Volledig scherm
Boerenprotest voorafgaand aan de vergadering van Valkenswaard, Heeze-Leende en Cranendonck over de bestuurlijke toekomst. © FotoMeulenhof

Cranendonck, Valkenswaard en Heeze-Leende voor het eerst bijeen om over toekomst te praten

BUDEL -  De gemeenteraden en colleges van Valkenswaard, Cranendonck en Heeze-Leende spraken gisteravond in Budel voor het eerst samen over de bestuurlijke toekomst. Inzet: een mogelijke fusie of herindeling. Doel: dialoog en meer begrip voor elkaars standpunten. Resultaat: verwarring. 

Eerlijk is eerlijk: het is geen liefde op het eerste gezicht tussen Valkenswaard, Heeze-Leende en Cranendonck. Sinds Bureau Berenschot heeft geopperd dat de A2-gemeenten het beste kunnen uitspreken dat ze op termijn willen fuseren, heerst de vraag: Hoe realistisch is dat toekomstbeeld? Maar ook na gisteravond lijkt een antwoord op die vraag nog mijlenver weg. Daar kon de combinatie van statafels, flip-over borden, prikkelende stellingen, en zelfs een borrel na geen verandering in brengen. 

Vooralsnog lopen de meningen over de bestuurlijke toekomst nogal uiteen. Het is dan ook best een schizofrene regio: Budel heeft eigenlijk meer met Weert maar Maarheeze weer meer met Sterksel. Heeze heeft meer met Geldrop maar Leende weer met Valkenswaard. Het zijn geen ‘natuurlijke maatjes’, zoals een raadslid het samenvat. De werkbijeenkomst voor gemeenteraden is dan ook vooral om een begin te maken aan meer begrip voor elkaars standpunten. Op de vraag wat hij daarvan verwacht, antwoordt een raadslid uit Heeze-Leende: ,,Niks.”

Het is dan ook niet de bedoeling dat er standpunten ingenomen of besluiten genomen worden. Aftasten, luisteren, leren. Een fusie is geen doel op zich, klinkt het veelvuldig. De huidige samenwerking intensiveren is toch ook goed genoeg, vinden anderen. Want samenwerken, dat doen de ambtenaren van de A2-gemeenten nu al. Alleen gaat dat volgens het advies van Bureau Berenschot lang niet ver genoeg gaat. Volgens Berenschot - dat door de gemeenten zelf is ingeschakeld - is het verstandig om te fuseren. Maar dat durft niemand over te nemen. ,,Ervaren ambtenaren zeggen vaak: Ga nou fuseren! Dat is het enige juiste als je echt aan beleid wilt werken en meer slagkracht wilt krijgen”, zegt een raadslid. 

Maar veel raadsleden zitten simpelweg nog met te veel vragen. Zijn de cultuurverschillen niet te groot voor een fusie? Wordt de afstand tussen inwoner en organisatie niet veel te groot? Wanneer is de gemeente groot genoeg om meer slagkracht te hebben en kwalitatief goed personeel aan zich te binden? En niet te vergeten: Waar zijn de inwoners bij gebaat? Het rapport van Bureau Berenschot wordt bij die vragen eigenlijk uit het oog verloren. 

De dialoog komt zeker richting het einde van de avond op gang. Maar een dialoog met alleen maar wederzijdse vragen leidt uiteindelijk tot verwarring. Bij het laatste plenaire gedeelte worden inzichten gedeeld. ,,Er liggen grote uitdagingen voor ons als gemeenten, maar ook flinke kansen”, besluit een raadslid uit Heeze-Leende. ,,We zetten gezamenlijk al vijftien jaar hele kleine stapjes", zegt een raadslid uit Cranendonck. ,,Hoe gaan we er voor zorgen dat we grotere stappen zetten?” 

In juni 2020 willen de A2-gemeenten een besluit nemen over de 'stip aan de horizon’. Maar tot die tijd zijn de geplande overleggen met burgers en verdiepende bijeenkomsten hard nodig.