Volledig scherm
Eén van de woongebouwen van Vreekwijk met omheining rond het buitenterras. © Arnold Mandemaker

Internaat Vreekwijk Deurne is geen gevangenis

DEURNE - Een jeugdinternaat dat zoveel last heeft van drugsdealers dat er maar één ding opzit: de tent sluiten. Dat ingrijpende besluit moest bestuurder Jos van Nunen van de West-Brabantse stichting JUZT nemen voor Lievenshove in Oosterhout. Het  internaat gaat eind dit jaar dicht. Dat kan de aanzet zijn voor vernieuwing van de gedwongen jeugdzorg.

Een gesloten internaat is geen gevangenis waar jongeren kunnen worden afgeschermd van de samenleving. Maar het is wel de zwaarste vorm van jeugdzorg waar jongeren alleen op last van de kinderrechter bij terechtkomen.

Dat stelt Anne-Marijn de Wit, adjunct-directeur van stichting Bijzonder Jeugdwerk, waar Internaat Vreekwijk in Deurne onder valt. Daar wonen rond de dertig jongeren tussen de twaalf en achttien jaar die vanwege zware problemen niet meer thuis kunnen blijven. Het is het enige gedwongen jeugdinternaat in deze regio. 

Ook in Deurne kunnen die jongeren in contact komen met drugs, erkent De Wit. ,,Ze gaan gewoon naar school of kunnen naar de stad." Toch is er volgens haar geen reden om, net als in Oosterhout, vergaande maatregelen te nemen.

Ongezien

De instelling tussen Deurne en Liessel ligt aan een weg die als zandpad doorloopt in de omliggende bossen. Drugsdealers zouden ongezien dicht bij de gebouwen kunnen komen waar de jongeren wonen. Dat deel is wel verboden terrein, maar dat wordt alleen met bordjes aangegeven. Slagbomen of hekken zijn er niet, behalve afrastering rond de buitenterrassen. ,,We hebben beveiliging op het terrein en we controleren of jongeren drugs gebruiken", stelt adjunct-directeur De Wit. ,,Dat doen we samen met hulp van verslavingsinstelling Novadic Kentron en de politie."

Lees verder onder de foto.

Volledig scherm
De entree naar stichting Bijzonder Jeugdwerk in de bossen tussen Deurne en Liessel. © Arnold Mandemaker

Kleinschaliger

Jeugdzorg Nederland, de koepel van instellingen die jeugdzorg plus leveren, staat achter het pleidooi van JUZT-Jos van Nunen om gesloten jeugdzorg kleinschaliger te maken. Van Nunen, tot vorig jaar bestuurder van de Eindhovense welzijnsinstelling Lumens, bepleit woongroepen van maximaal vijf of zes jongeren in plaats van de huidige internaten met tientallen bewoners.

,,Dat leeft breder", stelt een woordvoerster van de koepel. De aangesloten instellingen zouden het liefst ook stoppen met gedwongen afzondering van jongeren. ,,Maar dat is een geldkwestie", zegt ze. Het vergt bijvoorbeeld meer personeel dat ook extra getraind moet worden in de omgang met deze jongeren.

Inhaalslag

Gedwongen jeugdzorg valt onder het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Jeugdzorg Nederland heeft daar om meer geld gevraagd voor deze zware categorie. Volgens Van Nunen is een inhaalslag nodig: ,,Er is na de decentralisatie van de jeugdzorg bezuinigd. Er is nu geen geld om innovatie te financieren." Hij wijst erop dat de jongeren niet afgeschermd kunnen worden van de samenleving. ,,Vroeger zette je er een hek om, dat wordt nu niet meer geaccepteerd. Deze jongeren moeten deel zijn van de maatschappij, dat is de uitdaging."

Van Nunen zegt dat hij positieve reacties krijgt op zijn besluit om Lievenshove eind dit jaar te sluiten, onder meer van ouders en gemeenten. ,,Ze vinden het stoer, maar ik moest mijn verantwoordelijkheid nemen." De jongeren worden overgeplaatst naar twee andere locaties van JUZT in Rijsbergen en Kortgene.

Vijf regio's 

In 2017 werden in Nederland 1916 jongeren tot en met achttien jaar opgenomen in een gesloten instelling op last van de kinderrechter. Nederland is opgedeeld in vijf regio's. In de regio Zuid, dat de provincies Zeeland, Noord-Brabant en Limburg omvat, ging het vorig jaar om 406 gevallen. In 2016 waren dat er nog 422. De grootste groep (51 procent) is tussen de vijftien en zestien jaar oud. Jongens zijn met 57 procent in de meerderheid. De gemiddelde verblijfsduur in een gesloten instelling is zeven maanden.