Volledig scherm
Metallica in de periode tussen eind 1982 en maart 1983 (vlnr): Cliff Burton (bas), James Hetfield (gitaar, zang), Lars Ulrich (drums) en Dave Mustaine (gitaar). © Murder In The Front Row

Amerikaanse metalfans wilden allemaal het Eindhovense tijdschrift Aardschok lezen

EINDHOVEN - De klik tussen metal-liefhebbers in Eindhoven en Californië speelt een rol in een documentaire van de Amerikaanse regisseur Adam Dubin. Hij presenteert zijn film ‘Murder In The Front Row’ dinsdag 17 september in Lab-1 in Eindhoven.

Volledig scherm
Regisseur Adam Dubin, geflankeerd door de schrijvers van het boek waarop hij zijn film baseerde: Brian Lew (l) en Harald Oimoen.

Jonge muzikanten in San Francisco en omgeving hadden in de jaren tachtig genoeg van gladde radiorock, gespeeld door mannen met iets te uitbundige kapsels, gehuld in spandexbroeken. Het moest ruiger, sneller en harder. Net zoals de muziek van hun Engelse voorbeelden Motörhead, UFO en Iron Maiden. Zo ontstond thrashmetal.

De Amerikaanse pers besteedde destijds geen aandacht aan Exodus, Metallica en Slayer, nieuwe bands die furore maakte vanuit de San Francisco Bay Area. ,,Zelfs de lokale media in San Francisco misten de opkomst van die groepen. Terwijl het allemaal onder hun neus gebeurde”, zegt Adam Dubin, regisseur van de documentaire ‘Murder In The Front Row’. De film is gebaseerd op het gelijknamige (foto)boek over de thrashmetal-scene in de Bay Area. De titel is ontleend aan een songtekst van Exodus.

Levendig circuit

Volledig scherm
De groep Possessed ontstond ook in de Bay Area en wordt beschouwd als de grondlegger van de death metal. © Murder In The Front Row

Bij gebrek aan informatie –de introductie van internet was ver weg- gingen fans zelf foto’s, tijdschriften en cassettebandjes met opnames van demo’s en liveshows uitwisselen. Tussen de VS en Europa kwam een levendig circuit op gang. Met een belangrijke rol voor het Eindhovense hardrock- en metalmagazine Aardschok, opgericht op een zolderkamer in Stratum (en inmiddels gevestigd in Son). De regisseur toog naar het hoofdkwartier van Aardschok om medeoprichter ‘Metal’ Mike van Rijswijk en eindredacteur André Verhuysen te interviewen. In de VS sprak hij met vele direct betrokkenen bij de scene, onder wie alle leden van Metallica.

,,Het was ongelooflijk belangrijk dat Aardschok destijds Metallica-gitarist Kirk Hammett op de voorpagina zette”, zegt Dubin. ,,Amerikaanse fans probeerden het blad te bemachtigen. Ze begrepen de Nederlandstalige artikelen natuurlijk niet, maar ze zagen de foto’s en konden zien welke bands belangrijk waren.” De cineast uit Brooklyn is dinsdag 17 september present tijdens de (uitverkochte) vertoning van de film in Eindhoven. Een officiële première voor Europa: de film was eerder alleen voor genodigden te zien in Londen. Zaterdag 21 september wordt de film opnieuw vertoond, maar dan is Dubin er niet bij.

Tapes ruilen

Volledig scherm
James Hetfield van Metallica tijdens een interview voor de film Murder In The Front Row. © Adam Dubin

Natuurlijk is André Verhuysen, ook bekend als mede-organisator van festival Dynamo Open Air, vereerd met de complimenten. Toch blijft hij bescheiden. ,,Ik denk dat Aardschok meer te danken heeft aan de thrashmetal-scene dan andersom.” De redacteuren van het blad waren zelf fans en altijd nieuwsgierig naar opkomende bands. Zo leerden ze de scene in de Bay Area kennen. ,,Wij waren het eerste blad dat aandacht aan Metallica besteedde. In die tijd was er een heel netwerk van penvrienden over de hele wereld, met wie we tapes ruilden. Ik had ook kennissen in San Francisco”, zegt Verhuysen, mede-oprichter van het hardrock-café van jongerencentrum Dynamo. Dankzij zijn contacten in Californië, kon hij de eerste Europese clubshow van de band Exodus boeken. Fragmenten van het optreden zijn door Dubin in de film verwerkt. ,,Je ziet dat frontman Paul Baloff grappen maakt met André. Ik wilde die sfeer weergeven.”

Metal Mike had al eerder Metallica laten invliegen voor een optreden tijdens de Aardschokdag van 1984 in Zwolle. Baanbrekend, vindt Dubin. ,,Geen enkel festival in Amerika programmeerde Metallica in die tijd. De liefhebbers in Europa waren veel vooruitstrevender. Beginnende groepen hebben steun nodig. In Europa snapten ze dat, in de VS ontstond dat besef veel later. Dat laatste vertraagde de ontwikkeling van die bands. Ik vind het fantastisch dat ik de film in samenwerking met Aardschok kan presenteren. Ik weet zeker dat er mensen in de zaal zitten die hebben meegeholpen bij het opbouwen van de thrashmetal-scene.”

‘Wij tegen de wereld’

De sfeer in de Californische metalwereld was positief, zegt Dubin (55). ,,Muzikanten en fans waren van dezelfde leeftijd en hielpen elkaar. Misschien beleefden ze privé moeilijke tijden: problemen thuis, gescheiden ouders… Maar ze vonden een plek in de muziekscene -samen met hun vrienden- waarin ze zich vrij voelden. De houding was ‘wij tegen de wereld’. Ze moesten knokken om de muziek waarvan ze hielden populair te maken. Ik wilde in de documentaire alleen mensen opvoeren die in de eerste persoon konden praten over hun eigen ervaringen. Geen muziekhistorici dus, die alles in perspectief kunnen plaatsen. Daar is ook niks mis mee, maar ik heb deze artistieke keuze gemaakt.”

Het ging er ruig aan toe in de donkere, zweterige rockclubs, waar de fans zo ongeveer bijna op elkaars tenen stonden en je de muzikanten kon aanraken. De jongens en enkele meiden uit de scene waren fanatiek en strikt. Wie nietsvermoedend eeen zaal binnenwandelde in een t-shirt van een ‘foute’ band als Bon Jovi, kon waarschijnlijk met ontbloot bovenlijf vertrekken. ,,De scene leek gewelddadig, maar eigenlijk was iedereen beschermend en hulpvaardig”, stelt Dubin. ,,Misschien pakten ze het Bon Jovi-shirt af, maar de drager werd niet in elkaar geslagen. Het geweld was goedaardig. Ze gingen niet over de grens.”

‘Murder In The Front Row’, op 17/9 (20.30 u, uitverkocht) en 21/9 (19.30 u). Lab-1, Keizersgracht 19, Eindhoven.

  1. De productieve jaren van Van Gogh in Nuenen
    PREMIUM
    Video

    De productie­ve jaren van Van Gogh in Nuenen

    EINDHOVEN – Geboren in Zundert, leerling en student in Zevenbergen en Tilburg, brengt Vincent van Gogh zijn meest productieve tijd in Brabant door in Nuenen. Twee jaar werkt hij er, van december 1883 tot november 1885. Hij schildert en tekent er vooral wevers en boeren. Die zijn ook te zien op de tentoonstelling Van Goghs Intimi die vandaag, zaterdag, opent. Rond de opbouw van de grote expositie in het Noordbrabants Museum, maakten de drie Brabantse kranten een serie video’s.