Reeën in ‘t Gulden Land
Volledig scherm
Reeën in ‘t Gulden Land © Henk Beniers

De mens is nooit ver weg in 't Gulden Land bij Helmond en Laarbeek

Foto'sAARLE-RIXTEL/HELMOND - Reeën kun je er tegenkomen en ook bevers en vossen zijn er gesignaleerd. ‘t Gulden Land tussen Helmond en Laarbeek is een gebied met verrassend mooie natuur en stille plekjes. Maar de mens is nooit ver weggeweest. 

Het is geen makkelijke zoektocht. De restanten van het Gulden Huis komen amper boven het maaiveld uit en liggen ook nog eens in een particulier weiland. ,,Alleen vorig jaar toen het zo droog was, kon je de funderingen van boven zien liggen”, zegt Henk van Beek. Als vrijwilliger bij IVN Laarbeek en heemkundekring Barthold van Heessel van Aarle-Rixtel weet hij als een van de weinigen de exacte plek te vinden. 

Ooit moet het een kasteel van belang zijn geweest, gunstig liggend aan de Aa. Het is gesloopt in 1883. Van Beek: ,,Materialen uit het kasteel zijn later hergebruikt bij de bouw van het witte huis met de klokken bij de brug, de voorloper van de oude klokkengieterij.” Er hoorde een watermolen bij, waar olie uit lijnzaad werd geperst. Ook daar is niet veel meer van over, hoewel in de tuinen van een van de boerderijen nog stenen terug te vinden zijn. 

Naamsbekendheid

En nu dus is het de bedoeling dat het Rijksmonument weer naamsbekendheid krijgt. De ontwikkelplannen voor het natuurgebied tussen het oude en het nieuwe kanaal zijn er zelfs naar vernoemd: ‘t Gulden Land. Het beslaat circa 275 hectares en loopt grofweg van De Bundertjes in Helmond-Noord naar de kop bij Aarle-Rixtel, waar de Zuid-Willemsvaart en het Wilhelminakanaal elkaar kruisen. 

Pad in Het Gulden Land
Volledig scherm
Pad in Het Gulden Land © Henk Beniers

De natuur is er verrassend mooi, met de bolle akkers, de meanderende beken, de stukken hoog- en laagven en bossen. Wie even van de gebaande paden gaat, waant zich ver van de bewoonde wereld. Toch is de mens nooit ver weg. Aan de Havenweg huist een bouwmaterialenhandel, even verderop is een tuincentrum gevestigd en rondom liggen wegen, die bijna overal wel te horen zijn. Ook de rioolwaterzuiveringsinstallatie in het noordoosten is van ver te zien. In het verre verleden heeft langs de Aa de Abdij van Binderen gestaan. 

Nu komen de meeste passanten uit de buurt, maar over een aantal jaar moet het gebied een natuurpoort worden met een bezoekerscentrum, waar mensen speciaal naar toe gaan om te wandelen, fietsen of varen. Om zelf te zien waar de reeën grazen of de bevers (terug van weggeweest) aan de bomen knagen. Of gewoon naar het water en de wolken te kijken en de bomen te horen ruisen.

Nog lang niet alles ligt vast, maar de ideeën die gemeenten Helmond en Laarbeek en waterschap Aa en Maas hebben vastgelegd zijn even wild als divers. Een wandelpad naar de funderingen van het Gulden Huis is er een van, maar ook een windmolenpark, zonnepanelenweide en waterrecreatie in het oude kanaal worden genoemd.

Natuurpoort bij Perron-15

De eerste stappen worden langzaam gezet. Het waterschap wil onder meer 18,7 hectare verdroogd natuurgebied natter maken en de natuurlijke loop van de beken Aa en Gulden Aa deels herstellen. De eigenaren van dagbesteding/eetcafé Perron-15 langs het kanaal hebben een aanvraag ingediend om natuurpoort te worden.

Pop-up restaurant in het noorden

De kop, helemaal in het noorden, is nu enkel bereikbaar via een modderig pad. Maar dat zal veranderen wanneer de plannen van projectontwikkelaar Robert Hellings uit Beek en Donk en eigenaar Jelle de Jongh van grand-café Stout in Aarle-Rixtel doorgaan. Deze zomer nog willen ze op deze plek beginnen met een pop-up restaurant. Mettertijd moet er een horeca-paviljoen verrijzen met terras, waterspeeltuin en strandje.

