Volledig scherm
Muzikant N.R. Safi uit Eindhoven, lid van de band Naujawanan Baidar: cassette was hét medium in Azië. © adeooo

Afgeragde cassettes bron Afghaanse rock in TAC Eindhoven

WereldmuziekMuziek uit Azië leent zich uitstekend voor een psychedelische behandeling. Krachtige ritmes. Snaarinstrumenten waar veel rek in kan zitten. Een speciale liefde voor galm. De mix van traditie en rock uit het oosten is in opkomst. De half-Afghaanse zanger/gitarist N.R. Safi treedt met zijn band op tijdens het minifestival 'Global Psych' in TAC.

Smachtende zang met een vet kaatsende echo. Ritmische ondersteuning van tabla's, de Indiase dubbeltrommel. Pompende synthesizerakkoorden. Een basgitaar die heen en weer danst alsof hij met blote voeten op hete kolen staat. En alles overgoten met een rafelige geluidskwaliteit, die je doet twijfelen aan je gehoor. Het is muziek op cassettes uit Afghanistan, overgewaaid uit de jaren zeventig. Voor het land verscheurd werd door een invasie vanuit de Sovjet-Unie en de gewapende conflicten die tot op de dag van vandaag voortduren. Deze mengeling van Centraal-Aziatische traditie en Indiase filmmuziek is een mixtape die N.R. Safi heeft gemaakt van deze cassettes, te horen op het streaming platform soundcloud. Geboren in de VS is Safi (29) half Afghaans. Sinds 2017 woonachtig in Eindhoven speelt hij tijdens Global Psych met zijn band Naujawanan Baidar rock waarin hij zich laat inspireren door muziek zoals op die mixtape te horen is. ,,Er komt steeds meer van dergelijke muziek uit Azië beschikbaar", zegt hij. Het Amerikaanse label Sublime Frequencies pionierde in 2003 met releases van Aziatische popmuziek uit de jaren zeventig. Sindsdien zijn er tal van labels op deze muziek gedoken. Die hebben geleid tot grotere belangstelling voor het genre. Afghanistan is echter onontgonnen terrein. Safi besloot daar wat aan te doen. Hij nam zijn eigen cassettes op. ,,Er is een vracht aan materiaal. Mijn vader verhuisde in 1978 vanuit Kabul naar de Verenigde Staten. Mijn kennismaking met die muziek was door zijn cassetteverzameling. Die breidde hij uit bij elke reis naar Afghanistan. De cassette was hét medium in Azië. Goedkoop, en je kon eindeloos doorkopiëren. Er waren ook talloze labeltjes die clandestien concerten opnamen en uitbrachten."

Afghaanse Elvis

Afghaanse muziek is van zichzelf al een smeltkroes aan invloeden. Perzische en Indiase overheersing in voorbije eeuwen hebben hun sporen achtergelaten. ,,Daar kwamen in de jaren zeventig invloeden uit het westen overheen. Ahmad Zahir, een populaire zanger, was de Afghaanse Elvis. Bollywoodfilms waren razend populair. In het feestcircuit gingen muzikanten drummachines en synthesizers gebruiken. Dat was goedkoper dan met ensembles optreden. Muzikanten die het land ontvluchtten, transformeerden de muziek naar eigen smaak en inzicht. Eigenlijk op dezelfde manier als ik nu doe. Ik verzamel muziek van gelijkgestemde geesten. Hoe eigenzinniger, hoe beter." Safi's voorkeuren zijn deels bepaald door noise en psychedelische muziek. ,,Ik heb een zwak voor het gebrekkige geluid van die zoveelste-handse cassettes met hun compressie. Dat is het geluid van Afghanistan en van de rock waar ik van houd. Ik heb in mijn eentje twee cassettes volgespeeld met mijn versie van Afghaanse muziek. Die ga ik nu live brengen met Naujawanan Baidar. Zelf speel ik gitaar en zurna, een dubbelriet met krachtig timbre. Verder hebben we bas, drum en keyboard."

Global Psych. Naast Naujawanan Baidar optredens van Umut Adan (Turkije) en de Lorians (Japan). Vrijdag 22 november in het TAC. Aanvang 20u.