Toom Crash Monument 1944 onthuld met plechtigheid in Budel

VideoBUDEL - Met een drukbezochte plechtigheid is zondag het Toom Crash Monument 1944 onthuld. Dit gebeurde aan de Asbroekweg in Budel, op de grens van Nederland en België.

Volledig scherm
Toom Crash Monument 1944 is onthuld in Budel. © Roy de Leijer

Op een naastgelegen weiland crashte in de nacht van 27 op 28 mei 1944 een Halifaxbommenwerper van het Canadese 432 (Leaside) squadron. Het toestel was neergeschoten door een Duitse nachtjager.

Het monument, dat bestaat uit een gedenkplaat, een gedeelte van een vliegtuigpropeller en twee originele draagbalken, is een blijvend eerbetoon aan de omgekomen bemanning. "Daarnaast is het een blijvende herinnering dat vrijheid niet vanzelfsprekend is”, vertelt René Vos van de projectgroep Toom Crash Monument 1944.

De acht bemanningsleden waren afkomstig uit Canada, Groot-Brittannië, Ierland en de VS. Van drie van hen: John Clarke, Thomas McClay en Hebert Rodgers ontbreekt tot op heden ieder spoor. Hun namen worden samen met ruim 20.000 andere vermiste vliegeniers vermeld op de Runnymede Memorial in London.

Reconstructie
Naast een gedeeltelijke reconstructie van de laatste vlucht van de Halifaxbommenwerper werd er een zogeheten ‘fly-by’ gevlogen door een ‘antieke’ AT-16 Harvard. Dit als eerbetoon aan de omgekomen bemanning. Dit gebeurde verder onder meer met een bloemenhulde en een minuut stilte. Ook werd er zand uitgestrooid uit de landen van herkomst.

De plechtigheid werd bijgewoond door ruim driehonderd belangstellenden, waaronder oorlogsveteranen, ooggetuigen van de crash en nabestaanden, die samen met Loes Bergmans, een leerlinge van basisschool De Triolier in Budel, en de Cranendonckse burgemeester Marga Vermue het monument onthulden. Vermue sprak haar waardering uit voor de projectgroep: “Ze levert een bijdrage om de lokale oorlogsgeschiedenis levend te houden. Daardoor blijven we ons bewust van wat vrijheid betekent.”

De broers Ryan en Erik DeLorge, kleinzonen van co-piloot Robert Hall, hadden uitgekeken naar de plechtigheid. “Wij hadden alleen een dagboek van onze opa. Nu zijn we op de hoogte van alle feiten aangaande de crash. Ook was het fijn om andere nabestaanden te ontmoeten”, zegt Ryan DeLorge, die zelf gestationeerd is op de Amerikaanse legerbasis Ramstein in Duitsland. DeLorge: “Mijn broer is speciaal overgekomen vanuit de VS. Onze ouders brengen op een later moment een bezoek aan het monument.”