Volledig scherm
Ernst Jansz in de studio in zijn woonplaats Neerkant. © Koen Verheijden

Verliefd op Neerkant: Ernst Jansz 50 jaar in het vak

NEERKANT - Muzikant en schrijver Ernst Jansz zit een halve eeuw in het vak. Bijna net zolang is het lid van de legendarische bands CCC Inc. en Doe Maar verknocht aan Neerkant. Het dorp waar hij in 1969 met zijn muzikale hippie-vrienden neerstreek.

In zijn leven is Ernst Jansz (69) slechts één keer verhuisd. Hij verkaste eind 1969 vanuit zijn ouderlijke woning in Amsterdam naar een boerderij in Neerkant. Samen met de andere muzikanten van folkband CCC Inc. begon hij daar een commune. Bijna vijftig jaar later woont Jansz nog op dezelfde plek, samen met zijn echtgenote. Hun zoon en dochter zijn in het dorp opgegroeid. ,,Ik denk er soms over naar Thailand te verhuizen", bekent hij. ,,Het lijkt me fijn om daar aan het strand mijn laatste dagen te slijten. Aan de andere kant: ik woon nu al zolang in Neerkant. Ik vind het zo fijn hier; ik zal niet snel vertrekken. Ik wilde aanvankelijk het dialect leren, maar als ik dan mijn best deed een woord in het Neerkants te zeggen, werd ik ongelooflijk uitgelachen. Daar ben ik heel snel mee opgehouden. Ja, houdoe zeg ik wel. Ik mis hier alleen de zee. Vroeger gingen we vanuit Amsterdam regelmatig naar Zandvoort. Als ik in de buurt van de zee ben, ga ik altijd gedag zeggen. Even aan de vloedlijn staan. Fantastisch."

Zijn liefde voor het dorp in de Peel komt tot uiting in zijn vijfde boek en album, simpelweg De Neerkant getiteld, met de toevoeging Kronieken 1970-1980. In de autobiografische roman haalt hij herinneringen op aan het hippie- en muzikantenbestaan in de Neerkantse boerderij en de beginjaren van Doe Maar. De pop/reggae-band groeide uit tot een van Nederlands meest populaire en invloedrijke groepen ooit. Inclusief massahysterie onder tienermeisjes. Tijdens de tropenjaren van Doe Maar (1981-1984) werd Neerkant een bedevaartsoord voor fans. ,,Met bussen vol kwamen ze naar ons huis", vertelt Jansz, die destijds met zijn toenmalige vriendin en haar dochter in de boerderij woonde. ,,De fans stapten uit en probeerden naar binnen te kijken. Ik heb geprobeerd een omheining van prikkeldraad rond het erf aan te leggen, maar die moest ik weghalen van de gemeente. Uiteindelijk vonden we een ludieke oplossing. We plaatsten een slagboom op het pad. Je kon links en rechts van die versperring gewoon het erf op lopen, maar als de boom naar beneden was, bleven de mensen ervóór staan. Heel wonderlijk."

Ook in deze rumoerige periode overwoog hij nooit Neerkant te verruilen voor een villa achter grote hekken in het Gooi. ,,Ik was altijd blij weer hier te zijn. Na een hectisch optreden suisde het gegil van de meisjes nog door mijn hoofd. Dan keek ik thuis naar de bomen en sterren... pfff... dan kon ik weer even mens zijn. In de winkels waren de mensen aan mij gewend, ik kon een redelijk normaal leven leiden."

Langharig tuig

De inwoners van Neerkant hadden de vrijbuiter zien uitgroeien tot een landelijke ster. Hij woont - om precies te zijn- sinds 29 december 1969 in het dorp. Samen met de muzikanten van folkgroep CCC Inc. (Capital Canal City) betrokken ze een boerderij. ,,Het idee kwam van bandlid Huib Schreurs. Hij wilde een gezamenlijke ruimte waar we muziek konden maken én slapen. Zulke plekken waren nauwelijks te vinden in Amsterdam. Een andere jongen uit de groep, Joost Belinfante, was geabonneerd op het blaadje van de ruilverkaveling. Hij zag de boerderij in Neerkant te koop staan. Toen we, ergens in oktober 1969, in Deurne speelden, zijn we hier langsgewipt. Het was zo ontzettend mooi: een moestuin, een bos. We werden verliefd op het pand. Kort daarna was de openbare verkoop in een van de dorpscafés. Joost had net een erfenis gekregen en stak op het juiste moment zijn hand omhoog. Tot grote schrik en afgrijzen van de plaatselijke bevolking kwam dat langharig tuig naar het dorp."

