Volledig scherm
De film 'Daphnis et Chloé' werd dit weekeinde vertoond bij de compositie van Ravel. © Fotopersburo van de Meulenhof BV

Philharmonie Cinema: Film doet muziek geen recht

recensiePhilharmonie Zuidnederland in werken van Lindberg, Strawinsky, Nielsen en Ravel. Muziekgebouw, 30 september

In zijn muziek bij het verhaal van Daphnis et Chloé, zo liet componist Maurice Ravel weten, ging het hem niet zozeer om 'de historische nauwkeurigheid maar meer om de muzikale verbeelding van het oude Griekenland (...) zoals de 18e-eeuwse Franse schilders dat weergeven'. Cineast Lucas van Woerkum ging het bepaald niet om de weergave van de 18e-eeuwse schilders, maar puur om de muziek die Ravel bij het ballet schreef. Van Woerkum, die dit weekend met Philharmonie Zuidnederland de film Daphnis et Chloé voor de eerste maal vertoonde, wil met zijn beelden de muziek bevestigen, laten horen wat de componist heeft bedoeld en uitdrukking geven aan de eigen taal die hij of zij daaraan gaf. Gezeten in het orkest achter zijn computer pikt Van Woerkum op wat er op het moment zelf gebeurt en past hij de boven zijn hoofd geprojecteerde beelden daarop aan.

Een verhalend werk als Daphnis et Chloé is door Ravel sterk op verbeelding geschreven, voor een cineast is het niet eenvoudig om door de al bestaande beelden heen te breken. Misschien dat voor de jongere en/of nog niet met de muziek bekende luisteraar waar Van Woerkums op mikt deze film iets toevoegt, mij leidde hij eerder af. Niet omdat de film op zichzelf onaangenaam was om te zien - uit met name het op meerdere manieren spelen met water en de vele close-up-opnames van de fraaie jonge gezichten sprak creativiteit en gevoel voor schoonheid - maar omdat hij het gelaagde karakter van de muziek geen recht deed. De dynamiek van het mysterieuze, het onwezenlijke, het fantastische en het extatische kreeg in de wat flauwe romantiek tussen de twee hoofdpersonen geen plek. Voor mij waren Van Woerkums beelden eerder een beperking dan een verrijking en was de veelkleurige en krachtige uitvoering door Philharmonie Zuidnederland meer dan voldoende om me in de muziek te verliezen. Voor de pauze speelde Baiba Skride het vioolconcert van de Deen Carl Nielsen. Skride is een superieure violiste, zo bleek uit haar verbluffend soepele spel. Ze deed een poging om een lans te breken voor Nielsens relatief onbekende concert, maar dat hielp niet mee, te weinig concreet, te hak op de tak springerig en te weinig beklijvend als het is. Appetijtelijk voorafje was de Suite nr. 2 voor klein orkest van Igor Strawinsky, ondoordringbaar (en als openingswerk minder geschikt) Vivo van Magnus Lindberg.