Volledig scherm
Werk van Bas Wilders en Swaeny Nina in het TAC in Eindhoven. © Peter Cox

Tentoonstelling in TAC Eindhoven: Van geluidloos tot heerlijk maf

ExpositieEINDHOVEN - In het Temporary Art Centre (TAC) zijn kunstenaars samengebracht die nagenoeg niets gemeen hebben. Denk je. Want dat blijkt wel degelijk het geval.

Pas na enkele minuten dringt het door: het is stil in het TAC, buitengewoon stil. Ofschoon er zo'n tien beamers aan het werk zijn - waarvan de helft films vertoont - hoor je amper iets en dat ervaar je na enige tijd als bijzonder. Prettig ook.

Dat geluidloze past heel prima bij de tekst die Leon Heuts laat zien in een zijzaal. De tekst van de filosoof handelt over big data en media en dan vooral hoe wij mensen daardoor worden gestuurd - zonder dat we er al te zeer bij stilstaan. Maar die vracht aan informatie die elke dag via allerhande kanalen over ons wordt uitgestort, of de wereld die ongenadig op ons inzoomt via camera's en algoritmes, in zo'n omgeving is er behoefte aan intimiteit. Aan rust. En aan samenzijn en ook aan stilte, zo meent Heuts. En óf hij gelijk heeft!

Intiem

Die rust ademen ook de films van Bas Wilders. Intiem zijn ze eveneens, heel erg zelfs. Dat was al zo toen Wilders net was afgestudeerd aan St. Joost in Breda (waar hij nu lesgeeft) en dat is in die meer dan dertig jaar niet veel veranderd. Nu toont hij onder meer een korte film van een wat oudere vrouw die wat friemelt met haar handen en vingers. Ook al door het totale gebrek aan geluid, word je gedwongen scherp te kijken naar wat de vrouw doet en als ook dat minimaal blijkt te zijn, ga je vanzelf letten op details. En ga je - met dank aan die rimpels, vlekjes en putjes - bijna als vanzelf nadenken over zoiets als vergankelijkheid. Maar liever dat nog, dan de schijnwerkelijkheid die Swaeny Nina ons voorschotelt. Wat een neppe, enge, desolate en creepy omgevingen presenteert zij in een aantal projecties. In eerste instantie lijken vrouwen je het beeld in te willen trekken, maar de technologische weergaven remmen die aantrekkingskracht af. En maken plaats voor dat afstotende gevoel. In de film met zes 'echte' jonge vrouwen is het al niet veel anders. In de luchtbrug op de TU/e lopen zij op en neer, alle zes dragen ze andere, bijzondere maskers. Ze lopen en zoeken op een goed moment steun bij elkaar; begrijpelijk. Dit lijkt wel een letterlijke weergave van waar Heuts over schrijft in zijn essay. Alles bijeen: zeer knappe films. Griet Menschaert toont op verschillende plekken teksten die het beeld van de andere drie bij elkaar probeert te trekken. Zo blijken deze exposanten bij nader inzien wel degelijk raakvlakken te hebben; mooi.

Heerlijk maf

In de eerste zaal is werk te zien van Marthe Zink en dat is van een heel andere orde. Kleurrijk, vrolijk, heerlijk maf en soms surrealistisch, zo is haar teken-/schilderwerk te typeren. De in Den Bosch werkende Zink combineert mensfiguren met wonderlijke attributen, dieren die onbegrijpelijke dingen uitspoken en daar giet ze dan ook nog eens een Ensor-achtig sausje overheen. Word je blij van haar werk? Ja, absoluut, maar er knaagt ook wel het een en ander; ook hier blijkt de mens best wel eens eenzaam of radeloos te kunnen zijn. Dat maakt de bladen alleen maar sterker.

'Het transparante ik', met werk van Swaeny Nina, Bas Wilders, Leon Heuts en Griet Menschaert. 'Rijkelijk gevierd', werk van Marthe Zink. 'Tribe of ghosts', Almicheal Fraay. Vonderweg 1, Eindhoven. Tot 24/12.