Volledig scherm
Gerard van Maasakkers zingt in 2012 het lied 'Zomaar onverwacht', dat hij schreef met componist/pianist Egbert Derix. Het tweetal kreeg hiervoor de Annie M.G. Schmidtprijs voor het beste theaterlied van 2011. © ANP Kippa

Een pilsje en een platencontract: zanger Gerard van Maasakkers veertig jaar in het vak

VideoNUENEN - Een platenbaas trakteerde op bier en bood folkzanger Gerard van Maasakkers (1949) veertig jaar geleden vervolgens een contract aan. De debuut-lp van de Nuenenaar verscheen in 1978. De rest is geschiedenis.

Tijdens een festival in Wageningen, ruim veertig jaar geleden, stapte een fors gebouwde man op Gerard van Maasakkers af. Hij had twee pilsjes in zijn hand, zette de glazen neer en overhandigde de jonge Brabantse folkzanger zijn visitekaartje. ‘Job C. Zomer, Munich Records’. ,,Hij vroeg of ik een plaat wilde maken. Ik studeerde aan de bosbouwschool en zei -heel degelijk- dat ik eerst mijn opleiding wilde afronden. Daarna had ik tijd om liedjes te gaan schrijven.” De composities en teksten rolden in het najaar van 1977 uit zijn brein. ,,Alsof alles eruit moest. Ik had mijn weg gevonden.” Zijn debuutplaat verscheen enkele maanden later, in maart 1978:  'Komt er mer in', een lp met songs in Brabants dialect. Meer dan 15.000 exemplaren van het album, verschenen op het folklabel Stoof (onderdeel van Munich) vonden hun weg naar de liefhebbers. ,,Ik schreef liedjes als Hee Gaode Mee en Lieke Vur Mariken. Mensen omarmden mijn werk. Ik besefte: ‘Ik doe iets, wat anderen nog niet doen’.”

Lees verder onder de video.

Bandje

Vier decennia later heeft de ereburger van Brabant een driedubbele cd uitgebracht met 59 zelf geselecteerde pareltjes uit zijn oeuvre en toert hij met een jubileumprogramma langs de theaters. Spelen in een bandje deed hij al op zijn twaalfde. Op kleinseminarie Sparrendaal in Vught vormde hij de Spruce Valley Boys, samen met een gitarist en klarinettist. ,,Tijdens culturele middagen werden we uitgedaagd te zingen of toneel te spelen. Ik vond het fantastisch. We zongen tweestemmig, liedjes als Little Ship van de Blue Diamonds of nummers van de Everly Brothers. In mijn muziek van nu zitten nog veel elementen van de Spruce Valley Boys. In mijn vorige programma met Frank Cools hebben we eigenlijk hetzelfde gedaan: tweestemmig zingen. Ik deed dan de tweede stem, want dat kon ik zelf nooit doen in mijn eigen liedjes. Heerlijk.”

De seminarie-scholier werd geen priester en zou ook het Nuenense hoveniersbedrijf van zijn vader niet overnemen. Hij maakte liever muziek. Van Maasakkers kreeg als tiener zijn eerste gitaar en raakte later geïnspireerd door de dialect-liedjes van groepen als Volkoren (Helmond) en Ut Muziek (de Kempen). Zijn eigen Brabantstalige songs vertolkte hij in regionale zaaltjes. Twee jaar na het verschijnen van zijn debuut, koos hij voor een bestaan als beroepsmuzikant.

Hij vindt het ‘wat lastig’ om naar zijn eerste lp's te luisteren. De zanger klinkt, geheel in de bloedserieuze folkstijl van de jaren zeventig en tachtig, wat gedragen. Op de jubileum-cd zijn die opnamen niet terug te vinden. Hij koos voor latere live-versies van zijn eerste klassiekers. ,,Die liedjes hebben zich verder ontwikkeld, ik vind de interpretatie beter.” 

Hee Gaode Mee

Hee Gaode Mee is uitgegroeid tot een haast carnavaleske Brabantse kraker. De eerste versie was in keurig ABN: ,,Neem mijn hand en kom gauw mee naar buiten. Heb ik ooit geprobeerd, maar ik kwam er ineens achter dat 't in het Brabants moest. Natuurlijk moest Hee Gaode Mee in mijn jubileumprogramma. Er zijn nummers die mij nu veel meer raken, maar hij blijft leuk om te doen. Nee, ik beschouw Hee Gaode Mee niet als een molensteen om mijn nek. Maar het liedje staat tamelijk ver af van de songs die ik de afgelopen tien jaar heb gemaakt. Ik heb het altijd met plezier gezongen, maar plaats het liedje wèl in zijn tijd."

Zijn debuut-lp bevat ook Cis Verdonk, de ballade over een zonderlinge dorpelinge die dood in haar huis wordt gevonden. De regel over de ‘zeventien rollekes pepermuntjes, netjes op een rij’ -die tussen het keukengerei van Cis worden aangetroffen- is ook na veertig jaar ontroerend op een onverklaarbare manier. ,,Ik vind Cis Verdonk nog steeds een van mijn mooiste liedjes. Hoe heb ik zo weinig woorden gebruikt en tóch zo'n verhaal kunnen oproepen? Het liedje omvat slechts twaalf regels tekst. Daar ben ik best trots op.”

,,Bij ons in Nuenen was ook zo'n vrouwtje, hoewel zij keurig in het bejaardenhuis is gestorven. Als ze bij ons thuis een varken hadden geslacht, kwam ze kijken ‘of er nog iets overschoot van het vêrreke’. Als ons moeder in de kelder ging kijken, gaf de vrouw ons een pepermuntje. We werden vooraf altijd gewaarschuwd: ‘Ge moet gin pepermuntjes aanvatte, want god wit hoelang ze in d're smerige jas gezete hebben’. Maar als iets niet mag, is dat juist aantrekkelijk. Dus wij pakten die pepermuntjes aan. Als ons moeder de keldertrap weer opkwam, slikten we 't gauw door. Dus eigenlijk hadden we er niks aan.”

,,Ik hoor mensen zeggen: ‘Zulke types als Cis bestaan niet meer’. Nou, je moest eens weten....Alleen de maatschappij is veel groter, we kennen elkaar minder goed in een dorp. We laten dit soort mensen vaker links liggen. Natuurlijk is het lied een aanklacht tegen onze omgang met personen die anders zijn.”

Performer

Hoe tijdloos Cis Verdonk ook is, veertig jaar later is Van Maasakkers zelf al lang niet meer de troubadour van de regionale volksmuziek. Hij is een landelijk gerespecteerd performer die folk, pop en chansons moeiteloos mixt. Hij zegt veel in weinig woorden en mijdt semi-poëtische prietpraat. Van Maasakkers beziet zijn carrière in ‘drie herleidbare fases’. De eerste drie folk-lp's werden gevolgd door een elektrische periode, waarin hij de lp Spiegelen opnam bij de platenmaatschappij van smartlappenkoning Johnny Hoes, die echter ook Doe Maar en Armand in zijn stal had. ,,Op de dag dat Doe Maar uiteen ging -het goudhaantje van de platenmaatschappij- begonnen wij met de opnamen in de studio in Weert. Daar heerste een rouwstemming.”

Hij ging een tijdje verder in de ‘kleinkunsthoek’. ,,Lange tijd heb ik een grote afstand bewaard tot mijn eerste liedjes. Totdat ik op een gegeven weer de kracht van die nummers zag. Dat was een omslagpunt, net als het schrijven van Salve Regina.” In dat liedje bezingt Van Maasakkers zijn ontroering over de bedevaart naar Handel. „Ik was zo ongelooflijk bang dat de vaste volgers niet zouden pikken dat ik hierover een liedje had geschreven. ‘Moet je mij zien: ik kom niet meer in de kerk, maar ik zie hier mensen lopen met een bepaalde overtuiging. Of ze nou meelopen voor Maria, omdat ze veertig kilometer willen afleggen of graag een meisje versieren. Of om al die redenen samen.’ Ik wist me geen raad met mijn kippenvel, schaamde me ervoor. Dat ik 't tóch durfde, was de ommekeer. Toen durfde ik persoonlijker te zijn en volgden onder andere Achter De Schuur, Kan De Deur Nie Dicht en later As Ge Ooit. Ik vond aansluiting met JW Roy en andere singer-songwriters. Alles brak open; ik was waar ik wilde zijn en daar ben ik nog steeds.”

Zijn liedjes moeten nooit teveel over hemzelf gaan. ,,Natuurlijk zijn de teksten gebaseerd op mijn ervaringen. Maar die zijn niet uniek: anderen maken vergelijkbare zaken mee: verlies, een nieuw lief leren kennen, ouders die doodgaan. Het blijkt mensen te raken. Alleen maar fijn: voor hen, en natuurlijk ook voor mij. Ik kan niet zo goed iets uit mijn duim zuigen. Mensen vragen weleens of ik aandacht aan een bepaald onderwerp kan besteden. Het is fijn als ze meedenken -ik bewaar alle mails- maar het moet me zélf overkomen, voordat ik er iets mee doe.”

Theatertournee

Hij brengt een dwarsdoorsnee van zijn oeuvre tijdens een lange theatertournee, samen met bandgenoten Mike Roelofs en de Vlaamse theatermaker, zanger en muzikant Frank Cools, tevens zijn levenspartner. Met Cools woont de geboren Nuenenaar en oud-inwoner van Budel tegenwoordig samen in Gent. ,,Ik krijg regelmatig de vraag: ‘Mis je Nuenen en Budel?’ Ja, natuurlijk. Maar ik ben nog zo vaak in de buurt. En er is zoveel voor in de plaats gekomen. Een heerlijke stad met geweldige mensen. Als ik nou terug zou gaan naar Brabant, zou ik Gent weer missen. Brabant zit in mij, ik hoef niet in Brabant te zitten. Natuurlijk ben en blijf ik van hier. In Gent ben ik thuis en hier in Brabant heur ik thuis."

Hij citeert vrij uit het liedje Hier Heur Ik Thuis : ,,Waar ik ook kom, waar ik ook ga, wat ik van de wereld ook ken, de mensen van hier kom ik overal tegen. Zo voel ik me thuis, waar ik ben.”

Het album 40 Jaar Liedjes van Gerard van Maasakkers is verschenen bij ICUB4T. Regionale optredens: 1/2: Oirschot, De Enk; 2/2: Helmond, 't Speelhuis; 22 en 26/2: Eindhoven, Parktheater; 17/3: Deurne, Cultuurcentrum Martien van Doorne; 18/3: Bladel, Den Herd; 12/4: Bergeijk, De Kattendans; 5 en 6/5: Nuenen, Het Klooster.

Volledig scherm
Van Maasakkers met zijn bandleden in 1984 tijdens een repetitie in Leende. Foto Ton de Hond
ED gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement