Volledig scherm
Cellist en componist Giovanni Sollima; van alle markten thuis. © Juri Hiensch

Cellist Giovanni Sollima ‘is geniaal, en doet maffe dingen’

In 2014 debuteerde hij bij het Storioni Festival in Eindhoven. Anno 2019 heeft muziekminnend Nederland cellist Giovanni Sollima in het hart gesloten. Portret van deze 'artist in residence' van Muziekgebouw Eindhoven.

Masterclass en concerten

Sollima geeft op maandag 7 oktober een openbare masterclass aan cellostudenten die, volgens Jeroen Smits ‘niet meer worstelen met de techniek van hun instrument, maar zijn aanwijzingen goed kunnen opvolgen’. Op di 8/10 treedt hij op, alsmede op 26/11 (met Storioni), en 29/01 ( een Napolitaanse avond)

Nog onbekend in Nederland speelde de Italiaanse cellist en componist Giovanni Sollima in 2014 in Eindhoven eigen werk, een fluitende, stampende zaal was het gevolg. Voor veel luisteraars was het een ontdekking dat je als klassiek musicus een zaal zó kunt meeslepen, zó muziek kunt maken, dat je zó kun samenvallen met wat je speelt. Inmiddels is hij een gevestigde naam in Nederland. Vorig jaar kreeg Sollima zelfs de prestigieuze Anner Bijlsma Award uitgereikt, vanwege zijn 'uitzonderlijke verdienste voor de cello en het cellorepertoire'. Dit seizoen maakte Muziekgebouw Eindhoven hem tot 'Artist in residence'. Waarom? ,,Omdat hij zo'n ongelooflijk goed cellist is, zo inspirerend en authentiek", vat Jeroen Smits, programmeur van het Muziekgebouw zijn bewondering voor hem samen. Wie Giovanni Sollima zíet is niet direct onder de indruk. Hij is klein en smal, grijs en onopvallend, timide tegen onbekenden. Maar geef hem cello en strijkstok en hij verandert in een podiumpersoonlijkheid waar de passie vanaf spat. ,,De kracht van Sollima is dat hij zich in zijn spel en zijn muziekkeuze durft te laten leiden door zijn intuïtie", zegt Smits, die hem inmiddels redelijk goed kent ,,Hij speelt met hart en ziel en met zijn hele lijf. Hij is bovendien een vrije geest die totaal niet in hokjes denkt."

Sicilië

Sollima werd in 1962 geboren in Palermo op Sicilië. Hij komt uit een muzikaal gezin, zijn vader Eliodoro (hoe mooi kan Italiaans zijn!) was pianist en componist met een grote interesse in volksmuziek. Zijn bewondering voor zijn vader, gekoppeld aan zijn talent en verbondenheid met zijn geboortegrond, maken hem tot een muzikant met een eigentijds en tegelijkertijd universeel geluid. Hoe spontaan zijn spel ook overkomt, hij denkt over alles goed na, weet Smits. ,,Als je hem ziet spelen lijkt het of hij alles op gevoel doet, maar hij heeft zich heel goed voorbereid. Er gaat een intellectuele interesse aan alles wat hij doet vooraf. Hij duikt in barokke partituren, weet veel van de grondslagen van de volksmuziek, hij is op de hoogte van jazz, rock en minimalistische muziek, hij is echt van alle markten thuis."

Drama

Volledig scherm
Jeroen Smits programmeur Muziekgebouw Eindhoven. © ED

Zijn eigen muziek heeft inderdaad de structuur 'van het intellectuele', zegt Sollima zelf, maar 'gevoelens en beelden komen vanzelf, instinctmatig'. Drama is hoe dan ook de grondslag van zijn muziek. Zijn cello ziet onder zijn handen alle hoeken van de zaal, danst, mijmert, klaagt en gromt, ritme is belangrijk, een zekere melodische melancholie is hem niet vreemd. Maarten Mostert, cellist en directeur van de Cello Biënnale, noemt de Italiaanse cellist een vrije geest, een kunstenaar in hart en nieren. ,,De man is geniaal. Hij doet maffe dingen als spelen op een cello van ijs, zet steden op zijn kop met zijn project 100Cellos. Hij is een stimulans voor jong talent en ook nog eens een zeer innemend mens." Sollima: ,,Met het geld van de Anner Bijlsma Award (50.000 euro, red.) wil ik de jonge generatie stimuleren en hun dezelfde kansen bieden die ik voor mezelf heb bevochten." Vijf getalenteerde cellisten/componisten trekken de komende tijd samen met hem de wereld in en gaan aan de slag met thema's als vluchtelingenproblematiek en klimaatverandering, als een rode draad door hun muziek gaan lopen, uitmondend in een cd. Dinsdag 8 oktober kan het Eindhovense publiek de kennismaking met Sollima hernieuwen. Samen met het Franse Quatuor Diotima speelt hij een van de mooiste werken uit de kamermuziekliteratuur, het strijkkwintet in c van Franz Schubert. Na de pauze speelt Diotima een andere topper, het strijkkwartet opus 135 van Beethoven. Voor beide componisten waren het de laatste werken.