Volledig scherm
Soerendonk - Jager Ploos van Amstel in gebied de Goorloop waar veel zwijnen zijn © FotoMeulenhof

Verscherpte strijd tegen het wilde zwijn in Soerendonk

SOERENDONK - De strijd tegen het wilde zwijn is feller dan ooit. Geen middel wordt meer geschuwd: Jagers mogen nachtkijkers en vangkooien gebruiken en er wordt zelfs gedacht over de inzet van drones en het openstellen van de zondag. Het ED mocht een avond mee op zwijnenjacht. 

Als hij niet zijn R8 Professional Succes jachtgeweer van een paar duizend euro om zijn schouder had hangen, zou je niet geloven dat hij jager was. Joost Ploos van Amstel ziet er zachtaardig uit. Hij kijkt vriendelijk uit de glazen van zijn montuurloze bril en vindt zichzelf eerder een natuurliefhebber. Terwijl hij door zijn jachtgebied rijdt wordt er regelmatig gestopt voor de zilverreiger, de kievit of de Vlaamse gaai. Niet voor de wulp, die heeft hij al in geen jaren meer gezien.

Dierenbeul
,,Mijn vader vond mij een dierenbeul”, zegt Joost Ploos van Amstel. De voorzitter van Wildbeheereenheid Baronie van Cranendonck zit aan het stuur van zijn fourwheeldrive en rijdt door het Soerendonks Goor. Hij is een jager van het reflecterende type. ,,Ik heb zelf ook wel eens gedacht, waarom doe ik dit? Jagen is toch zielig. Misschien moest ik maar stoppen. Maar telkens bedacht ik me: Als ik een dier zou zijn zou ik liever in de vrije natuur lopen en misschien ooit geschoten worden, dan in een kooi worden vetgemest en dat de slacht het mooiste moment uit mijn leven is.” Hij wist zelfs zijn vader te overtuigen.

De wagen passeert ontelbaar veel sporen van wilde zwijnen. Omgewoelde bospaden, platgetrapte oversteekplaatsen. Het zwijn is hier en ze zijn met velen. Zouden ze zich vandaag ook weer laten zien? Goede kans denkt Ploos van Amstel. Zo’n drie keer per week klimt hij in een hoogzit, een stoel op een ladder tussen twee bomen of een afgesloten cabine. En dan urenlang roerloos wachten met het geweer paraat in de hoop een zwijn te schieten. Net als vanavond. 

Leenderbos
In het Leenderbos en omgeving zit de grootste populatie wilde zwijnen van Brabant. De provincie, die verantwoordelijk is voor het zwijnenbeleid, was lange tijd terughoudend in de strijd tegen het zwijn. Jagers mochten geen hulpmiddelen zoals nachtkijkers of geluiddempers gebruiken. Maar die principes worden langzaam overboord gegooid nu de overlast door de beesten aan gewassen en natuur groeit. Vorige week heeft de gemeente Heeze-Leende een noodplan gepresenteerd waarin natuurorganisaties, landbouwers en jagers afspraken hebben gemaakt over de jacht en het beheer met als doel de schade aan gewassen, natuur en mensen (door aanrijdingen) tot nul te reduceren.De jager moet ieder exemplaar dat in zijn vizier komt afschieten en hulpmiddelen zijn daarbij niet langer taboe.  Dat waren er van april 2015 tot april 2016 ruim 400 in heel Brabant. Nu staat de teller vanaf april vorig jaar al op 500. De helft daarvan wordt in en rondom het Leenderbos geschoten.

Jagen is niet langer louter hobby, het is pure noodzaak. De jagers zijn als de uitvoerders van het nulschade beleid van de provincie, onmisbaar en worden van alle kanten gesommeerd om meer, vaker en langer op de hoogzit plaats te nemen. Burgemeester Paul Verhoeven van Heeze-Leende zei het onlangs bij de presentatie van een gezamenlijk noodplan: Het is alle hens aan dek tegen de zwijnenproblematiek. Samen met natuurorganisaties is afgesproken dat er alles aan gedaan moet worden om de schade aan gewassen, de natuur en de mens tot nul te reduceren.

Vangkooien
,,Daarom hebben agrariërs bij de provincie geregeld dat ook de inzet van vangkooien wordt toegestaan”, zegt Ploos van Amstel. ,,Maar er zijn jagers die morele bezwaren hebben tegen de inzet van vangkooien. Ik kan dat wel begrijpen”, zegt Joost Ploos van Amstel. 
Vangen met een kooi mag alleen als de provincie daarvoor een ontheffing verleent en alleen voor een maximale periode van zes weken. In de kooi mogen alleen zwijnen gevangen worden en dus geen andere dieren zoals reeën. In Zuidoost-Brabant worden maximaal vijf vangkooien gelijktijdig geplaatst. Wilde zwijnen die in zo'n kooi terechtkomen, worden vervolgens afgeschoten door de jager. 