Maar sommige stukken lijken veel te kwetsbaar voor ontwikkeling tot recreatiegebied. Zoals het voormalige slibdepot, dat onderdeel is van de ecologische verbindingszone Natuurnetwerk Brabant. Het humusrijke gebied is een paradijs voor huisjesslakken en padden.  Afgezien van het geluid van de weg aan de overkant van het nieuwe kanaal heerst hier vooral de stilte. Van Beek: ,,Dit gebied moeten ze mooi met rust laten.” 

Luchtopname van de funderingen van Het Gulden Huis, waar natuurgebied Het Gulden Land naar is vernoemd.
Volledig scherm
Luchtopname van de funderingen van Het Gulden Huis, waar natuurgebied Het Gulden Land naar is vernoemd. © Henk van Beek
Sporen van bevers langs de Aa in Het Gulden Land
Volledig scherm
Sporen van bevers langs de Aa in Het Gulden Land © Henk van Beek
Sporen van bevers langs de Aa in Het Gulden Land
Volledig scherm
Sporen van bevers langs de Aa in Het Gulden Land © Henk van Beek
Het gebied Het Gulden Land, tussen Laarbeek en Helmond, ingeklemd tussen de kanalen.
Volledig scherm
Het gebied Het Gulden Land, tussen Laarbeek en Helmond, ingeklemd tussen de kanalen. © Gemeente Helmond, Gemeente Laarbeek, Waterschap Aa en Maas
Situatieschets van Het Gulden Land
Volledig scherm
Situatieschets van Het Gulden Land © Paviljoen Het Gulden Land
Waar kanalen elkaar kruisen. Pierre Heesakkers maakte door het jaar heen meerdere foto's van de kop van de landtong, gezien vanaf Beek en Donk. Rechts is het horeca-paviljoen 't Gulden Land gepland.
Volledig scherm
Waar kanalen elkaar kruisen. Pierre Heesakkers maakte door het jaar heen meerdere foto's van de kop van de landtong, gezien vanaf Beek en Donk. Rechts is het horeca-paviljoen 't Gulden Land gepland. © Pierre Heesakkers
Waar kanalen elkaar kruisen. Pierre Heesakkers maakte door het jaar heen meerdere foto's van de kop van de landtong, gezien vanaf Beek en Donk. Rechts is het horeca-paviljoen 't Gulden Land gepland.
Volledig scherm
Waar kanalen elkaar kruisen. Pierre Heesakkers maakte door het jaar heen meerdere foto's van de kop van de landtong, gezien vanaf Beek en Donk. Rechts is het horeca-paviljoen 't Gulden Land gepland. © Pierre Heesakkers
Waar kanalen elkaar kruisen. Pierre Heesakkers maakte door het jaar heen meerdere foto's van de kop van de landtong, gezien vanaf Beek en Donk. Rechts is het horeca-paviljoen 't Gulden Land gepland.
Volledig scherm
Waar kanalen elkaar kruisen. Pierre Heesakkers maakte door het jaar heen meerdere foto's van de kop van de landtong, gezien vanaf Beek en Donk. Rechts is het horeca-paviljoen 't Gulden Land gepland. © Pierre Heesakkers
Waar kanalen elkaar kruisen. Pierre Heesakkers maakte door het jaar heen meerdere foto's van de kop van de landtong, gezien vanaf Beek en Donk. Rechts is het horeca-paviljoen 't Gulden Land gepland.
Volledig scherm
Waar kanalen elkaar kruisen. Pierre Heesakkers maakte door het jaar heen meerdere foto's van de kop van de landtong, gezien vanaf Beek en Donk. Rechts is het horeca-paviljoen 't Gulden Land gepland. © Pierre Heesakkers
Waar kanalen elkaar kruisen. Pierre Heesakkers maakte door het jaar heen meerdere foto's van de kop van de landtong, gezien vanaf Beek en Donk. Rechts is het horeca-paviljoen 't Gulden Land gepland.
Volledig scherm
Waar kanalen elkaar kruisen. Pierre Heesakkers maakte door het jaar heen meerdere foto's van de kop van de landtong, gezien vanaf Beek en Donk. Rechts is het horeca-paviljoen 't Gulden Land gepland. © Pierre Heesakkers