Volledig scherm
© Thinkstock

Opinie - Stad van techniek en geluk?

MENING - Auteur Akshaya de Groot is docent 'Sturen op Geluk in het publieke domein' aan de Erasmus Universiteit. Hij schreef 'Geluk voor Kamerleden' en blogt op Geluksdoctorandus.nl.

Waartoe is een stadsbestuur op aarde? Natuurlijk moet het wettelijke regels en taken uitvoeren, maar afgezien daarvan? Is het hoofddoel niet om de burgers een beetje gelukkiger te maken? Dan wel: ze beter tegen ongeluk te beschermen? Waarom durven we daar dan niet gewoon over te praten en op te sturen? Landelijk wordt geluk al sinds jaren gemeten.

Geluk
Dat gebeurt in alle ontwikkelde landen op dezelfde manier. Stedelijk kan dat toch ook? Sinds kort is geluk opgenomen in de Burgerpeiling van de VNG (Vereniging Nederlandse Gemeenten). Zo kan in de toekomst ook het geluk van gemeenten worden vergeleken. Eindhovenaren: doen jullie mee?

Of doen nuchtere Nederlanders dat liever niet? Omdat ze denken dat het onderwerp 'geluk' niet zichtbaar of tastbaar is. Stel je voor dat we hier in Eindhoven hadden gezegd: licht en elektriciteit bestaan niet, want elektriciteit kun je niet zien en licht kun je niet vasthouden...

Maar net als licht en elektriciteit kun je geluk op allerlei manieren meten. Een aantal daarvan wordt inmiddels wereldwijd gebruikt, waardoor we steeds meer vergelijkbare kennis over geluk hebben. Geluk en de factoren die daarmee samenhangen, worden jaarlijks in bijna alle landen van de wereld gemeten (behalve in Libië en in Noord-Korea en momenteel ook niet in Syrië – maar we snappen wel dat het daar niet zo goed gaat).

Sturen op geluk
Mede op basis van die kennis geven we aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam colleges 'Sturen op geluk' aan gemeentelijke ambtenaren en politici. Ze leren daar welke factoren meer en minder aan geluk bijdragen en welke daarvan zij kunnen beïnvloeden. We delen die kennis graag met Eindhoven.

Sommige invloeden op geluk kan de overheid beïnvloeden, andere niet. Door de bank genomen heeft een goede overheid een uitgesproken positieve invloed op geluk, maar dat willen we in Nederland niet graag horen. De overheid mág gewoon niet goed zijn en moet vooral inkrimpen. Het gevolg is dat we nodeloos geld uitgeven aan maatregelen die ons geluk niet vergroten. Of geld aan de burgers 'teruggeven', terwijl ze bij een andere besteding (door de overheid) misschien wel meer 'gelukswinst' zouden behalen.

Willen we geluk serieus nemen, dan moeten we niet alleen zeggen dat 'oma het allemaal al wist'. We moeten oma's adviezen wetenschappelijk durven toetsen (sommige kloppen niet). We moeten geluk durven meten. Bijvoorbeeld: waren Eindhovenaren gelukkiger vóór of ná dit gemeentebestuur? We moeten ook de verdeling van geluk meten. Die hangt samen met het inkomen, maar niet helemaal. We kunnen veel dingen doen om mensen gelukkiger te maken zonder hun koopkracht te verhogen!

Geluk in kosten en baten
Nu we het toch over financiën hebben. We moeten over geluk durven spreken in termen van kosten en baten. Dan bedoel ik: als we een plan ontwikkelen, moeten we vaker kijken hoeveel geluk het kost en hoeveel geluk het oplevert. Zo kunnen we plannen voor de stad vergelijken. Het plan dat voor hetzelfde geld de hoogste geluksopbrengst levert, maakt de grootste kans te worden aangenomen.

Het is even wennen. Het kan ook niet altijd. Maar voor een stad die onderzoek ademt, en die weet dat het openen van nieuwe gebieden een kwestie van kundig experimenteren is, zal dat geen bezwaar zijn.

Geluk in Eindhoven bruist. Denk aan de nieuwe geluksplekken in de stad, aan hogeschool Fontys die voorop loopt met onderwijs over gelukseconomie, aan coole events rond dit thema in het Parktheater; en er is meer. Maar we hebben een verbindende factor nodig. Daarin kan de gemeente een rol spelen.

De nieuwe burgemeester misschien? Weet je wat? We maken een deal! We vragen de burgemeester wat wij kunnen doen om hem of haar gelukkiger te maken. In ruil daarvoor vragen we hem of haar het geluk van de stad centraal te stellen.

Akshaya de Groot is een van de sprekers op de Tegenlicht 'meet up' over Rendement van Geluk op 15 mei tijdens het DIT Festival in het Ketelhuis op Strijp-S. Kaartjes zijn kosteloos te reserveren: www.bit.ly/tegenlicht-geluk.