Ze trokken met een zevental stelletjes, van wie sommigen kinderen hadden, naar het platteland. De scepsis van de Neerkanters maakte vrij snel plaats voor nieuwsgierigheid en acceptatie. ,,In het voorjaar van 1970 zijn we met een zelf geknutselde megafoon en onze Lelijke Eenden door het dorp gereden om een concert van CCC Inc. aan te kondigen. Een kleed was ons podium. De mensen wilden zien wat er aan de hand was. Ze kwamen en masse. Het verhaal gaat dat de pastoor op de enige stoel mocht zitten. Later hielden we in de tuinbouwloods een benefietoptreden voor de fanfare. Toen konden we geen kwaad meer doen. Sommige jongeren in het dorp voelden zich tot ons aangetrokken. Ze vonden een ontsnappingsroute in ons gedachtegoed. Enkele jongens begonnen een band: Downside, een Engelse verwijzing naar Neerkant. Ze maakten ontzettend goeie muziek. Ze lieten hun haar groeien. Er bloeide iets op."

De commune hield vier jaar stand. ,,We raakten in elkaar verstrikt. Sommigen gingen zich als een soort ongewenste ouders gedragen - de mensen die de zaak draaiend hielden - en anderen gingen puberen. Je kreeg discussies als 'Waarom ligt de kaas niet in de koelkast' en 'Waar is de schroevendraaier?' De meesten zijn teruggegaan naar de Randstad. Alleen Joost en ik zijn met onze gezinnen in de boerderij blijven wonen. Mijn vriendin was heel actief in het sociale leven. Ze heeft bijvoorbeeld de peuterspeelzaal opgericht. Met z'n tweeën stonden we aan de basis van de Milieugroep Neerkant. Samen met leerlingen van de lagere school hebben we de bossen schoongemaakt. Daar was een vuilnisbelt ontstaan. Ik geloof dat twaalf vrachtwagens vol troep zijn afgevoerd."

CCC Inc. hield er (voorlopig) mee op. Vanuit Neerkant formeerde Jansz eerst de Slumberlandband en daarna Doe Maar. Uiteindelijk werd hij de enige bewoner van de boerderij, nadat ook Belinfante vertrok. Doe Maar ging medio jaren 80 aan zijn eigen roem ten onder, waarna Jansz in relatieve luwte begon aan een carrière als schrijver en solo-muzikant. De cd die bij zijn nieuwe boek hoort, komt ook als losse release uit en telt 18 liedjes, opgenomen in de Neerkantse Trypoul-studio. ,,Je hoort country- en folkinvloeden, een nummer in de stijl van Bob Dylan en ik heb ook het protestlied niet geschuwd", zegt Jansz over De Neerkant.

Geen inspiratie

,,Jarenlang heb ik geen inspiratie gehad. Met name nadat ik een aantal nummers van Dylan had vertaald, vond ik dat ik niets meer kon toevoegen aan het universum. Toch is er uiteindelijk weer een plaat uitgerold. Het begon toen iemand mij vroeg een nummer te schrijven over wereldverbeteraars in de 19e eeuw in Nederlands-Indië. Daar kwam De ballade van Sarina en Kromo uit voort. Daarna kreeg ik de vraag een bijdrage te leveren aan een voorstelling met protestliederen in de Cacaofabriek in Helmond. Ineens had ik de tekst van Dan huilt mijn hart. Ik vond alleen geen muziek, waarna mijn dochter zei: Zal ik de muziek schrijven, pap? Zij heeft een prachtige compositie gemaakt. Toen had ik een begin en daarna ging het vrij snel met het album."

Net klaar met een lente/zomer-tour van Doe Maar, vindt hij alweer tijd voor een solotournee, waarmee Jansz zijn gouden jubileum als muzikant viert. Met CCC Inc., de groep waarmee het in 1967 allemaal begon, reist hij ook langs de podia om het 50-jarig bestaan luister bij te zetten. Een nieuwe cd/dvd-box en fotoboek geven het feest extra elan. ,,Ik ben de archivaris van CCC Inc. en ook een beetje van Doe Maar. Ik vind het niet vervelend terug te kijken op het verleden. Dan denk ik: Wauw, wat heb ik allemaal meegemaakt. Ik kan nu al terugkijken op een bewogen en kleurrijk leven."

Het boek en de cd De Neerkant verschijnen 13 oktober bij uitgeverij In de Knipscheer en Munich Records. Regionale solo-optredens: 31/1: Valkenswaard, de Hofnar; 6/4: Gemert, de Eendracht. Optredens CCC Inc.: 23/10: Eindhoven, Meneer Frits (uitverkocht); 27/10: Neerkant, gemeenschapshuis De Moost.

Volledig scherm
CCC Inc. met onder anderen Ernst Jansz treedt in 1970 op bij de boerderij in Neerkant. © Molly Mackenzie
Volledig scherm
Cover van het nieuwe album 'De Neerkant' van Ernst Jansz. © Munich Records