Actie Help De Peel Verzuipt.
Volledig scherm
Actie Help De Peel Verzuipt. © Hans van de Ven

Duiding brengt diepgang in conflict vernatting de Peel: ‘We laten de lezer oordelen’

TerugblikHELMOND/DEURNE - Het ED berichtte afgelopen jaar uitgebreid over een fel conflict tussen bewoners en overheid. Inzet: de vernatting van peelgebied het Leegveld in Deurne. Een dergelijk lokaal thema bewijst de waarde van een sterk regionaal dagblad, laat verslaggever Hans van de Ven zien.

Het Leegveld in Deurne.
Volledig scherm
Het Leegveld in Deurne. © FotoMeulenhof

“Dit is echt een strijd tussen plannen en praktijk”, zegt Hans van de Ven, verslaggever en vervangend chef bij de Helmondse redactie van het ED. “Een belangenconflict tussen de overheid enerzijds. En bewoners die zich zorgen maken anderzijds. Het gaat daarom uiteindelijk over vertrouwen in de politiek. Dat maakt het interessant.”

Vanaf september vorig jaar bezocht Van de Ven meerdere malen Helenaveen, Griendtsveen, Deurne en Liessel. Die dorpen grenzen aan het Leegveld, een natuurgebied dat onder meer het beschermde Natura 2000 gebied De Deurnsche Peel bevat. Door verdroging en te hoge stikstofwaardes dreigt het unieke hoogveenlandschap hier te verdwijnen. Om dat tegen te gaan wordt het Leegveld door Waterschap Aa en Maas, met medewerking van Provincie Noord-Brabant en Staatsbosbeheer en ondersteund door Europese subsidies, stapsgewijs ‘vernat’. Door het grondwaterpeil te verhogen willen de overheden een terugkeer van het oorspronkelijke hoogveen bewerkstelligen, is de gedachte.

Faliekant tegen

Quote

Het speelt enorm onder de lokale bevolking en je krijgt het niet in één verhaal gevat

Hans van de Ven, Verslaggever

Bewoners en boeren zijn vanaf de start van de planvorming echter faliekant tegen het voornemen. Ze vrezen voor ernstige overlast door de vernatting, en die zorgen lijken ook uit te komen. Sinds het waterpeil wordt verhoogd melden zij drassige en dus onbruikbare landbouwgrond, ondergelopen kelders, gescheurde muren en een aanzienlijke toename van muggen. Op een warme zomeravond lekker buitenzitten is daardoor nauwelijks nog mogelijk.

“Het raakt de mensen écht”, vervolgt Van de Ven. “Ze hebben het zelfs over een volgend ‘Groningen’. Het is daarom bij uitstek een thema waarmee een regionaal dagblad zich kan onderscheiden. Het speelt enorm onder de lokale bevolking en je krijgt het niet in één verhaal gevat.”

Protest tegen de vernatting van de Peel (archieffoto).
Volledig scherm
Protest tegen de vernatting van de Peel (archieffoto). © Fotopersburo van de Meulenhof bv

Het eerste verhaal over de vernatting van het Leegveld schreef Van de Ven in september 2018, toen duidelijk werd dat de plannen door zouden gaan. Er werd een bijeenkomst in Helenaveen georganiseerd waar Provincie, het waterschap en Staatsbosbeheer bewoners en belanghebbenden meer toelichting verschaften. “We waren als pers niet uitgenodigd”, zegt Van de Ven. “Maar een aantal bewoners benaderde ons. Want zo gaat dat vaak. Het begint bij mensen die ergens tegen zijn. En hier waren heel veel mensen tegen.”

Dat Van de Ven het thema onder zijn hoede nam en niet Daphne Broers, de vaste verslaggever voor de gemeente Deurne waar het natuurgebied ligt, had een even praktische als logische grondslag. Broers woont zelf in Helenaveen, zegt Van de Ven: “Dat maakte het voor haar een lastig onderwerp. Zij kent veel bezwaarmakers en is persoonlijk betrokken.”

Overheid krijgt verhaal niet verkocht

Al bij het maken van het eerste verhaal begreep Van de Ven dat er meer aan de hand was dan een simpel conflict tussen twee kampen met verschillende meningen, vertelt hij: “Ik heb beide partijen gesproken. Het streven van de overheid is hartstikke helder. Iedereen begrijpt de waarde van natuur. Misschien wel juist bewoners van het buitengebied. Zij kiezen er bewust voor om in het groen te wonen en zijn vaak heel begaan met hun omgeving.” Het intrigeerde hem dat de overheden, ondanks een duidelijke onderbouwing en stevige compensatieregelingen, hun verhaal niet verkocht kregen: “Onder de bezwaarmakers overheerste het gevoel dat de overheid hun zorgen wel snapte, maar desondanks gewoon doorging met de plannen. Dat leidde direct tot gebrek aan vertrouwen.”

Leegveld (archieffoto).
Volledig scherm
Leegveld (archieffoto). © FotoMeulenhof

Van de Ven werd, na het eerste verhaal, uitgenodigd voor een protestactie, waarbij bewoners en boeren het Leegveld afsloten onder de slogan ‘Help de Peel verzuipt’. Van de Ven: “Dat was grappig. En slim. Met zo’n actie bereik je de media natuurlijk wel.”

Die protestactie bereikte niet alleen de media. Ze leidde tevens tot een spoeddebat bij Provinciale Staten in Den Bosch, waar Van de Ven als verslaggever ook aanwezig was. Lachend: “Zo gaat dit in ons vak. Je begint ergens aan en wordt er in meegezogen. Uiteindelijk ben je expert.”

Dat laatste kan in dit geval bijna letterlijk genomen worden, voegt hij direct toe: “Het is ook een heel technisch verhaal. Ik ben van huis uit geen landbouwdeskundige en heb me over sommige onderdelen echt in moeten lezen. Die uitdaging lag er dus ook. Om dat technische aspect in heldere taal op te schrijven voor onze lezers.”

Duiding is ook taak van de journalist

Tegelijkertijd bleef de onderliggende vraag -‘Wat gaat hier mis?’- Van de Ven boeien. Hij besloot het conflict te behandelen in een beschouwing. “Om wat dingen naast elkaar te zetten”, zegt hij. “Duiding behoort ook tot het takenpakket van een journalist; rustig achterover leunen en overdenken wat er feitelijk aan de hand is. Het viel me op dat de partijen zo rechtlijnig tegenover elkaar bleven staan. De crux zit bij de pijn van de mensen. ‘Als er zoveel verzet tegen de plannen is, heb je als overheid dan wel geprobeerd voldoende draagvlak te creëren?’, vroeg ik me af.”

Een vraag die uitdrukkelijk niet als stellingname bedoeld is, haast hij zich te zeggen: “Ik heb het verhaal van het waterschap, Provincie en Staatsbosbeheer steeds tegenover de mening van de bewoners gezet.”

Want precies daar ligt de kracht van het Eindhovens Dagblad als sterk regionaal medium, besluit Hans van de Ven: “De belangen zijn aan twee kanten groot. Toch zullen landelijke kranten dit nooit uitgebreid oppikken. Wij kunnen het in begrijpelijke taal opschrijven, mét kennis van zaken. We hebben bovendien geen oordeel. Dat laten we via onze verhalen aan de lezers.”