Volledig scherm
Beeld van 'De Architect' van regisseur Kajop Ahlbom (inzet) met onder anderen Sandra Mattie (links) en Leny Breederveld. De jonge vrouw geeft haar hart in bewaring bij de oudere buurvrouw. foto Stephan van Hesteren ;Kajop Ahlbom

'Leven is niet alleen maar toeval'

Tot nu toe viel er in de voorstellingen van Jakop Ahlbom geen woord. Met 'De Architect' koos de jonge theatermaker voor het andere uiterste: een relatiedrama met heel veel tekst. Wat bleef zijn de bizarre beelden die de toeschouwer laten pendelen tussen (boze) droom en werkelijkheid.


"Het is zo gróót, Jakop, elke keer als ik op kom krijg ik last van pleinvrees", grapt acteur Aat Ceelen. Imposant, strak en vooral heel wit is het interieur op de toneelvloer. Een keuken, een zithoek, een bureau, bijeengehouden door een enorme kastenwand. Eén van de keukenkastjes is minder smetteloos dan de rest. De rode vlekken zijn stille getuigen van de visuele bommetjes die regisseur Jakop Ahlbom in de voorstelling tot ontploffing laat komen.

Het zou jammer zijn om vooraf teveel van die beelden prijs te geven, maar het moment waarop de jonge vrouw in het stuk haar hart in bewaring geeft bij haar oudere buurvrouw is hier niet louter symboliek. Ahlbom: "Het gaat over huiselijk geweld. Slachtoffers die niet in staat zijn om zich daaraan te onttrekken, schakelen hun gevoelens uit om te overleven. Zolang iemand anders zich over haar hart ontfermt, kan niemand de jonge vrouw nog pijn doen." Het hart verdwijnt in een Tupperware-doosje. Ahlbom klinkt tevreden als hij zegt: "Het is een heel vervreemdende scène geworden."

Toch is 'De Architect' aanzienlijk ingetogener dan de bejubelde voorganger Vielfalt, waarin de toeschouwer werd meegesleurd in een explosie van beelden. In de mix van mime, illusionisme en dans buitte Ahlbom toen vooral het goochelen maximaal uit. "In 'De Architect' is het subtieler, meer toegespitst op het moment ook. Het doet altijd iets met de personen. Je versterkt het emotionele karakter van de situatie zo op een onbewuste, mysterieuze manier."

In de voorstelling raken de levens van twee naast elkaar wonende stellen elkaar, vanaf het moment dat het geweld in het ene huis doordringt tot het andere. Edith en Arthur - Leny Breederveld en Aat Ceelen - zijn het oudere paar. Hij een gepensioneerde architect, zij een verbitterde academica die haar ambities zag sneuvelen in het huwelijk met haar tirannieke echtgenoot. Tussen hen is de bloeddorst verbaal, bij de jonge buren gaat het fysiek hard tegen hard.

'De Architect' onderscheidt zich van andere specialisten in bewegingstheater. "Het is meer dan een collage van beelden. Het zijn wel stappen die samen een reis vormen. In een droomwereld, dat wel. De illusie, het filmische, dat zit er heel erg in."

'De Architect'. Schrijver: Marijke Schermer. Regisseur: Jakop Ahlbom. Acteurs: Leny Breederveld, Aat Ceelen, Sandra Mattie, Harpert Michielsen. Te zien: 7 januari Parktheater Eindhoven en 10 maart 't Speelhuis, Helmond.

Volledig scherm
Beeld van 'De Architect' van regisseur Kajop Ahlbom (inzet) met onder anderen Sandra Mattie (links) en Leny Breederveld. De jonge vrouw geeft haar hart in bewaring bij de oudere buurvrouw. foto Stephan van Hesteren ;Kajop Ahlbom