijn handlanger, zoals Dutroux beweert? 'Ik weet dat ik ga sterven' zouden haar laatste woorden zijn geweest. Is dat waar? Samen met Els, die juridisch medewerker is, speurt hij dag in dag uit naar antwoorden in het dossier.

In een wanhoopspoging om de vrouw van Dutroux weer achter de tralies te krijgen, voert Lambrecks nu een rechtszaak. Door de erfenis van haar moeder te weigeren, is deze overgeheveld naar Martins kinderen. Dat kan gezien worden als een misdaad, gelooft hij heilig. De rechter legde haar immers op de slachtoffers en nabestaanden een vergoeding te betalen.

Quote

Heel weinig mensen begrijpen wat we doen, maar we willen het niet loslaten

Els vertelt hoe eenzaam het soms is, als ze zich over het dossier buigen, op zoek naar aanknopingspunten. Zij na haar werk, hij ook overdag, dankzij zijn pensioen. Er zijn zoveel ordners en sporen, zo weinig uren. ,,Heel weinig mensen begrijpen wat we doen, maar we willen het niet loslaten.'' Tijd voor ontspanning is er niet, want 'elk moment is kostbaar'.

Els leerde Eefje kennen door de verhalen die Jean met een glimlach vertelt. En door familieanekdotes en het strafdossier. Soms stelt ze zich voor zich wat er van Eefje had kunnen worden. Als de Belgische journalist Rudi Vranckx op tv verschijnt, in de woestijn met een doek voor zijn mond, ziet ze Eefje net zo. ,,Oorlogsverslaggever, dat was wat voor haar geweest.''

Jean knikt instemmend.

Antwoorden
Misschien spreekt ooit iemand uit wroeging over wat er in Dutroux' horrorhuizen gebeurde. Dan wordt misschien duidelijk waarom er een streep werd gezet door Eefjes toekomst. Of vindt een journalist antwoorden. Of komen ze er zelf achter.

Jean snakt naar dat moment. Duidelijkheid. Weten wat er is gebeurd. In het dossier vindt hij zo veel tegenstrijdigheden, ongeloofwaardigheden, missers, dat hij nu niets meer kan geloven.

Is het mogelijk dat hij zal overlijden zonder ooit de waarheid te kennen?Jean, nu 68, wil er niet aan denken. De laatste woorden van Eefje móet hij kennen. Een andere optie is er niet.

Zijn lip begint te trillen. ,,Ik zou niet kunnen sterven voor ik het weet.''

ED gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement