Volledig scherm
Wij, een ode aan een Bossche Volkswijk © Wij

Geen karikaturen, maar juist een ode aan de volkswijken in Den Bosch

Za 18 mei. Natuurlijk gaat het over wiet, die belachelijk grote sociale controle en nepwouten. Maar nee, de voorstelling Wij is niet bedoeld om de vooroordelen van een Bossche volkswijk te bevestigen, het is juist een ode. Een ode aan de mooie kanten van de volkswijk, zoals de zelfredzaamheid.

Door Bart Gotink

Een man rommelt wat met de kabels van een lantaarnpaal.  ,,Want ja”, zo zegt de vrouw die toekijkt, ‘ons mam viel zowat van haar stoel toen ze de stroomrekening zag’. ,,En het zijn maar drie plantjes, dus ook maar drie lampjes.”

Volledig scherm
Repetitie van de voorstelling ‘Wij’ in buurthuis De Slinger © Olaf Smit

Het is een zomaar een stukje uit een scene van Wij, een voorstelling waarvoor een complete straat wordt nagebouwd op het parkeerterrein van de Verkadefabriek. Een straat uit een Bossche volkswijk. Maar voor het zover is, wordt nu nog wekelijks gerepeteerd in Wijkgebouw de Slinger. 

Plantjes voor oma

Wie na bovenstaande scene denkt dat de voorstelling alle karikaturen van een volkswijk uit de kast trekt en bewoners belachelijk maakt, komt bedrogen uit, vindt althans regisseur Vincent van den Elshout. ,,Want uiteindelijk zijn de plantjes voor oma, die ze nodig heeft tegen de pijn.”  En daarmee, zo wil Van den Elshout maar aangeven, geeft dit voorbeeld juist ook de zelfredzaamheid weer. Hulp hoeft niet altijd van buiten te komen, in de volkswijk doppen ze hun eigen boontjes wel.

De verhalen in de voorstelling moesten echt uit de wijk komen, vindt de regisseur. Want alleen dan weet je wat er echt leeft, kom je verder dan die karikaturen. Van den Elshout gaat met het Paleis voor Volksvlijt komende jaren meerdere stukken maken over de ziel van Den Bosch, waarvan de ode aan de volkswijk nu de eerste is. Daarvoor heeft hij overal ambassadeurs gezocht, waar hij verhalen ophaalt. Dat zijn onder meer kapper Huib Burmanje, woningcorporaties , Artiestenbureau Jan Vis, Radio Mexico en Cafetaria ‘t Pleintje.

Rare beleid

,,Maar niemand komt naar 't Pleintje, iedereen komt naar ‘Ton‘”, vertelt uitbater Ton Janse zelf. Hij runt al 22 jaar zijn cafetaria in de Graafsebuurt-zuid. Hij hoort alle roddels uit de wijk, zegt hij zelf. Voordat hij begon met zijn cafetaria werkte hij 11 jaar in de binnenstad bij een friettent. ,,Maar dat was veel anoniemer. Hier kent iedereen elkaar.” Zijn dochter woont twee deuren bij hem vandaan, zijn broer achter hem.

Volledig scherm
Ton Janse van cafetaria 'T Pleintje © Bart Gotink

Wat Janse zien wil in een voorstelling over volkswijken? ,,We worden vaak afgeschilderd als een slechte wijk. Maar ik denk dat dat honderd procent meevalt. Hier gebeurt niks stiekems, iedereen zegt wat hij ervan vindt en we lossen het zelf op. Politie is hier weinig nodig.” En ja, natuurlijk is er ook overlast, bijvoorbeeld van drugs. ,,Maar dan gaat het vooral over het hostel, hier om de hoek. Ik weet niet zeker of ik mijn kinderen hier nu nog zou laten opgroeien, of naar een dorp zou gaan.” En nee, drugsoverlast gaat dus niet over de wietplantjes op zolder. ,,Met dat rare beleid werken ze dat soort praktijken juist in de hand.”

Straat van 16 meter

De complete straat die straks verrijst bij de Verkadefabriek als decor, 16 meter lang, is in elk geval niet specifiek die van de Graafsebuurt of omgeving, zegt Van den Elshout. ,,Het kan ook de Hambaken zijn, of West 1.” Het decor zal  bestaan uit twee eengezinswoningen, twee boven- en twee benedenwoningen, lantaarnpalen, een speeltuin en een sloopauto. Oude deuren en kozijnen zijn al toegezegd door woningcorporaties, net als echte lantaarnpalen. In het stuk spelen beroeps- en vrijetijdsspelers, waaronder Arianne de Jong (Omroep Brabant), Netty Dielissen (Bossche Komedie), Jan Roosen (Kleinkeinder) en Gisela Hillebrandt (Echt Bosch Theater). 

Na de voorstelling moet er een frietkraam zijn, naast Bossche artiesten voor een kleine afterparty. Want ja, Van den Elshout hoopt dat ook mensen uit de volkswijk komen kijken. ,,We moeten elkaar weer meer ontmoeten. Het gesprek moet weer op gang komen.” Janse gaat in elk geval, en wel al bij de eerste voorstelling. ,,En als het mij niet bevalt, dan laat ik dat Vincent zeker weten.”

De voorstelling Wij, een ode aan de Bossche Volkswijk is van 26 juni tot en met 7 juli te zien. Kaarten kosten 23,50 en zijn te bestellen via de Verkadefabriek