 ,,Ook al zitten ze in een kooi, je mag ze maar op één manier ombrengen en dat is met een bepaald kaliber kogel(formaat sigaar red.). Je kan ze niet zomaar met een hakbijl op het hoofd slaan.” Zelf denkt hij dat hij als voorzitter van de wildbeheereenheid er wel aan moet geloven. ,,We zullen er op zijn minst mee moeten experimenteren", zegt hij. Voor Ploos van Amstel die in het dagelijks leven directeur is van Ploos Energieverlening, begint de zwijnenjacht steeds meer op een tweede baan te lijken. Alleen dan een waarvoor je als jager ook nog eens flink geld betaalt. 

Jagen
Jagen is geen goedkope bezigheid. Ploos van Amstel pacht een terrein van 415 hectare van Staatsbosbeheer waarop hij mag jagen. Hoe duur dat is laat hij in het midden. Voor de prijs van een jachtuitrusting kun je gemakkelijk een nieuwbouwhuis volledig meubileren. Alleen al zijn geweer kost een schamele achtduizend euro. Tel daar de nachtkijker van 3000 en Swarovski verrekijker van 1500 euro bij op en dan ben je nog niet eens aangekleed. Die prijzen noemt hij niet om protserig te doen, zegt hij, maar om te laten zien dat het de jager er alles aan gelegen is om zo verantwoord mogelijk te schieten. 

De jacht levert hem regelmatig vlees op dat hij verkoopt of zelf houdt, maar die vangst staat in schril contrast met wat het kost. 

Iedere dag leggen jagers voer neer in het jachtgebied. Zo kunnen de jagers in combinatie met cameravallen de routes van de zwijnen in kaart brengen. Dat voeren neemt een uur in beslag. 7 dagen in de week, 365 dagen per jaar. ,,En daar komen de uren die je op de hoogzit zit nog bij. In elk zwijn dat je afschiet zit 40 uur werk”, zegt hij stellig. Daarnaast moeten ze van elke jacht precies bijhouden hoelang ze zitten, wat ze zien en wat ze schieten. Van iedere prooi moeten ze twee buisjes bloed afnemen en een stuk vlees. Dit is voor DNA-onderzoeken naar ziektes onder de dieren.

Reegeit
Om 17.53 uur belt een collega-jager. Hij heeft een reegeit geschoten met twee nog heel jonge embryo's in de buik. Hoe hij dat weet? Ze snijden het beestje open omdat  jagers het direct moeten ontweiden (ingewanden en organen eruit halen). Dit doen ze om de gezondheid van het wild te beoordelen. Deze zaterdagavond laten vooral de reeën zich in grote getale zien. Maar Joost heeft goede hoop dat de zwijnen ook komen.

Als de schemer overgaat in donker verdwijnt langzaam het leven uit de natuur. Een fladderende eend klinkt dan al als een kudde olifanten en het kraken van hout is net een geweerschot. Hij wijst naar de nachtkijker. Handig gereedschap al biedt de maan ook al enige hulp. Alles lijkt te bewegen. Ontelbare keren spitsen we onze oren maar telkens blijkt het loos alarm. ,,Wilde zwijnen zijn niet gek", zegt Ploos van Amstel na afloop. ,,Maar het was een prachtige avond."  

Volledig scherm
Soerendonk - Jager Ploos van Amstel in gebied de Goorloop waar veel zwijnen zijn (korrel gericht op voerplaats) © FotoMeulenhof
Volledig scherm
Soerendonk - Jager Ploos van Amstel in gebied de Goorloop waar veel zwijnen zijn (pad van zwijnen) © FotoMeulenhof
Volledig scherm
Een wild zwijn mag alleen afgeschoten worden met een kogel van het kaliber 7x65r (formaat sigaar). © Jelle Krekels
Volledig scherm
Joost Ploos van Amstel verkent zijn jachtgebied. © Jelle Krekels
Volledig scherm
Geweer © Jelle Krekels
Volledig scherm
De nachtkijker wordt sinds kort toegestaan in de strijd tegen het wilde zwijn © Jelle Krekels
Volledig scherm
De zon gaat onder in het Goor bij Soerendonk © Jelle Krekels
ED gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement