Orkun Agir.
Volledig scherm
Orkun Agir. © William van der Voort

Bij Agir klinken pijnlijke dingen van 't leven door

Orkun Agir schreef Kwintet voor Baglama en strijkkwartet, dat zaterdag 18 januari in het Muziekgebouw wordt uitgevoerd door het Poolse Antarja String Quartet.

Op zijn werktafel ligt een zakpartituur van een werk van Schumann, in de kast staan partituren van muziek van Penderecki en boeken uit de Russische bibliotheek; in de hoek van de kamer een baglama (Turkse luit), een cello en een piano. Al deze attributen geven een beeld van het interessegebied van Orkun Aĝir (29), musicus, componist en leraar. Zaterdag 18 januari klinkt zijn Kwintet voor Baglama en strijkkwartet in het Muziekgebouw - de wereldpremière is morgen in het Cultuurhuis in Heerlen. Hij is blij met het resultaat van een jaar hard werken, maar vooral trots dat het is gelukt om het jonge Poolse Antarja String Quartet warm te krijgen voor zijn muziek. ,,Ik hoorde het twee jaar geleden het derde strijkkwartet van Krysztof Penderecki spelen, de Poolse componist (1930) en mijn favoriet. Meteen dacht ik: daar wil ik voor schrijven, zo mooi vond ik de klank. Ik heb contact gezocht met de vier dames en gelukkig zeiden ze ja! De muziek is vers van de pers. Sommige delen zijn pas net af.''

Aĝir is een ontspannen mens. Hij maakt geen plannen, hij kijkt wat er op zijn pad komt en haakt aan als hij voelt dat dat goed voor hem is. ,,Ik heb een grote behoefte om mezelf te uiten, mezelf als het ware te creëren. Daar past geen druk of moeten bij. Inspiratie overkomt me en daar reageer ik op. Zo gaat het al mijn hele leven.''

Bezeten van Ottomaanse muziek

Als kind van Turkse ouders, geboren in Zwolle en op zijn derde naar Eindhoven verhuisd, leerde hij de baglama bespelen, een snaarinstrument uit de familie van langhalsluiten dat zijn oorsprong vindt in Centraal-Azië. Hij raakte hij bezeten van de Ottomaanse muziek, de klassieke muziek van Turkije uit de 17e en 18e eeuw. ,,Ik las en luisterde alles wat ik daarover te weten kon komen. Uiteindelijk besloot ik naar het Codarts Conservatorium in Rotterdam te gaan, waar net de opleiding Wereldmuziek was gestart. Ik ging er naartoe met het idee dat ik niets wist en mijn docenten alles, maar dat viel tegen, het was bijna andersom. Na een paar jaar ben ik gestopt en op mijn eigen manier verder gegaan.''

Behalve een gewaardeerd speler en componist is Aĝir leraar in vakken als muziekgeschiedenis, muziektheorie en harmonieleer. Op zijn elfde schreef hij zijn eerste werkje, een Sonatine voor fluit en piano. ,,In dat stuk zit een motiefje van vier noten dat ik als een soort handtekening ben blijven gebruiken. Niet bewust, maar het hoort blijkbaar bij mij. Het komt in al mijn stukken terug, ook in het werk dat ik voor Antarja schreef. Zijn muziek is melancholisch. 'Waarom schrijf je zo'n treurige muziek, terwijl je zo'n vrolijk mens bent?' vroeg zijn moeder eens. ,,Daarom juist, zei ik: in mijn muziek klinken de pijnlijke dingen van het leven door, die ik niet in woorden kan zeggen. Ik schrijf het liefst 's nachts, als de wereld stil is. Dan kan ik goed naar mezelf luisteren.''

Antarja String Quartet met werken van Penderecki en Orkun Aĝir. Muziekgebouw Eindhoven, zaterdag 18 januari, 20.15 uur.